TENTAMEN – REKENEN 1
AOLB – JAAR 1
2024/2025
,Literatuur
Effectief rekenonderwijs op de basisschool – Marcel Schmeier
Hoofdstuk 1. Visies op rekenonderwijs: Realistisch versus traditioneel
Hoofdstuk 2. Effectief rekenonderwijs in de klas
Wiskunde in de praktijk, kerninzichten (deel 1)
Hoofdstuk 1. Tellen en getallen
Hoofdstuk 2. Tientallig stelsel
Hoofdstuk 3. Bewerkingen
Hoofdstuk 4. Hoofdrekenen en cijferen
Wiskunde in de praktijk, kerninzichten (deel 2)
Hoofdstuk 5. Verhoudingen
Hoofdstuk 6. Breuken
Hoofdstuk 7. Kommagetallen
Hoofdstuk 8. Procenten
Leer ze rekenen
Hoofdstuk 2. Er leiden meer rekenwegen naar Rome
Hoofdstuk 10. Hoe leerlingen zich tafels eigen maken
Hoofdstuk 12. Grip op breuken
Hoofdstuk 15. Meer leven in de rekenles
Hoofdstuk 18. Ben jij voorbereid voor krachtig rekenonderwijs?
Artikelen
1. Rekenen-wiskunde en taal: een didactisch duo
2. Feedback in de rekenles
3. Groot Nationaal Rekenonderzoek 2012
4. Rekenangst, theoretische achtergrond
KNAW-rapport
Hoofdstuk 2. Ontwikkelingen in het rekenonderwijs
Didactische modellen in het onderwijs
Theorie voor de rekenopgaven (YouTube linkjes)
Romeinse cijfers
Positionele getallensystemen
1
, Effectief rekenonderwijs op de basisschool
Hoofdstuk 1. Visies op rekenonderwijs: realistisch versus traditioneel
1.1 Twee visies op rekenonderwijs
Realistisch en traditioneel
Realistisch rekenen: Gaat uit van ontdekkend leren met gebruik van verhaal- en contextsommen.
Nieuwe leerstof wordt uitgelegd met materialen en plaatjes.
Traditioneel rekenen: Leerkracht draagt kennis over en leerlingen leren de tafels door te stampen.
De les is opgebouwd volgens het principe ‘ik doe het voor, wij doen het
samen, jullie doen het samen, jij doet het zelf’.
Vrijwel alle rekenmethoden zijn momenteel gebaseerd op het realistisch rekenen. De schrijvers van
dit boek vinden dat er meer aandacht mag komen voor traditioneel rekenen.
Visies in onderwijsopvatting
Constructivistisch leren: De leerkracht blijft op de achtergrond en vervult een coachende rol.
Leerlingen werken aan hun eigen leren en aan hun eigen leerproces.
Traditionele opvatting: De leerkracht vervult een centrale rol. Er zijn duidelijke lesdoelen en
leerlingen krijgen instructie.
1.2 Realistisch rekenen
Vijf uitgangspunten van realistisch rekenen
Betekenisvol leren: Leerstof wordt in verhaaltjes en in realistische situaties aangeboden.
Van informeel naar formeel: Leerlingen moeten de leerstof eerst begrijpen, voordat ze met
abstracte sommen bezig gaan.
Eigen oplossingsprocedures: Zelf laten ontdekken zorgt voor meer begrip en het sluit beter aan bij
de eigen denkwijze.
Interactie en reflectie: Leerlingen praten met elkaar over oplossingsstrategieën, waardoor ze
beter inzicht krijgen in het rekenen.
Verstrengeling van leerlijnen: Er komen verschillende onderwerpen aan bod, waarbij verschillende
vakgebieden met elkaar gemengd worden.
1.3 Traditioneel rekenen
Vijf uitgangspunten van realistisch rekenen
Instructie als start: Nieuwe leerstof wordt uitgelegd en voorgedaan door de leerkracht.
De leerlingen leren één oplossingsprocedure.
Van concreet naar abstract: Er wordt gebruik gemaakt van concreet materiaal, zoals oefenklokjes.
Later worden er plaatjes gebruikt en nog later abstracte sommen.
Eén nieuw onderwerp per les: Elke les staat er één onderwerp centraal, waardoor leerlingen zich de
nieuwe leerstof goed eigen kunne maken.
Aandacht voor automatiseren: Nadat nieuwe leerstof is uitgelegd en ingeoefend, wordt het intensief
herhaald.
Toepassen als sluitstuk: Wanneer de nieuwe leerstof goed wordt beheerst, wordt het
aangeboden in verhaal- en contextsommen.
2
AOLB – JAAR 1
2024/2025
,Literatuur
Effectief rekenonderwijs op de basisschool – Marcel Schmeier
Hoofdstuk 1. Visies op rekenonderwijs: Realistisch versus traditioneel
Hoofdstuk 2. Effectief rekenonderwijs in de klas
Wiskunde in de praktijk, kerninzichten (deel 1)
Hoofdstuk 1. Tellen en getallen
Hoofdstuk 2. Tientallig stelsel
Hoofdstuk 3. Bewerkingen
Hoofdstuk 4. Hoofdrekenen en cijferen
Wiskunde in de praktijk, kerninzichten (deel 2)
Hoofdstuk 5. Verhoudingen
Hoofdstuk 6. Breuken
Hoofdstuk 7. Kommagetallen
Hoofdstuk 8. Procenten
Leer ze rekenen
Hoofdstuk 2. Er leiden meer rekenwegen naar Rome
Hoofdstuk 10. Hoe leerlingen zich tafels eigen maken
Hoofdstuk 12. Grip op breuken
Hoofdstuk 15. Meer leven in de rekenles
Hoofdstuk 18. Ben jij voorbereid voor krachtig rekenonderwijs?
Artikelen
1. Rekenen-wiskunde en taal: een didactisch duo
2. Feedback in de rekenles
3. Groot Nationaal Rekenonderzoek 2012
4. Rekenangst, theoretische achtergrond
KNAW-rapport
Hoofdstuk 2. Ontwikkelingen in het rekenonderwijs
Didactische modellen in het onderwijs
Theorie voor de rekenopgaven (YouTube linkjes)
Romeinse cijfers
Positionele getallensystemen
1
, Effectief rekenonderwijs op de basisschool
Hoofdstuk 1. Visies op rekenonderwijs: realistisch versus traditioneel
1.1 Twee visies op rekenonderwijs
Realistisch en traditioneel
Realistisch rekenen: Gaat uit van ontdekkend leren met gebruik van verhaal- en contextsommen.
Nieuwe leerstof wordt uitgelegd met materialen en plaatjes.
Traditioneel rekenen: Leerkracht draagt kennis over en leerlingen leren de tafels door te stampen.
De les is opgebouwd volgens het principe ‘ik doe het voor, wij doen het
samen, jullie doen het samen, jij doet het zelf’.
Vrijwel alle rekenmethoden zijn momenteel gebaseerd op het realistisch rekenen. De schrijvers van
dit boek vinden dat er meer aandacht mag komen voor traditioneel rekenen.
Visies in onderwijsopvatting
Constructivistisch leren: De leerkracht blijft op de achtergrond en vervult een coachende rol.
Leerlingen werken aan hun eigen leren en aan hun eigen leerproces.
Traditionele opvatting: De leerkracht vervult een centrale rol. Er zijn duidelijke lesdoelen en
leerlingen krijgen instructie.
1.2 Realistisch rekenen
Vijf uitgangspunten van realistisch rekenen
Betekenisvol leren: Leerstof wordt in verhaaltjes en in realistische situaties aangeboden.
Van informeel naar formeel: Leerlingen moeten de leerstof eerst begrijpen, voordat ze met
abstracte sommen bezig gaan.
Eigen oplossingsprocedures: Zelf laten ontdekken zorgt voor meer begrip en het sluit beter aan bij
de eigen denkwijze.
Interactie en reflectie: Leerlingen praten met elkaar over oplossingsstrategieën, waardoor ze
beter inzicht krijgen in het rekenen.
Verstrengeling van leerlijnen: Er komen verschillende onderwerpen aan bod, waarbij verschillende
vakgebieden met elkaar gemengd worden.
1.3 Traditioneel rekenen
Vijf uitgangspunten van realistisch rekenen
Instructie als start: Nieuwe leerstof wordt uitgelegd en voorgedaan door de leerkracht.
De leerlingen leren één oplossingsprocedure.
Van concreet naar abstract: Er wordt gebruik gemaakt van concreet materiaal, zoals oefenklokjes.
Later worden er plaatjes gebruikt en nog later abstracte sommen.
Eén nieuw onderwerp per les: Elke les staat er één onderwerp centraal, waardoor leerlingen zich de
nieuwe leerstof goed eigen kunne maken.
Aandacht voor automatiseren: Nadat nieuwe leerstof is uitgelegd en ingeoefend, wordt het intensief
herhaald.
Toepassen als sluitstuk: Wanneer de nieuwe leerstof goed wordt beheerst, wordt het
aangeboden in verhaal- en contextsommen.
2
