Grand Hotel Europa – Boekverslag
Oefenvragen:
Controlevragen
1. Het ‘Grand Hotel Europa’ staat op verschillende manieren symbool voor het continent Europa. Geef
een aantal voorbeelden.
2. Welke types toeristen onderscheidt Pfeijffer in Grand Hotel Europa? En wat vindt hij van hen die
zich ‘reizigers’ noemen?
Reflectievragen
1. Wat vind je van de conclusie dat Europa het ‘recreatiegebied van de rest van de wereld’ is?
2. ‘Vluchtelingen zijn een zegen voor Europa’. Bespreek deze stelling.
3. Persis Bekkering zegt in de Volkskrant van 15 december 2018 dat het Pfeijffer niet lukt ‘zijn eigen
witte-mannen-perspectief te ontstijgen: elke waarneming past precies in zijn eigen denkkader. Daar
tieren clichés welig’. In hoeverre ben je het hiermee eens?
4. ‘Het is die grote-grotere-grootste greep die de roman tot een verbluffend meesterstuk maakt’, aldus
Thomas de Veen in NRC Handelsblad van 14 december 2018. Wat vind je van deze kwalificatie?
Analysevragen
1. ‘Zo moet ik schrijven’, denkt Ilja als hij de tentoonstelling Treasures from the Wreck of the
Unbelievable bezoekt. Wat bedoelt hij daarmee? En wat zegt de tentoonstelling over Pfeijffers
werkwijze?
2. Op welke manier geeft Pfeijffer met het hoofdstuk over het tienermeisje Memphis commentaar op de
#Metoo-discussie?
3. Beschrijf het verloop van de relatie van Ilja en Clio. Waarom gaan ze uit elkaar? En in hoeverre kan
het verschil tussen hen ook symbool staan voor het thema van de roman?
4. Het laatste woord van de roman is ‘Woestijn’. Vind je dit een passend slotwoord? Waarom wel/niet?
1 Titelverklaring en genre
a Leg uit hoe de titel van de roman aansluit bij het verhaal.
De titel ‘Grand Hotel Europa’ verwijst naar de naam van het hotel waar de hoofdpersoon
verblijft en deze roman schrijft. Het hotel staat symbool voor het continent Europa, waar de
hoofdpersoon over schrijft. Het is een oud vervallen hotel, dat zijn grandeur verleent aan het
verleden.
Daarnaast draagt het hotel de naam van de oude eigenares die aan het einde van de roman
sterft; haar naam is Europa. De nieuwe – Chinese – eigenaar die veranderingen aanbrengt in
het hotel, kan ook gezien worden als een symbool voor de invloed van China en Chinese
toeristen op Europa.
b Tot welk genre zou je deze roman rekenen? Verklaar je antwoord.
De roman kan worden gerekend tot het genre van de literaire roman, maar bevat ook elementen
van een ideeënroman en een satire. Het is literaire fictie vanwege de rijke stijl en de intertekstuele
verwijzingen, terwijl de filosofische reflecties op onderwerpen zoals globalisering, toerisme en de Europese
, identiteit het een ideeënroman maken. Tegelijkertijd bevat de roman satirische beschrijvingen van de
moderne maatschappij en de effecten van massatoerisme, wat het genre verder verrijkt.
2 Motto
Veel romans hebben een of meerdere motto’s, een citaat aan het begin van het boek. Heeft het boek dat je
hebt gelezen een motto? Zo ja, waar komt dat motto vandaan en hoe kun je dit motto verbinden aan het
verhaal?
Niet een echt motto. Wel: “Voor Stella.” Wat een dankbetuiging kan zijn of een eerbetoon aan ene
Stella.
3 Verhaalstructuur
a Schrijf of zoek een goede samenvatting en neem deze op in je dossier.
“De schrijver Ilja Leonard Pfeijffer komt aan in Grand Hotel Europa, waar hij een tijdje wil verblijven om
antwoorden te vinden op vragen die hem bezighouden en orde te scheppen in zijn recente herinneringen
over zijn verbroken relatie. Ook moet hij een boek over toerisme schrijven, dat hij aan zijn uitgever heeft
beloofd.
De roman volgt vervolgens twee verhalen: het verhaal in het heden van de schrijver die in het hotel
verblijft, aan zijn boek schrijft en mensen ontmoet en het verhaal over het verleden, dat het verloop van
zijn relatie weergeeft.
Ilja ontmoet de Italiaanse kunsthistorica Clio bij een lezing in hun woonplaats Genua. Clio is gespecialiseerd
in de Italiaanse kunstenaar Caravaggio en werkt bij een veilinghuis. Ze krijgen een hartstochtelijke relatie.
Nadat ze elkaar een maand kennen, krijgt Clio een aanbod voor een baan bij de Academia delle Belle Arti in
Venetië en Ilja besluit met haar mee te gaan. Daar maakt hij kennis met het massatoerisme en hij
observeert de verschillende types toeristen. Aangetrokken door zijn reputatie als bekende Nederlandse
schrijver, verschijnt er een Nederlandse filmploeg die Ilja vraagt mee te werken aan een documentaire
over massatoerisme. Er moet nog wel subsidie worden geregeld, maar Ilja besluit mee te werken.
Voor het project reizen ze onder andere af naar het Nederlandse dorp Giethoorn en naar Amsterdam,
waar Ilja met een wethouder over Airbnb praat. Ilja gaat zelf ook nog naar de Macedonische hoofdstad
Skopje, voor de Macedonische vertaling van zijn boek La Superba, en ziet daar dat de overheid lelijke oud-
aandoende standbeelden heeft geplaatst om toerisme aan te trekken.
Ondertussen verloopt de relatie met Clio grillig; ze verwijt Ilja vaak dat hij alleen aan zichzelf denkt. Wel
komen ze helemaal tot elkaar als ze naar het eiland Malta gaan, waar zich volgens Clio het verdwenen
schilderij Maria Magdalena in extase van Caravaggio moet bevinden. Samen bedenken ze theorieën over
de plek waar het zou kunnen zijn. Ze vinden het echter niet.
In de zomer zijn Clio en Ilja op vakantie op het eiland Palmaria dat voor de kust van het Italiaanse plaatsje
Pontevenere ligt en naast luieren en eten, gaan ze verder met hun zoektocht. Ook in Pontevenere vinden
ze het schilderij niet. Aan het eind van hun vakantie ontmoeten ze bij toeval een oude vlam van Ilja, wat
een spetterende ruzie oplevert.
Als Ilja in het najaar naar Maastricht gaat om de première van de toneelbewerking van La Superba bij te
wonen, bezoekt hij de volgende dag met een van de documentairemakers de reisorganisatie ‘Xtreme
Xperience’ in Almere. Na dat bezoek vertelt de documentairemaker dat hij geen brood meer ziet in het
project en heeft besloten te stoppen. Als Ilja weer in Venetië is, zegt Clio dat ze zijn besluit moedig vindt.
Een paar weken later bezoeken Clio en Ilja samen de tentoonstelling ‘Treasures from the Wreck of the
Unbelievable’ van de Britse kunstenaar Damien Hirst op de Biënnale van Venetië. Ze zijn zeer onder de
indruk en Ilja ziet in de tentoonstelling een symbool voor Europa.
Snel daarna krijgt Clio een nieuwe baan aangeboden bij de dependance van het Franse Louvre dat in Abu
Dhabi verrijst. Ilja reist met haar af voor het sollicitatiegesprek, maar wil zelf beslist niet in die woestijn
wonen. Clio neemt de baan toch aan en dat betekent het einde van hun relatie. Het huis in Venetië wordt
opgezegd en Ilja vertrekt naar Grand Hotel Europa.
Het verhaal in het heden begint bij de aankomst van Ilja in Grand Hotel Europa. Hij ontmoet de piccolo
Abdul, de majordomus meneer Montebello, de Chinese eigenaar meneer Wang en de andere vaste gasten:
de ‘grote Griek’ Yannis Volonaki, de bejaarde heer Patelski en de Franse feministische dichteres Albane.
Oefenvragen:
Controlevragen
1. Het ‘Grand Hotel Europa’ staat op verschillende manieren symbool voor het continent Europa. Geef
een aantal voorbeelden.
2. Welke types toeristen onderscheidt Pfeijffer in Grand Hotel Europa? En wat vindt hij van hen die
zich ‘reizigers’ noemen?
Reflectievragen
1. Wat vind je van de conclusie dat Europa het ‘recreatiegebied van de rest van de wereld’ is?
2. ‘Vluchtelingen zijn een zegen voor Europa’. Bespreek deze stelling.
3. Persis Bekkering zegt in de Volkskrant van 15 december 2018 dat het Pfeijffer niet lukt ‘zijn eigen
witte-mannen-perspectief te ontstijgen: elke waarneming past precies in zijn eigen denkkader. Daar
tieren clichés welig’. In hoeverre ben je het hiermee eens?
4. ‘Het is die grote-grotere-grootste greep die de roman tot een verbluffend meesterstuk maakt’, aldus
Thomas de Veen in NRC Handelsblad van 14 december 2018. Wat vind je van deze kwalificatie?
Analysevragen
1. ‘Zo moet ik schrijven’, denkt Ilja als hij de tentoonstelling Treasures from the Wreck of the
Unbelievable bezoekt. Wat bedoelt hij daarmee? En wat zegt de tentoonstelling over Pfeijffers
werkwijze?
2. Op welke manier geeft Pfeijffer met het hoofdstuk over het tienermeisje Memphis commentaar op de
#Metoo-discussie?
3. Beschrijf het verloop van de relatie van Ilja en Clio. Waarom gaan ze uit elkaar? En in hoeverre kan
het verschil tussen hen ook symbool staan voor het thema van de roman?
4. Het laatste woord van de roman is ‘Woestijn’. Vind je dit een passend slotwoord? Waarom wel/niet?
1 Titelverklaring en genre
a Leg uit hoe de titel van de roman aansluit bij het verhaal.
De titel ‘Grand Hotel Europa’ verwijst naar de naam van het hotel waar de hoofdpersoon
verblijft en deze roman schrijft. Het hotel staat symbool voor het continent Europa, waar de
hoofdpersoon over schrijft. Het is een oud vervallen hotel, dat zijn grandeur verleent aan het
verleden.
Daarnaast draagt het hotel de naam van de oude eigenares die aan het einde van de roman
sterft; haar naam is Europa. De nieuwe – Chinese – eigenaar die veranderingen aanbrengt in
het hotel, kan ook gezien worden als een symbool voor de invloed van China en Chinese
toeristen op Europa.
b Tot welk genre zou je deze roman rekenen? Verklaar je antwoord.
De roman kan worden gerekend tot het genre van de literaire roman, maar bevat ook elementen
van een ideeënroman en een satire. Het is literaire fictie vanwege de rijke stijl en de intertekstuele
verwijzingen, terwijl de filosofische reflecties op onderwerpen zoals globalisering, toerisme en de Europese
, identiteit het een ideeënroman maken. Tegelijkertijd bevat de roman satirische beschrijvingen van de
moderne maatschappij en de effecten van massatoerisme, wat het genre verder verrijkt.
2 Motto
Veel romans hebben een of meerdere motto’s, een citaat aan het begin van het boek. Heeft het boek dat je
hebt gelezen een motto? Zo ja, waar komt dat motto vandaan en hoe kun je dit motto verbinden aan het
verhaal?
Niet een echt motto. Wel: “Voor Stella.” Wat een dankbetuiging kan zijn of een eerbetoon aan ene
Stella.
3 Verhaalstructuur
a Schrijf of zoek een goede samenvatting en neem deze op in je dossier.
“De schrijver Ilja Leonard Pfeijffer komt aan in Grand Hotel Europa, waar hij een tijdje wil verblijven om
antwoorden te vinden op vragen die hem bezighouden en orde te scheppen in zijn recente herinneringen
over zijn verbroken relatie. Ook moet hij een boek over toerisme schrijven, dat hij aan zijn uitgever heeft
beloofd.
De roman volgt vervolgens twee verhalen: het verhaal in het heden van de schrijver die in het hotel
verblijft, aan zijn boek schrijft en mensen ontmoet en het verhaal over het verleden, dat het verloop van
zijn relatie weergeeft.
Ilja ontmoet de Italiaanse kunsthistorica Clio bij een lezing in hun woonplaats Genua. Clio is gespecialiseerd
in de Italiaanse kunstenaar Caravaggio en werkt bij een veilinghuis. Ze krijgen een hartstochtelijke relatie.
Nadat ze elkaar een maand kennen, krijgt Clio een aanbod voor een baan bij de Academia delle Belle Arti in
Venetië en Ilja besluit met haar mee te gaan. Daar maakt hij kennis met het massatoerisme en hij
observeert de verschillende types toeristen. Aangetrokken door zijn reputatie als bekende Nederlandse
schrijver, verschijnt er een Nederlandse filmploeg die Ilja vraagt mee te werken aan een documentaire
over massatoerisme. Er moet nog wel subsidie worden geregeld, maar Ilja besluit mee te werken.
Voor het project reizen ze onder andere af naar het Nederlandse dorp Giethoorn en naar Amsterdam,
waar Ilja met een wethouder over Airbnb praat. Ilja gaat zelf ook nog naar de Macedonische hoofdstad
Skopje, voor de Macedonische vertaling van zijn boek La Superba, en ziet daar dat de overheid lelijke oud-
aandoende standbeelden heeft geplaatst om toerisme aan te trekken.
Ondertussen verloopt de relatie met Clio grillig; ze verwijt Ilja vaak dat hij alleen aan zichzelf denkt. Wel
komen ze helemaal tot elkaar als ze naar het eiland Malta gaan, waar zich volgens Clio het verdwenen
schilderij Maria Magdalena in extase van Caravaggio moet bevinden. Samen bedenken ze theorieën over
de plek waar het zou kunnen zijn. Ze vinden het echter niet.
In de zomer zijn Clio en Ilja op vakantie op het eiland Palmaria dat voor de kust van het Italiaanse plaatsje
Pontevenere ligt en naast luieren en eten, gaan ze verder met hun zoektocht. Ook in Pontevenere vinden
ze het schilderij niet. Aan het eind van hun vakantie ontmoeten ze bij toeval een oude vlam van Ilja, wat
een spetterende ruzie oplevert.
Als Ilja in het najaar naar Maastricht gaat om de première van de toneelbewerking van La Superba bij te
wonen, bezoekt hij de volgende dag met een van de documentairemakers de reisorganisatie ‘Xtreme
Xperience’ in Almere. Na dat bezoek vertelt de documentairemaker dat hij geen brood meer ziet in het
project en heeft besloten te stoppen. Als Ilja weer in Venetië is, zegt Clio dat ze zijn besluit moedig vindt.
Een paar weken later bezoeken Clio en Ilja samen de tentoonstelling ‘Treasures from the Wreck of the
Unbelievable’ van de Britse kunstenaar Damien Hirst op de Biënnale van Venetië. Ze zijn zeer onder de
indruk en Ilja ziet in de tentoonstelling een symbool voor Europa.
Snel daarna krijgt Clio een nieuwe baan aangeboden bij de dependance van het Franse Louvre dat in Abu
Dhabi verrijst. Ilja reist met haar af voor het sollicitatiegesprek, maar wil zelf beslist niet in die woestijn
wonen. Clio neemt de baan toch aan en dat betekent het einde van hun relatie. Het huis in Venetië wordt
opgezegd en Ilja vertrekt naar Grand Hotel Europa.
Het verhaal in het heden begint bij de aankomst van Ilja in Grand Hotel Europa. Hij ontmoet de piccolo
Abdul, de majordomus meneer Montebello, de Chinese eigenaar meneer Wang en de andere vaste gasten:
de ‘grote Griek’ Yannis Volonaki, de bejaarde heer Patelski en de Franse feministische dichteres Albane.
