1 Titelverklaring en genre
a Leg uit hoe de titel van de roman aansluit bij het verhaal.
Metin en zijn zus proberen onzichtbaar te zijn voor hun vader. De moeder van Metin en zijn zus
raadt ook aan om op de achtergrond te blijven en onzichtbaar te wezen.
b Tot welk genre zou je deze roman rekenen? Verklaar je antwoord.
Het genre van dit boek is comming of age, je leest eigenlijk de levensloop van Metin en de strugles
die hij ervaart. Het boek past dus perfect in het gen
2 Motto
Veel romans hebben een of meerdere motto’s, een citaat aan het begin van het boek. Heeft het boek dat je
hebt gelezen een motto? Zo ja, waar komt dat motto vandaan en hoe kun je dit motto verbinden aan het
verhaal?
Motto: ‘Don’t break character, You’ve got so much heart. – The Killers, ‘Be Still’.
Dit motto beschrijft eigenlijk vooral hoe het zonde is dat Metin zijn eigen persoonlijkheid niet volledig kan
ontplooien door zijn vader. Hij breekt dus eigenlijk zijn eigen persoonlijkheid, om zich te beschermen tegen
zijn vader. Terwijl hij zo veel in zich zou kunnen hebben.
3 Verhaalstructuur
a Schrijf of zoek een goede samenvatting en neem deze op in je dossier.
In 1983 komen Metin, zijn zus en moeder aan in Nederland. Hiervoor hebben ze in Duitsland
gewoond maar omdat het politieke asiel van zijn vader daar is afgewezen, is die uitgeweken naar
Nederland, waar hij in de Bijlmermeer (Fleerde) een woning gekregen heeft. Metins vader vertelt tevreden
over het huis en de inrichting ervan. Zijn moeder wil weten of hij werk heeft maar hij heeft een uitkering.
Metin is blij met het eigen huis, want in Duitsland logeerden ze steeds bij vrienden en kennissen en
moesten Metin en zijn zus ervoor zorgen dat mensen geen last van hen hadden. Hij ziet zijn moeder wel
roken en drinken en als hij haar naar de reden vraagt, zegt ze dat ze stress heeft door zijn vader.
Zijn vader ontvlucht bijna iedere dag het huis nadat hij uitgebreid zijn haar gedaan en een luchtje opgedaan
heeft. Hij leeft als een vrijgezel en is geïnteresseerder in zijn uiterlijk dan in het gezin. Hij zegt dat hij naar
de vereniging gaat om met andere communistische Turken, Koerden en Zaza’s te praten, maar hij komt
laat thuis, is dan dronken en kotst in de badkamer. Zijn vader geeft ook veel geld uit aan gokken terwijl
iedereen nog op matrassen op de grond slaapt. Op een gegeven moment geeft hij een klein beetje
spaargeld aan Metins moeder: zij moet het voor hem verstoppen omdat hij het anders opmaakt. Natuurlijk
gaat dat mis: op een gegeven moment moet zijn vader dat geld hoe dan ook hebben en hij dreigt
uiteindelijk zelfs zijn vrouw te vermoorden als ze niet zegt waar het is.
Op een dag heeft Metin zijn enkel verzwikt en hij ligt op de bank met een ingezwachtelde voet. Als zijn
vader thuiskomt, wil hij ineens met hem stoeien maar omdat hij dat nooit eerder gedaan heeft, doet hij hem
pijn. Metin vraagt of hij op wil houden maar zijn vader gaat door en uiteindelijk duwt Metin hem met twee
handen van zich af. Zijn vader wordt woest, slaat hem twee keer op zijn hoofd en gooit een kaars naar zijn
hoofd, als Metin van de bank afgekomen is en naar de badkamer snelt. Daar sluit hij zich op terwijl zijn
vader op de deur bonst. Hij heeft zich daar al twee keer eerder moeten opsluiten. Uiteindelijk stuurt zijn
moeder zijn vader weg en na een tijdje kan hij de badkamer uitkomen. Er volgen geen excuses en iedereen
doet alsof er niets gebeurd is. Dat gebeurt vaker.
In 1988 moet Metin zijn kamer afstaan aan Ayse, een knappe, roodharige studente economie die eerst bij
haar oom woonde, daar een conflict kreeg over haar levensstijl en dan door Metins vader in huis wordt
opgenomen. Ayse rookt, drinkt en praat op een niveau dat Metins vader aanspreekt, waarschijnlijk vindt hij
haar vooral aantrekkelijk. Nu Ayse er is, lijkt Metins vader werk te maken van een plan om een Turks
restaurant in Amsterdam te openen. Hij praat er in ieder geval veel over met haar en geeft iedereen ook het
idee dat het plan nu kan slagen omdat er een intelligent iemand is om met hem mee te denken en t.z.t. de
administratie voor haar rekening te nemen. Het wordt voor iedereen steeds duidelijker dat Metins vader op
Ayse valt en omgekeerd lijkt Ayse Metins vader ook wel interessant te vinden. Metins moeder schaamt zich
en vraagt aan Ayse waarom ze dit doet maar die doet alsof er niets aan de hand is. Na een bezoek bij
vrienden is ze standvastiger: ze zegt Ayse dat Harun een nietsnut is, geen geld heeft en tegen haar uit zijn
nek kletst over zijn mooie plannen. Ze kan maar beter weggaan en uiteindelijk vertrekt Ayse inderdaad.
, Niet veel later heeft Metins moeder een tweede succes: ze heeft een baan gevonden in de bedrijfskantine
van de PTT en krijgt ook een dag in de week taalles.
In 1988 is er een familieberaad en kondigt Metins vader aan dat zijn vrouw en hij gaan scheiden. Hij
verhuist naar een flat in Amsterdam-West. Na zijn vertrek sluit Metins zus zich minder op in haar kamer,
kunnen broer en zus beter met elkaar opschieten en is zijn moeder vrolijker. Maar op een gegeven moment
realiseert ze zich dat ze nu een alleenstaande vrouw is met twee kinderen en dat dat best een kwetsbare
positie is in een flat in de Bijlmer. Ze wordt bang. Als Metin op een middag thuiskomt, ligt zijn vader weer
op de bank. Zijn moeder zegt dat ze het weer gaan proberen.
Metin haalt door rekenen te weinig punten voor de Cito-toets om een vwo-advies te krijgen maar zijn
ouders weten zijn meester ervan te overtuigen dat hij het mag proberen. Als hij na de zomer echter op
Scholengemeenschap Reigersbos aankomt, constateren zijn ouders dat hij toch in een
mavo-/havobrugklas is geplaatst. Metin vindt het allemaal best, zeker als hij ontdekt dat hij dan bij het leuke
meisje Nicole in de klas zit, maar zijn ouders pikken het niet, eisen een gesprek met de rector en laten
Metin niet naar school gaan, totdat alles is opgelost. Uiteindelijk mag hij het toch proberen maar hij maakt
hierdoor niet zo’n lekkere start. Op zijn eerste rapport staat hij drie onvoldoendes: voor Nederlands, muziek
en wiskunde. Hij moet van zijn mentrix een DAT-test maken om te kijken of hij wel op het juiste niveau is
ingestroomd, terwijl hij voor de andere vakken wel mooie cijfers gehaald heeft.
In 1991 gaat de veertienjarige Metin met een 4 voor wiskunde over naar de derde klas en gaat het gezin in
de zomervakantie naar Turkije. Zijn vader geef hem tijdens de reis en het verblijf daar drie oorvijgen, wat
Metin ongekend boos maakt en waarna hij hem nooit meer ‘baba’ noemt. In het daaropvolgende schooljaar
komt er een nieuwe jongen in de klas, Kaya Türkyilmaz, ook geboren in Izmir, en hij wordt Metins eerste
vriend op school. Kaya is knap, zelfverzekerd en voor niemand bang en door hun vriendschap verandert
ook Metins positie in de klas. Kaya is ook de eerste aan wie Metin iets vertelt over zijn thuissituatie.
Ondertussen is zijn vader ironisch genoeg begonnen aan een opleiding aan de Hogeschool voor
maatschappelijk werker.
Op 4 oktober 1992 boort een vliegtuig zich in de flat Kruitberg. Op school wordt een teamgenoot van Dino,
een klasgenoot van Metin en een pestkop, vermist en Dino ontsteekt in woede als hij een 4 havoër hoort
roepen dat ‘er nu mooi een paar negers minder zijn’. De volgende dag komt hij met een aantal andere
teamgenoten zijn teamgenoot, van wie ze inmiddels weten dat hij en zijn hele gezin zijn omgekomen,
wreken. Kaya probeert een lynchpartij te voorkomen en Metin kan niet anders dan hem helpen, maar de 4
havoër wordt flink geslagen en geschopt en ook de conciërge, rector en een docent krijgen klappen, totdat
de politie komt. Dino wordt tot ieders verbazing slechts twee weken geschorst en krijgt nog een kans. Niet
lang daarna verschuift hij de stoel van een docent naar achteren waardoor die valt en zijn stuitje breekt.
Kaya probeert Dino ertoe te dwingen zich aan te geven en als hij weigert, verraadt Metin hem bij de rector.
Dino wordt van school gestuurd en zweert dat Metin nog niet van hem af is. Enkele weken later valt hij hem
aan met een mes, wordt opgepakt en verdwijnt voor twee jaar in de jeugdgevangenis.
Kaya wil na de eindexamens met Metin op wereldreis en Metin neemt een bijbaantje om die reis te kunnen
bekostigen. Hij maakt zich vanwege wiskunde zorgen over zijn eindexamens en hij slaag inderdaad net.
Daarna vertelt hij Kaya dat hij niet op wereldreis wil maar wil studeren omdat hij het gevoel heeft nog niet
van zijn doel af te kunnen wijken. Op advies van zijn vader kiest hij voor rechten.
Fleerde wordt gesloopt en het gezin verhuist naar Reigersbos. Dit wordt een huis van verandering: Metin
gaat studeren, zijn moeder maakt promotie als voedingsassistente in het AMC en zijn vader haalt zijn
diploma als maatschappelijk werker en krijgt een baan. Hij kan echter niet omgaan met mensen die boven
hem staan en zijn contract wordt niet verlengd. Hij is woest, besluit nooit meer te werken en laat zich
afkeuren. Hij hangt thuis op de bank en de oude ruzies laaien weer op. Waar Metins vader echter niet
veranderd blijkt te zijn, zijn zijn vrouw, dochter en zoon dat wel. Zijn vrouw heeft zelfvertrouwen gekregen
vanuit haar werk en Metin en zijn zus studeren en laten zich niet meer door hun vader koeioneren.
Als Metin studeert, ziet hij Kaya twee keer: de ene keer is het als vanouds, de tweede keer ziet hij er slecht
uit. Hij heeft een vriendin van bijna veertig in Berlijn die hem niet vertrouwt en een gezin met hem wil zodat
hij volwassen wordt en minder aan zichzelf denkt. Metin vertelt over zijn uitwisselingsprogramma met San
Francisco. Hij gaat daar ook de vakken creative writing en journalism volgen maar Kaya is niet echt
geïnteresseerd. Pas als Metin inziet dat Kaya op zijn vader lijkt en hem adviseert geen kinderen te nemen,
klaart de lucht op.
a Leg uit hoe de titel van de roman aansluit bij het verhaal.
Metin en zijn zus proberen onzichtbaar te zijn voor hun vader. De moeder van Metin en zijn zus
raadt ook aan om op de achtergrond te blijven en onzichtbaar te wezen.
b Tot welk genre zou je deze roman rekenen? Verklaar je antwoord.
Het genre van dit boek is comming of age, je leest eigenlijk de levensloop van Metin en de strugles
die hij ervaart. Het boek past dus perfect in het gen
2 Motto
Veel romans hebben een of meerdere motto’s, een citaat aan het begin van het boek. Heeft het boek dat je
hebt gelezen een motto? Zo ja, waar komt dat motto vandaan en hoe kun je dit motto verbinden aan het
verhaal?
Motto: ‘Don’t break character, You’ve got so much heart. – The Killers, ‘Be Still’.
Dit motto beschrijft eigenlijk vooral hoe het zonde is dat Metin zijn eigen persoonlijkheid niet volledig kan
ontplooien door zijn vader. Hij breekt dus eigenlijk zijn eigen persoonlijkheid, om zich te beschermen tegen
zijn vader. Terwijl hij zo veel in zich zou kunnen hebben.
3 Verhaalstructuur
a Schrijf of zoek een goede samenvatting en neem deze op in je dossier.
In 1983 komen Metin, zijn zus en moeder aan in Nederland. Hiervoor hebben ze in Duitsland
gewoond maar omdat het politieke asiel van zijn vader daar is afgewezen, is die uitgeweken naar
Nederland, waar hij in de Bijlmermeer (Fleerde) een woning gekregen heeft. Metins vader vertelt tevreden
over het huis en de inrichting ervan. Zijn moeder wil weten of hij werk heeft maar hij heeft een uitkering.
Metin is blij met het eigen huis, want in Duitsland logeerden ze steeds bij vrienden en kennissen en
moesten Metin en zijn zus ervoor zorgen dat mensen geen last van hen hadden. Hij ziet zijn moeder wel
roken en drinken en als hij haar naar de reden vraagt, zegt ze dat ze stress heeft door zijn vader.
Zijn vader ontvlucht bijna iedere dag het huis nadat hij uitgebreid zijn haar gedaan en een luchtje opgedaan
heeft. Hij leeft als een vrijgezel en is geïnteresseerder in zijn uiterlijk dan in het gezin. Hij zegt dat hij naar
de vereniging gaat om met andere communistische Turken, Koerden en Zaza’s te praten, maar hij komt
laat thuis, is dan dronken en kotst in de badkamer. Zijn vader geeft ook veel geld uit aan gokken terwijl
iedereen nog op matrassen op de grond slaapt. Op een gegeven moment geeft hij een klein beetje
spaargeld aan Metins moeder: zij moet het voor hem verstoppen omdat hij het anders opmaakt. Natuurlijk
gaat dat mis: op een gegeven moment moet zijn vader dat geld hoe dan ook hebben en hij dreigt
uiteindelijk zelfs zijn vrouw te vermoorden als ze niet zegt waar het is.
Op een dag heeft Metin zijn enkel verzwikt en hij ligt op de bank met een ingezwachtelde voet. Als zijn
vader thuiskomt, wil hij ineens met hem stoeien maar omdat hij dat nooit eerder gedaan heeft, doet hij hem
pijn. Metin vraagt of hij op wil houden maar zijn vader gaat door en uiteindelijk duwt Metin hem met twee
handen van zich af. Zijn vader wordt woest, slaat hem twee keer op zijn hoofd en gooit een kaars naar zijn
hoofd, als Metin van de bank afgekomen is en naar de badkamer snelt. Daar sluit hij zich op terwijl zijn
vader op de deur bonst. Hij heeft zich daar al twee keer eerder moeten opsluiten. Uiteindelijk stuurt zijn
moeder zijn vader weg en na een tijdje kan hij de badkamer uitkomen. Er volgen geen excuses en iedereen
doet alsof er niets gebeurd is. Dat gebeurt vaker.
In 1988 moet Metin zijn kamer afstaan aan Ayse, een knappe, roodharige studente economie die eerst bij
haar oom woonde, daar een conflict kreeg over haar levensstijl en dan door Metins vader in huis wordt
opgenomen. Ayse rookt, drinkt en praat op een niveau dat Metins vader aanspreekt, waarschijnlijk vindt hij
haar vooral aantrekkelijk. Nu Ayse er is, lijkt Metins vader werk te maken van een plan om een Turks
restaurant in Amsterdam te openen. Hij praat er in ieder geval veel over met haar en geeft iedereen ook het
idee dat het plan nu kan slagen omdat er een intelligent iemand is om met hem mee te denken en t.z.t. de
administratie voor haar rekening te nemen. Het wordt voor iedereen steeds duidelijker dat Metins vader op
Ayse valt en omgekeerd lijkt Ayse Metins vader ook wel interessant te vinden. Metins moeder schaamt zich
en vraagt aan Ayse waarom ze dit doet maar die doet alsof er niets aan de hand is. Na een bezoek bij
vrienden is ze standvastiger: ze zegt Ayse dat Harun een nietsnut is, geen geld heeft en tegen haar uit zijn
nek kletst over zijn mooie plannen. Ze kan maar beter weggaan en uiteindelijk vertrekt Ayse inderdaad.
, Niet veel later heeft Metins moeder een tweede succes: ze heeft een baan gevonden in de bedrijfskantine
van de PTT en krijgt ook een dag in de week taalles.
In 1988 is er een familieberaad en kondigt Metins vader aan dat zijn vrouw en hij gaan scheiden. Hij
verhuist naar een flat in Amsterdam-West. Na zijn vertrek sluit Metins zus zich minder op in haar kamer,
kunnen broer en zus beter met elkaar opschieten en is zijn moeder vrolijker. Maar op een gegeven moment
realiseert ze zich dat ze nu een alleenstaande vrouw is met twee kinderen en dat dat best een kwetsbare
positie is in een flat in de Bijlmer. Ze wordt bang. Als Metin op een middag thuiskomt, ligt zijn vader weer
op de bank. Zijn moeder zegt dat ze het weer gaan proberen.
Metin haalt door rekenen te weinig punten voor de Cito-toets om een vwo-advies te krijgen maar zijn
ouders weten zijn meester ervan te overtuigen dat hij het mag proberen. Als hij na de zomer echter op
Scholengemeenschap Reigersbos aankomt, constateren zijn ouders dat hij toch in een
mavo-/havobrugklas is geplaatst. Metin vindt het allemaal best, zeker als hij ontdekt dat hij dan bij het leuke
meisje Nicole in de klas zit, maar zijn ouders pikken het niet, eisen een gesprek met de rector en laten
Metin niet naar school gaan, totdat alles is opgelost. Uiteindelijk mag hij het toch proberen maar hij maakt
hierdoor niet zo’n lekkere start. Op zijn eerste rapport staat hij drie onvoldoendes: voor Nederlands, muziek
en wiskunde. Hij moet van zijn mentrix een DAT-test maken om te kijken of hij wel op het juiste niveau is
ingestroomd, terwijl hij voor de andere vakken wel mooie cijfers gehaald heeft.
In 1991 gaat de veertienjarige Metin met een 4 voor wiskunde over naar de derde klas en gaat het gezin in
de zomervakantie naar Turkije. Zijn vader geef hem tijdens de reis en het verblijf daar drie oorvijgen, wat
Metin ongekend boos maakt en waarna hij hem nooit meer ‘baba’ noemt. In het daaropvolgende schooljaar
komt er een nieuwe jongen in de klas, Kaya Türkyilmaz, ook geboren in Izmir, en hij wordt Metins eerste
vriend op school. Kaya is knap, zelfverzekerd en voor niemand bang en door hun vriendschap verandert
ook Metins positie in de klas. Kaya is ook de eerste aan wie Metin iets vertelt over zijn thuissituatie.
Ondertussen is zijn vader ironisch genoeg begonnen aan een opleiding aan de Hogeschool voor
maatschappelijk werker.
Op 4 oktober 1992 boort een vliegtuig zich in de flat Kruitberg. Op school wordt een teamgenoot van Dino,
een klasgenoot van Metin en een pestkop, vermist en Dino ontsteekt in woede als hij een 4 havoër hoort
roepen dat ‘er nu mooi een paar negers minder zijn’. De volgende dag komt hij met een aantal andere
teamgenoten zijn teamgenoot, van wie ze inmiddels weten dat hij en zijn hele gezin zijn omgekomen,
wreken. Kaya probeert een lynchpartij te voorkomen en Metin kan niet anders dan hem helpen, maar de 4
havoër wordt flink geslagen en geschopt en ook de conciërge, rector en een docent krijgen klappen, totdat
de politie komt. Dino wordt tot ieders verbazing slechts twee weken geschorst en krijgt nog een kans. Niet
lang daarna verschuift hij de stoel van een docent naar achteren waardoor die valt en zijn stuitje breekt.
Kaya probeert Dino ertoe te dwingen zich aan te geven en als hij weigert, verraadt Metin hem bij de rector.
Dino wordt van school gestuurd en zweert dat Metin nog niet van hem af is. Enkele weken later valt hij hem
aan met een mes, wordt opgepakt en verdwijnt voor twee jaar in de jeugdgevangenis.
Kaya wil na de eindexamens met Metin op wereldreis en Metin neemt een bijbaantje om die reis te kunnen
bekostigen. Hij maakt zich vanwege wiskunde zorgen over zijn eindexamens en hij slaag inderdaad net.
Daarna vertelt hij Kaya dat hij niet op wereldreis wil maar wil studeren omdat hij het gevoel heeft nog niet
van zijn doel af te kunnen wijken. Op advies van zijn vader kiest hij voor rechten.
Fleerde wordt gesloopt en het gezin verhuist naar Reigersbos. Dit wordt een huis van verandering: Metin
gaat studeren, zijn moeder maakt promotie als voedingsassistente in het AMC en zijn vader haalt zijn
diploma als maatschappelijk werker en krijgt een baan. Hij kan echter niet omgaan met mensen die boven
hem staan en zijn contract wordt niet verlengd. Hij is woest, besluit nooit meer te werken en laat zich
afkeuren. Hij hangt thuis op de bank en de oude ruzies laaien weer op. Waar Metins vader echter niet
veranderd blijkt te zijn, zijn zijn vrouw, dochter en zoon dat wel. Zijn vrouw heeft zelfvertrouwen gekregen
vanuit haar werk en Metin en zijn zus studeren en laten zich niet meer door hun vader koeioneren.
Als Metin studeert, ziet hij Kaya twee keer: de ene keer is het als vanouds, de tweede keer ziet hij er slecht
uit. Hij heeft een vriendin van bijna veertig in Berlijn die hem niet vertrouwt en een gezin met hem wil zodat
hij volwassen wordt en minder aan zichzelf denkt. Metin vertelt over zijn uitwisselingsprogramma met San
Francisco. Hij gaat daar ook de vakken creative writing en journalism volgen maar Kaya is niet echt
geïnteresseerd. Pas als Metin inziet dat Kaya op zijn vader lijkt en hem adviseert geen kinderen te nemen,
klaart de lucht op.
