Inhoud
Hoorcollege 1 Doelen en functies............................................................................................6
1. Doel van (buitencontractuele) aansprakelijkheidsrecht....................................................6
1.1 Wanprestatie en Onrechtmatige daad...........................................................................6
1.2 Causaliteit tussen de fout en de schade........................................................................7
1.3 Schade.......................................................................................................................... 7
2. Functies van het aansprakelijkheidsrecht........................................................................8
Verplichte jurisprudentie....................................................................................................10
1. HR 21 februari 1997, ECLI:NL:HR:1997:ZC2286, NJ 1999/145 (Wrongful birth);......10
2. HR 9 oktober 1998, ECLI:NL:HR:1998:ZC2735, NJ 1998/853 (Jeffrey);....................10
3. HR 18 maart 2005, ECLI:NL:HR:2005:AR5213, NJ 2006/606 (Baby Kelly);..............10
4. HR 8 oktober 2010, ECLI:NL:HR:2010:BM6095, NJ 2011/465 m. nt. T.
Hartlief(Hangmat);.......................................................................................................... 10
5. HR 6 september 2013, ECLI:NL:HR:2013:BZ9228, NJ 2015/376 (Srebrenica)..........10
Hoorcollege 2: Vestiging van aansprakelijkheid (art. 6:162 BW)...........................................11
1.Wat kun je aanvoeren tegen een verjaringsverweer?.....................................................11
2. Criteria voor aansprakelijkheid.......................................................................................11
2.1 Uitwerking van de criteria.............................................................................................11
3. Verplichte Jurisprudentie...............................................................................................13
1. HR 9 oktober 1992, ECLI:NL:HR:1992:ZC0706, NJ 1994/535 (DES);.......................13
2. HR 24 oktober 1997, ECLI:NL:HR:1997:AM1905, NJ 1998/257 (Baijings/H);............14
3. HR 24 december 1999, ECLI:NLHR:1999:AA4004, NJ 2000, 351
(Nugteren/Meskens);......................................................................................................14
4. HR 11 november 1983, ECLI:NL:PHR:1983:AG4688, NJ 1984, 331 (Meppelse ree);
....................................................................................................................................... 14
5.HR 7 december 2001, ECLI:NL:HR:2001:AB2795, NJ 2002/576 (Leeuwarden/Los);. 14
6. HR 31 maart 2006, ECLI:NL:HR:2006:AU6092, NJ 2011/250 (Nefalit/Karamus);......14
7. HR 18 december 2009, ECLI:NL:HR:2009:BK0873, NJ 2012/614 (London/Delta
Lloyd), het bestuderen van de noot van Tjong Tjin Tai in Bb volstaat;...........................14
8. HR 21 december 2012, ECLI:HR:2012:BX7491, NJ 2013/237 m.nt. S.D. Lindenbergh
(Deloitte/Hassink);.......................................................................................................... 15
9. HR 2 oktober 2015, ECLI:NL:HR:2015:2914, NJ 2016/194
(Groepsaansprakelijkheid);............................................................................................17
10. HR 23 december 2016, ECLI:HR:2016:2987, NJ 2017/133 m.nt. S.D. Lindenbergh
(Kansschade bij medische aansprakelijkheid)................................................................17
Hoorcollege 3: Grenzen van aansprakelijkheid.....................................................................19
1
, Grenzen/omvang aansprakelijkheid...................................................................................19
Relativiteit.......................................................................................................................... 19
Toerekening naar redelijkheid (causaliteit)........................................................................20
Eigen schuld...................................................................................................................... 22
De verzekeraar (achmea/mezis)........................................................................................23
Verplichte jurisprudentie....................................................................................................24
1. HR 20 maart 1970, ECLI:NL:HR:1970:AC5007, NJ 1970/251 (Waterwingebied);......24
2. HR 8 december 1989, ECLI:NL:HR:1989:AC0663, NJ 1990/778 (Lars Ruröde);.......24
3. HR 28 februari 1992, ECLI:NL:HR:1992ZC0526, NJ 1993/566 (IZA/Vrerink);............24
4. HR 7 mei 2004, ECLI:NL:HR:2004:AO6012, NJ 2006/281 (Duwbak Linda);..............24
5. HR 13 april 2007, ECLI:NL:HR:2007:AZ8751 NJ 2008 (Iranese vluchteling);............24
6. HR 4 oktober 2013, ECLI:NL:HR:2013:CA3751, NJ 2013/477 (Watersportongeluk);.24
7. HR 3 oktober 2014, ECLI:NL:HR:2014:2895, NJ 2014/429 (Eiser/Saint Gobain) (of
Deurmatarrest);.............................................................................................................. 25
8. HR 10 juli 2015, ECLI:NL:HR:2015:1873, NJ 2016, 26 (Achmea/Menzis)..................25
Hoorcollege 4: Kwalitatieve aansprakelijkheden voor zaken, opstallen en dieren.................26
1. Kwalitatieve aansprakelijkheden....................................................................................27
2. Aansprakelijkheid voor zaken........................................................................................27
2.1 Aansprakelijkheid voor gebrekkige roerende zaken.................................................27
2.2 Aansprakelijkheid voor opstallen..................................................................................28
2.3 Aansprakelijkheid voor gevaarlijke stoffen, stortplaatsen en mijnbouwwerken............29
2.4 Productaansprakelijkheid.............................................................................................30
2.4.1 Samenloop en kanalisatie.....................................................................................30
2.5 Aansprakelijkheid voor dieren......................................................................................31
2.6 Aansprakelijkheid voor zaken en dieren, wie moet worden aangesproken?................32
2.7 Aansprakelijkheid voor zaken en dieren, wie wordt er eigenlijk beschermd?...............32
Hoorcollege 5: kwalitatieve aansprakelijkheid voor personen................................................33
1. Ouders voor kinderen....................................................................................................33
2. Werkgevers voor ondergeschikten.................................................................................34
3. Gerelateerd: werkgeversaansprakelijkheid ex art. 7:658 BW.........................................36
Verplichte jurisprudentie....................................................................................................40
1. HR 6 april 1979, ECLI:NL:HR:1979:AH8595, NJ 1980/34 (Knabbel en Babbel);........40
2. HR 1 juli 1993, ECLI:NL:HR:1993:ZC1027, NJ 1993/687 (Power/Ardross);...............41
3. HR 20 september 1996, ECLI:NL:HR:1996:ZC2142, NJ 1997/198
(Pollemans/Hoondert);...................................................................................................41
4. HR 12 november 2004, ECLI:NL:HR:2004:AP1662, NJ 2005/138 (Sneeuwbal);.......41
2
, 5. HR 11 november 2005, ECLI:NL:HR:2005:AU3313, NJ 2008/460 (Bayar/Wijnen);. . .42
6. HR 9 november 2007, ECLI:NL:HR:2007:BA7557, NJ 2007/658 (Groot Kievitsdal), het
bestuderen van uitspraak zoals weergegeven in de voorgeschreven bijdrage van
Lindenbergh uit Ars Aequi volstaat;................................................................................42
7. 1. HR 20 februari 2009, ECLI:NL:HR:2009:BF0003, NJ 2009/335 (Van
Riemsdijk/Autop Roermond BV); 28...............................................................................42
8. HR 18 juni 2010, ECLI:NL:HR:2010:BL9596, NJ 2010/389 (Koeman/Sijm Agro);......42
9. HR 11 november 2011, ECLI:NL:HR:2011:BR5215, NJ 2011/597 (TNT/Wijenberg)..42
Hoorcollege 6: Schadevergoeding........................................................................................43
1. U kunt uitleggen wat het schadebegrip inhoudt en door welke beginselen het
schadevergoedingsrecht wordt beheerst;..........................................................................43
1.1 Betekenis..................................................................................................................... 43
1.2 Beginselen van het schadevergoedingsrecht:..............................................................44
2. U kent de begrippen personenschade, zaakschade en zuivere vermogensschade;......45
3. Hoe wordt de schade begroot?......................................................................................46
3.1 Concrete schadebegroting (uitgangspunt)...................................................................46
3.2 Abstracte schadebegroting..........................................................................................47
4. Wat is affectieschade, schrikschade en verplaatste schade?........................................48
5. Overlijdensschade.........................................................................................................49
6. Matigen en limitering......................................................................................................50
Verplichte jurisprudentie....................................................................................................51
1. HR 15 mei 1998, ECLI:NL:HR:1998:ZC2654, NJ 1998/624 (Vehof/Helvetia);............51
2. HR 28 mei 1999, ECLI:NL:HR:1999:ZC2912, NJ 1999/564 (Johanna Kruidhof);.......52
3. HR 14 januari 2000, ECLI:NL:HR:2000:AA4277, NJ 2000/437 (Van Sas/Interpolis);. 52
4. HR 20 september 2002, ECLI:NL:HR:2002:AE2149, NJ 2004/112 (Coma);..............53
5. HR 5 december 2008, ECLI:NL:HR:2008:BE9998, NJ 2009/387, (Rijnstate/Reuvers);
....................................................................................................................................... 53
6. HR 5 december 2008, ECLI:NL:HR:2008:BF1042, NJ 2010/579 (Pollen/Linssen);....53
7. HR 9 oktober 2009, ECLI:NL:HR:2009:BI8583, NJ 2010/387 (X/Reaalverzekeringen);
....................................................................................................................................... 54
8. HR 26 oktober 2012, ECLI:NL:HR:2012:BX0357, NJ 2013/219, (Reaal
Schadeverzekering/Athlon Car Lease);..........................................................................54
9. HR 27 november 2015, ECLI:NL:HR:2015:3397, RvdW 2016/4 (Eiser/Vossen
Laboratories Int.);........................................................................................................... 54
10. HR 15 maart 2019, ECLI:NL:HR:2019:376, NJ 2019/162 (EBI-arrest);....................55
11. HR 19 juli 2019, ECLI:NL:HR:2019:1278, RvdW 2019/914 (Aardbevingsschade
Groningen)..................................................................................................................... 56
Hoorcollege 7: Hoofdlijnen verzekeringsrecht.......................................................................57
3
, 1. Wat is nu eigenlijk verzekeren?.....................................................................................57
2. Grondbeginselen...........................................................................................................59
3. Soorten verzekeringen: Schadeverzekering..................................................................61
4. Soorten verzekeringen: sommenverzekering.................................................................62
5. Betrokken partijen bij de overeenkomst.........................................................................62
6. Geschilbeslechting.........................................................................................................63
Verplichte jurisprudentie....................................................................................................64
1. Brals/Ocant................................................................................................................64
Hoorcollege 8: Aansprakelijkheidsverzekering......................................................................65
1. Terugblik op vorige week:..............................................................................................65
2. De aansprakelijkheidsverzekering.................................................................................65
2.1 Personenschade..........................................................................................................66
2.2 Zaakschade................................................................................................................. 67
2.3 Zuivere vermogensschade...........................................................................................67
3. Hoe ge je met schadegevallen om die vallen buiten de contractsduur?.........................69
4. Drie vormen van verzekeringen.....................................................................................70
Verplichte jurisprudentie:...................................................................................................72
1. HR 5 januari 1968, ECLI:NL:HR:1968:AB6963, NJ 1968/102 (Fokker/Zentveld);......72
2. HR 3 september 1993, ECLI:NL:HR:1993:ZC1049, NJ 1993/690 (Nieuw Rotterdam
Schade/Zeehavenbedrijf Dordrecht);..............................................................................73
3. Hof Leeuwarden 13 mei 1998, ECLI:NL:GHLEE:1998:AC3075, Prg. 1998, 5012;.....73
4. HR 11 maart 2005, ECLI:NL:HR:2005:AR6163;.........................................................73
5. Hof Den Haag 21 maart 2006, ECLI:NL:GHSGR:2006:AX7118, NJF 2006/260;.......73
6. Hof Amsterdam 13 september 2007, ECLI:NL:GHAMS:2007:BC0320, RAV 2008/27
(Fortis Corporate Insurance/Midreth);............................................................................73
7. HR 8 oktober 2010, ECLI:NL:HR:2010:BM6095, NJ 2011/465 m. nt. T. Hartlief
(Hangmat);..................................................................................................................... 73
8. HR 30 maart 2012, ECLI:NL:HR:2012:BV1295, NJ 2012/687 (Onderlinge
Verzekeringmij/NN);.......................................................................................................73
9. Hof Den Haag 17 september 2013, ECLI:NL:GHDHA:2013:3392;.............................73
10. Rechtbank Midden-Nederland 12 februari 2014, ECLI:NL:RBMNE:2014:507, RAV
2014/55 (curatoren RWP/MediRisk);..............................................................................73
11. HR 13 april 2018, ECLI:NL:HR:2018:601, NJ 2018/463 (Shaken baby)...................74
Hoorcollege 9: directe actie en verbod tot erkenning.............................................................75
1. Verbod tot erkenning van aansprakelijkheid..................................................................76
2. De directe actie.............................................................................................................. 76
4
Hoorcollege 1 Doelen en functies............................................................................................6
1. Doel van (buitencontractuele) aansprakelijkheidsrecht....................................................6
1.1 Wanprestatie en Onrechtmatige daad...........................................................................6
1.2 Causaliteit tussen de fout en de schade........................................................................7
1.3 Schade.......................................................................................................................... 7
2. Functies van het aansprakelijkheidsrecht........................................................................8
Verplichte jurisprudentie....................................................................................................10
1. HR 21 februari 1997, ECLI:NL:HR:1997:ZC2286, NJ 1999/145 (Wrongful birth);......10
2. HR 9 oktober 1998, ECLI:NL:HR:1998:ZC2735, NJ 1998/853 (Jeffrey);....................10
3. HR 18 maart 2005, ECLI:NL:HR:2005:AR5213, NJ 2006/606 (Baby Kelly);..............10
4. HR 8 oktober 2010, ECLI:NL:HR:2010:BM6095, NJ 2011/465 m. nt. T.
Hartlief(Hangmat);.......................................................................................................... 10
5. HR 6 september 2013, ECLI:NL:HR:2013:BZ9228, NJ 2015/376 (Srebrenica)..........10
Hoorcollege 2: Vestiging van aansprakelijkheid (art. 6:162 BW)...........................................11
1.Wat kun je aanvoeren tegen een verjaringsverweer?.....................................................11
2. Criteria voor aansprakelijkheid.......................................................................................11
2.1 Uitwerking van de criteria.............................................................................................11
3. Verplichte Jurisprudentie...............................................................................................13
1. HR 9 oktober 1992, ECLI:NL:HR:1992:ZC0706, NJ 1994/535 (DES);.......................13
2. HR 24 oktober 1997, ECLI:NL:HR:1997:AM1905, NJ 1998/257 (Baijings/H);............14
3. HR 24 december 1999, ECLI:NLHR:1999:AA4004, NJ 2000, 351
(Nugteren/Meskens);......................................................................................................14
4. HR 11 november 1983, ECLI:NL:PHR:1983:AG4688, NJ 1984, 331 (Meppelse ree);
....................................................................................................................................... 14
5.HR 7 december 2001, ECLI:NL:HR:2001:AB2795, NJ 2002/576 (Leeuwarden/Los);. 14
6. HR 31 maart 2006, ECLI:NL:HR:2006:AU6092, NJ 2011/250 (Nefalit/Karamus);......14
7. HR 18 december 2009, ECLI:NL:HR:2009:BK0873, NJ 2012/614 (London/Delta
Lloyd), het bestuderen van de noot van Tjong Tjin Tai in Bb volstaat;...........................14
8. HR 21 december 2012, ECLI:HR:2012:BX7491, NJ 2013/237 m.nt. S.D. Lindenbergh
(Deloitte/Hassink);.......................................................................................................... 15
9. HR 2 oktober 2015, ECLI:NL:HR:2015:2914, NJ 2016/194
(Groepsaansprakelijkheid);............................................................................................17
10. HR 23 december 2016, ECLI:HR:2016:2987, NJ 2017/133 m.nt. S.D. Lindenbergh
(Kansschade bij medische aansprakelijkheid)................................................................17
Hoorcollege 3: Grenzen van aansprakelijkheid.....................................................................19
1
, Grenzen/omvang aansprakelijkheid...................................................................................19
Relativiteit.......................................................................................................................... 19
Toerekening naar redelijkheid (causaliteit)........................................................................20
Eigen schuld...................................................................................................................... 22
De verzekeraar (achmea/mezis)........................................................................................23
Verplichte jurisprudentie....................................................................................................24
1. HR 20 maart 1970, ECLI:NL:HR:1970:AC5007, NJ 1970/251 (Waterwingebied);......24
2. HR 8 december 1989, ECLI:NL:HR:1989:AC0663, NJ 1990/778 (Lars Ruröde);.......24
3. HR 28 februari 1992, ECLI:NL:HR:1992ZC0526, NJ 1993/566 (IZA/Vrerink);............24
4. HR 7 mei 2004, ECLI:NL:HR:2004:AO6012, NJ 2006/281 (Duwbak Linda);..............24
5. HR 13 april 2007, ECLI:NL:HR:2007:AZ8751 NJ 2008 (Iranese vluchteling);............24
6. HR 4 oktober 2013, ECLI:NL:HR:2013:CA3751, NJ 2013/477 (Watersportongeluk);.24
7. HR 3 oktober 2014, ECLI:NL:HR:2014:2895, NJ 2014/429 (Eiser/Saint Gobain) (of
Deurmatarrest);.............................................................................................................. 25
8. HR 10 juli 2015, ECLI:NL:HR:2015:1873, NJ 2016, 26 (Achmea/Menzis)..................25
Hoorcollege 4: Kwalitatieve aansprakelijkheden voor zaken, opstallen en dieren.................26
1. Kwalitatieve aansprakelijkheden....................................................................................27
2. Aansprakelijkheid voor zaken........................................................................................27
2.1 Aansprakelijkheid voor gebrekkige roerende zaken.................................................27
2.2 Aansprakelijkheid voor opstallen..................................................................................28
2.3 Aansprakelijkheid voor gevaarlijke stoffen, stortplaatsen en mijnbouwwerken............29
2.4 Productaansprakelijkheid.............................................................................................30
2.4.1 Samenloop en kanalisatie.....................................................................................30
2.5 Aansprakelijkheid voor dieren......................................................................................31
2.6 Aansprakelijkheid voor zaken en dieren, wie moet worden aangesproken?................32
2.7 Aansprakelijkheid voor zaken en dieren, wie wordt er eigenlijk beschermd?...............32
Hoorcollege 5: kwalitatieve aansprakelijkheid voor personen................................................33
1. Ouders voor kinderen....................................................................................................33
2. Werkgevers voor ondergeschikten.................................................................................34
3. Gerelateerd: werkgeversaansprakelijkheid ex art. 7:658 BW.........................................36
Verplichte jurisprudentie....................................................................................................40
1. HR 6 april 1979, ECLI:NL:HR:1979:AH8595, NJ 1980/34 (Knabbel en Babbel);........40
2. HR 1 juli 1993, ECLI:NL:HR:1993:ZC1027, NJ 1993/687 (Power/Ardross);...............41
3. HR 20 september 1996, ECLI:NL:HR:1996:ZC2142, NJ 1997/198
(Pollemans/Hoondert);...................................................................................................41
4. HR 12 november 2004, ECLI:NL:HR:2004:AP1662, NJ 2005/138 (Sneeuwbal);.......41
2
, 5. HR 11 november 2005, ECLI:NL:HR:2005:AU3313, NJ 2008/460 (Bayar/Wijnen);. . .42
6. HR 9 november 2007, ECLI:NL:HR:2007:BA7557, NJ 2007/658 (Groot Kievitsdal), het
bestuderen van uitspraak zoals weergegeven in de voorgeschreven bijdrage van
Lindenbergh uit Ars Aequi volstaat;................................................................................42
7. 1. HR 20 februari 2009, ECLI:NL:HR:2009:BF0003, NJ 2009/335 (Van
Riemsdijk/Autop Roermond BV); 28...............................................................................42
8. HR 18 juni 2010, ECLI:NL:HR:2010:BL9596, NJ 2010/389 (Koeman/Sijm Agro);......42
9. HR 11 november 2011, ECLI:NL:HR:2011:BR5215, NJ 2011/597 (TNT/Wijenberg)..42
Hoorcollege 6: Schadevergoeding........................................................................................43
1. U kunt uitleggen wat het schadebegrip inhoudt en door welke beginselen het
schadevergoedingsrecht wordt beheerst;..........................................................................43
1.1 Betekenis..................................................................................................................... 43
1.2 Beginselen van het schadevergoedingsrecht:..............................................................44
2. U kent de begrippen personenschade, zaakschade en zuivere vermogensschade;......45
3. Hoe wordt de schade begroot?......................................................................................46
3.1 Concrete schadebegroting (uitgangspunt)...................................................................46
3.2 Abstracte schadebegroting..........................................................................................47
4. Wat is affectieschade, schrikschade en verplaatste schade?........................................48
5. Overlijdensschade.........................................................................................................49
6. Matigen en limitering......................................................................................................50
Verplichte jurisprudentie....................................................................................................51
1. HR 15 mei 1998, ECLI:NL:HR:1998:ZC2654, NJ 1998/624 (Vehof/Helvetia);............51
2. HR 28 mei 1999, ECLI:NL:HR:1999:ZC2912, NJ 1999/564 (Johanna Kruidhof);.......52
3. HR 14 januari 2000, ECLI:NL:HR:2000:AA4277, NJ 2000/437 (Van Sas/Interpolis);. 52
4. HR 20 september 2002, ECLI:NL:HR:2002:AE2149, NJ 2004/112 (Coma);..............53
5. HR 5 december 2008, ECLI:NL:HR:2008:BE9998, NJ 2009/387, (Rijnstate/Reuvers);
....................................................................................................................................... 53
6. HR 5 december 2008, ECLI:NL:HR:2008:BF1042, NJ 2010/579 (Pollen/Linssen);....53
7. HR 9 oktober 2009, ECLI:NL:HR:2009:BI8583, NJ 2010/387 (X/Reaalverzekeringen);
....................................................................................................................................... 54
8. HR 26 oktober 2012, ECLI:NL:HR:2012:BX0357, NJ 2013/219, (Reaal
Schadeverzekering/Athlon Car Lease);..........................................................................54
9. HR 27 november 2015, ECLI:NL:HR:2015:3397, RvdW 2016/4 (Eiser/Vossen
Laboratories Int.);........................................................................................................... 54
10. HR 15 maart 2019, ECLI:NL:HR:2019:376, NJ 2019/162 (EBI-arrest);....................55
11. HR 19 juli 2019, ECLI:NL:HR:2019:1278, RvdW 2019/914 (Aardbevingsschade
Groningen)..................................................................................................................... 56
Hoorcollege 7: Hoofdlijnen verzekeringsrecht.......................................................................57
3
, 1. Wat is nu eigenlijk verzekeren?.....................................................................................57
2. Grondbeginselen...........................................................................................................59
3. Soorten verzekeringen: Schadeverzekering..................................................................61
4. Soorten verzekeringen: sommenverzekering.................................................................62
5. Betrokken partijen bij de overeenkomst.........................................................................62
6. Geschilbeslechting.........................................................................................................63
Verplichte jurisprudentie....................................................................................................64
1. Brals/Ocant................................................................................................................64
Hoorcollege 8: Aansprakelijkheidsverzekering......................................................................65
1. Terugblik op vorige week:..............................................................................................65
2. De aansprakelijkheidsverzekering.................................................................................65
2.1 Personenschade..........................................................................................................66
2.2 Zaakschade................................................................................................................. 67
2.3 Zuivere vermogensschade...........................................................................................67
3. Hoe ge je met schadegevallen om die vallen buiten de contractsduur?.........................69
4. Drie vormen van verzekeringen.....................................................................................70
Verplichte jurisprudentie:...................................................................................................72
1. HR 5 januari 1968, ECLI:NL:HR:1968:AB6963, NJ 1968/102 (Fokker/Zentveld);......72
2. HR 3 september 1993, ECLI:NL:HR:1993:ZC1049, NJ 1993/690 (Nieuw Rotterdam
Schade/Zeehavenbedrijf Dordrecht);..............................................................................73
3. Hof Leeuwarden 13 mei 1998, ECLI:NL:GHLEE:1998:AC3075, Prg. 1998, 5012;.....73
4. HR 11 maart 2005, ECLI:NL:HR:2005:AR6163;.........................................................73
5. Hof Den Haag 21 maart 2006, ECLI:NL:GHSGR:2006:AX7118, NJF 2006/260;.......73
6. Hof Amsterdam 13 september 2007, ECLI:NL:GHAMS:2007:BC0320, RAV 2008/27
(Fortis Corporate Insurance/Midreth);............................................................................73
7. HR 8 oktober 2010, ECLI:NL:HR:2010:BM6095, NJ 2011/465 m. nt. T. Hartlief
(Hangmat);..................................................................................................................... 73
8. HR 30 maart 2012, ECLI:NL:HR:2012:BV1295, NJ 2012/687 (Onderlinge
Verzekeringmij/NN);.......................................................................................................73
9. Hof Den Haag 17 september 2013, ECLI:NL:GHDHA:2013:3392;.............................73
10. Rechtbank Midden-Nederland 12 februari 2014, ECLI:NL:RBMNE:2014:507, RAV
2014/55 (curatoren RWP/MediRisk);..............................................................................73
11. HR 13 april 2018, ECLI:NL:HR:2018:601, NJ 2018/463 (Shaken baby)...................74
Hoorcollege 9: directe actie en verbod tot erkenning.............................................................75
1. Verbod tot erkenning van aansprakelijkheid..................................................................76
2. De directe actie.............................................................................................................. 76
4
