Adres:
Werkcollege 1
Opdracht 1
Neem de door u ingeleverde uitwerking van de geüploade voorbereidingsopdracht bij
hoorcollege 2 (op papier of op uw laptop) mee naar het werkcollege.
Casus zomerdag in Tilburg
Samenvatting casus: Willem is uitgegleden bij een fontein. Ten gevolge hiervan heeft hij
schade gelden. Hij stelt de gemeente Tilburg aansprakelijk (6:162 BW). Je zou de gemeente
eveneens kunnen aanspreken op grond van artikel 6:174 BW (aansprakelijk door opstal).
Hij stelt de gemeente aansprakelijk op grond van OD dat betekent dat er sprake is van een
buiten contractuele aansprakelijkheid.
1.Wat zijn de vereisten voor een vordering op basis van art. 6:162 BW?
2.Toets aan de vereisten van vraag 1 en beoordeel de kans van slagen van de
vordering van Willem.
1. Gedraging (een doen- of nalaten),
In dit geval is er sprake van een doen, doordat er gladde stenen bij een fontein zijn geplaatst
of van een nalaten want er is geen waarschuwingsbord neergezet (het formuleren van een
doen werkt sterker).
2.Onrechtmatigheid
Wanneer is een daad onrechtmatig:
- In strijd met de wet (6:163 BW, bijv. diefstal)
- Inbreuk op een subjectief recht (bijv. octrooirecht, eigendomsrecht, lichamelijke
integriteit of privacy)
- In strijd met een ongeschreven recht in het maatschappelijk verkeer betaamt.
De laatste gaan we uitwerken in combinatie met de casus van die past het best. Bij de
uitwerking hiervan heeft handvatten gegeven in de vorm van geval types. Voorbeelden
hiervan zijn sport en spel, gevaarzetting en overheidsaansprakelijkheidsrecht. In deze casus
kijken we naar ‘gevaarzetting’. Hierbij horen een aantal arresten en handvatten
Gevaarzetting (arrest kelderluik + Korver+ Jetblast)
A. Kans dat anderen niet goed opletten: Willem hoeft niet perse goed op te letten.
B. Kans dat daardoor ongevallen ontstaan: bij natte stenen kan daardoor ongevallen
ontstaan.
C. Ernst van de gevolgen die kunnen ontstaan: van vallen kunnen grote gevolgen
voortvloeien
D. Mate waarin het nemen van veiligheidsmaatregelen bezwaarlijk is (andere partij): als er
z’on groot risico is op ongevallen kost het weinig geld tijd en moeite voor de gemeente om
maatregelen te nemen
Antwoord: er is sprake van een gevaarzetting door de gemeente dit levert strijdigheid op met
het ongeschreven recht dat wij in het maatschappelijk verkeer betamen. We hebben een
onrechtmatige gedraging, maar nog geen onrechtmatige daad daar moeten we de rest nog
voor toetsen.
1
,Als laatste stap kijk je of er sprake is van een rechtvaardigingsgrond wat de
onrechtmatigheid kan zuiveren. Je kijkt dan naar de normen van het strafrecht. Bijv.
overmacht.
3. Toerekenbaarheid
- Schuld (kon hij of zij dit gedrag vermijden)
- Oorzaak krachtens wet voor zijn rekening komt (bijv. een hond die bijt art. 6:179 BW
of kinderen 6:164 BW)
- Oorzaak krachtens maatschappelijk verkeer voor zijn rekening komt (onervaren
dokter of chirurg).
In deze casus is het toerekenbaar op grond van schuld. De gemeente had de gedraging
kunnen vermijden. Dan kijk je nog naar de schulduitsluitingsgronden. Hier is in de casus
geen sprake van
Antwoord: we hebben nu een toerekenbare onrechtmatige gedraging
4. Schade
Je kunt twee soorten schade hebben (art. 6:95 BW):
- Vermogensschade (6:96 BW);
- Ander nadeel (6:106 BW).
Van beide is sprake, namelijk ziekenhuis kosten (vermogensschade) en ander nadeel, want
hij kan zijn hobby niet meer uitoefenen.
We hebben nu een toerekenbare onrechtmatige gedraging wat schade oplevert
5. Causaal verband (CSQN)
Als de gedraging er niet was, was de schade er ook niet. Als Willem tijdig gewaarschuwd
was, was hij niet gevallen.
Eindconclusie: de gemeente heeft zich schuldig gemaakt aan een onrechtmatige daad
(6:162 BW) en dient de schade te vergoeden.
Normaal ga je nu verder met het bepalen van de omvang dit is dan ook stap 6, maar hier
komen we niet aan toe.
6. Omvangsfase (6:98 BW)
Casus ‘Bejaardenroof’
Jongeren die bejaarden beroofde om makkelijk geld te verdienen.
Vraag 1a
Op basis van welke grondslag kan Kees Mariët met succes aansprakelijk stellen?
Er is sprake van een groep. Hierbij hoort groepsaansprakelijkheid en de artikel 6:166
(hoofdelijke aansprakelijkheid) jo. 6:162 BW (onrechtmatige daad)
2
, Vraag 1b
Kan Kees de schade op Mariët met succes verhalen of heeft het verweer van Mariët
kans van slagen?
Hierbij hoort het arrest Groepsaansprakelijkheid. In de casus is er sprake van een
groepsverband. Zodra dit is vastgesteld is er sprake van hoofdelijke aansprakelijkheid. Dit
volgt uit artikel 6:166 lid 1 BW. Het lid van de groep dat de gehele schade heeft voldaan, kan
het deel dat hem of haar niet aangaat verhalen bij de andere dader(s) (regres instellen).
Waarom is dit artikel er (166)? omdat het soms moeilijk is aan te wijzen wie precies het
causale verband heeft veroorzaakt.
Hierbij hoort het HR: Groepsaansprakelijkheid (diefstallen uit ladingen):
- Verruiming: Aansprakelijkheid is niet beperkt tot gedragingen die gepleegd zijn in
tourba. Je hoeft als persoon dus niet perse bij de rellen aanwezig te zijn.
- Beperking: Vereist is wel enige betrokkenheid bij de onderhavige onrechtmatige
daad.
Je moet dus aantonen dat je naast dat je lid bent ook deel hebt genomen aan de gedraging.
Dit doe je bijvoorbeeld door in de voorbereiding te helpen of de buit te innen. In de casus is
het duidelijk dat Mariet deel uitmaakt van de groep.
Stappen:
1. Is er sprake van een groepsverband?
Ja Henriette heeft deelgenomen aan de planning en de tactieken. Het maakt niet uit dat ze
fysiek niet aanwezig was. Het is dan aan Kees om dit te bewijzen.
2. Er moet sprake zijn van een onrechtmatige daad (6:162 BW)
Hier gaan we in deze casus vanuit. Op het tentamen dien je dit uit te werken.
3. de kans op het aldus toebrengen van schade moet zodanig zijn geweest, dat zij de tot de
groep behorende personen hadden behoren te weerhouden van hun gedragingen in
groepsverband. Dit impliceert dat alleen hij aansprakelijk kan zijn, die wist of behoorde te
begrijpen dat het groepsoptreden het gevaar schiep voor schade als die in concreto is
toegebracht; hiervan is in de casus zeer duidelijk sprake.
4. een tot de groep behorende persoon is alleen aansprakelijkheid indien hem schuld treft
(toerekenbaarheid); Is er iets waardoor het niet meer toerekenbaar is? Dan heb je bijv. te
maken met 6:164 en 6:165 BW. In de casus is hier geen sprake van de gedraging is gewoon
toe te reken.
5. Er is sprake van groepsaansprakelijkheid Dit levert hoofdelijke aansprakelijkheid ex art.
6:102 BW op. Dit houdt in dat jij als benadeelde een persoon uit de groep kan aanspreken
voor de gehele omvang van de schade.
Het verweer van Mariet heeft dus geen kans van slagen.
3
Werkcollege 1
Opdracht 1
Neem de door u ingeleverde uitwerking van de geüploade voorbereidingsopdracht bij
hoorcollege 2 (op papier of op uw laptop) mee naar het werkcollege.
Casus zomerdag in Tilburg
Samenvatting casus: Willem is uitgegleden bij een fontein. Ten gevolge hiervan heeft hij
schade gelden. Hij stelt de gemeente Tilburg aansprakelijk (6:162 BW). Je zou de gemeente
eveneens kunnen aanspreken op grond van artikel 6:174 BW (aansprakelijk door opstal).
Hij stelt de gemeente aansprakelijk op grond van OD dat betekent dat er sprake is van een
buiten contractuele aansprakelijkheid.
1.Wat zijn de vereisten voor een vordering op basis van art. 6:162 BW?
2.Toets aan de vereisten van vraag 1 en beoordeel de kans van slagen van de
vordering van Willem.
1. Gedraging (een doen- of nalaten),
In dit geval is er sprake van een doen, doordat er gladde stenen bij een fontein zijn geplaatst
of van een nalaten want er is geen waarschuwingsbord neergezet (het formuleren van een
doen werkt sterker).
2.Onrechtmatigheid
Wanneer is een daad onrechtmatig:
- In strijd met de wet (6:163 BW, bijv. diefstal)
- Inbreuk op een subjectief recht (bijv. octrooirecht, eigendomsrecht, lichamelijke
integriteit of privacy)
- In strijd met een ongeschreven recht in het maatschappelijk verkeer betaamt.
De laatste gaan we uitwerken in combinatie met de casus van die past het best. Bij de
uitwerking hiervan heeft handvatten gegeven in de vorm van geval types. Voorbeelden
hiervan zijn sport en spel, gevaarzetting en overheidsaansprakelijkheidsrecht. In deze casus
kijken we naar ‘gevaarzetting’. Hierbij horen een aantal arresten en handvatten
Gevaarzetting (arrest kelderluik + Korver+ Jetblast)
A. Kans dat anderen niet goed opletten: Willem hoeft niet perse goed op te letten.
B. Kans dat daardoor ongevallen ontstaan: bij natte stenen kan daardoor ongevallen
ontstaan.
C. Ernst van de gevolgen die kunnen ontstaan: van vallen kunnen grote gevolgen
voortvloeien
D. Mate waarin het nemen van veiligheidsmaatregelen bezwaarlijk is (andere partij): als er
z’on groot risico is op ongevallen kost het weinig geld tijd en moeite voor de gemeente om
maatregelen te nemen
Antwoord: er is sprake van een gevaarzetting door de gemeente dit levert strijdigheid op met
het ongeschreven recht dat wij in het maatschappelijk verkeer betamen. We hebben een
onrechtmatige gedraging, maar nog geen onrechtmatige daad daar moeten we de rest nog
voor toetsen.
1
,Als laatste stap kijk je of er sprake is van een rechtvaardigingsgrond wat de
onrechtmatigheid kan zuiveren. Je kijkt dan naar de normen van het strafrecht. Bijv.
overmacht.
3. Toerekenbaarheid
- Schuld (kon hij of zij dit gedrag vermijden)
- Oorzaak krachtens wet voor zijn rekening komt (bijv. een hond die bijt art. 6:179 BW
of kinderen 6:164 BW)
- Oorzaak krachtens maatschappelijk verkeer voor zijn rekening komt (onervaren
dokter of chirurg).
In deze casus is het toerekenbaar op grond van schuld. De gemeente had de gedraging
kunnen vermijden. Dan kijk je nog naar de schulduitsluitingsgronden. Hier is in de casus
geen sprake van
Antwoord: we hebben nu een toerekenbare onrechtmatige gedraging
4. Schade
Je kunt twee soorten schade hebben (art. 6:95 BW):
- Vermogensschade (6:96 BW);
- Ander nadeel (6:106 BW).
Van beide is sprake, namelijk ziekenhuis kosten (vermogensschade) en ander nadeel, want
hij kan zijn hobby niet meer uitoefenen.
We hebben nu een toerekenbare onrechtmatige gedraging wat schade oplevert
5. Causaal verband (CSQN)
Als de gedraging er niet was, was de schade er ook niet. Als Willem tijdig gewaarschuwd
was, was hij niet gevallen.
Eindconclusie: de gemeente heeft zich schuldig gemaakt aan een onrechtmatige daad
(6:162 BW) en dient de schade te vergoeden.
Normaal ga je nu verder met het bepalen van de omvang dit is dan ook stap 6, maar hier
komen we niet aan toe.
6. Omvangsfase (6:98 BW)
Casus ‘Bejaardenroof’
Jongeren die bejaarden beroofde om makkelijk geld te verdienen.
Vraag 1a
Op basis van welke grondslag kan Kees Mariët met succes aansprakelijk stellen?
Er is sprake van een groep. Hierbij hoort groepsaansprakelijkheid en de artikel 6:166
(hoofdelijke aansprakelijkheid) jo. 6:162 BW (onrechtmatige daad)
2
, Vraag 1b
Kan Kees de schade op Mariët met succes verhalen of heeft het verweer van Mariët
kans van slagen?
Hierbij hoort het arrest Groepsaansprakelijkheid. In de casus is er sprake van een
groepsverband. Zodra dit is vastgesteld is er sprake van hoofdelijke aansprakelijkheid. Dit
volgt uit artikel 6:166 lid 1 BW. Het lid van de groep dat de gehele schade heeft voldaan, kan
het deel dat hem of haar niet aangaat verhalen bij de andere dader(s) (regres instellen).
Waarom is dit artikel er (166)? omdat het soms moeilijk is aan te wijzen wie precies het
causale verband heeft veroorzaakt.
Hierbij hoort het HR: Groepsaansprakelijkheid (diefstallen uit ladingen):
- Verruiming: Aansprakelijkheid is niet beperkt tot gedragingen die gepleegd zijn in
tourba. Je hoeft als persoon dus niet perse bij de rellen aanwezig te zijn.
- Beperking: Vereist is wel enige betrokkenheid bij de onderhavige onrechtmatige
daad.
Je moet dus aantonen dat je naast dat je lid bent ook deel hebt genomen aan de gedraging.
Dit doe je bijvoorbeeld door in de voorbereiding te helpen of de buit te innen. In de casus is
het duidelijk dat Mariet deel uitmaakt van de groep.
Stappen:
1. Is er sprake van een groepsverband?
Ja Henriette heeft deelgenomen aan de planning en de tactieken. Het maakt niet uit dat ze
fysiek niet aanwezig was. Het is dan aan Kees om dit te bewijzen.
2. Er moet sprake zijn van een onrechtmatige daad (6:162 BW)
Hier gaan we in deze casus vanuit. Op het tentamen dien je dit uit te werken.
3. de kans op het aldus toebrengen van schade moet zodanig zijn geweest, dat zij de tot de
groep behorende personen hadden behoren te weerhouden van hun gedragingen in
groepsverband. Dit impliceert dat alleen hij aansprakelijk kan zijn, die wist of behoorde te
begrijpen dat het groepsoptreden het gevaar schiep voor schade als die in concreto is
toegebracht; hiervan is in de casus zeer duidelijk sprake.
4. een tot de groep behorende persoon is alleen aansprakelijkheid indien hem schuld treft
(toerekenbaarheid); Is er iets waardoor het niet meer toerekenbaar is? Dan heb je bijv. te
maken met 6:164 en 6:165 BW. In de casus is hier geen sprake van de gedraging is gewoon
toe te reken.
5. Er is sprake van groepsaansprakelijkheid Dit levert hoofdelijke aansprakelijkheid ex art.
6:102 BW op. Dit houdt in dat jij als benadeelde een persoon uit de groep kan aanspreken
voor de gehele omvang van de schade.
Het verweer van Mariet heeft dus geen kans van slagen.
3
