Docentenhandleiding ARGO I antwoorden opdrachten thema 5
Bij de Proloog De Ionische denkers
Opdracht 1
Er was geen dreiging van een inval of overheersing door een vreemd volk.
Er was levendig handelsverkeer, dankzij de baaien aan de kust die als natuurlijke havens
dienden en dankzij de ligging op het raakvlak tussen de Griekse en de oosterse wereld.
Een politieke factor: er was democratie, dus geen afhankelijkheid van een koning. Een
religieuze factor: onafhankelijkheid van priesters. Een sociale factor: de tradities waren
niet erg sterk (zoals op het vaste land) wegens de korte geschiedenis van de steden. Ook
zorgde het handelsverkeer voor vele buitenlandse contacten en dus voor culturele
uitwisseling en een kritische blik op mythologische verklaringen voor hoe de wereld in
elkaar zit.
Opdracht 2
a De Ionische denkers waren nieuwsgierig en dachten kritisch en creatief na, oftewel: ze
waren liefhebbers van wijsheid. Het woord φιλόσοφοι is een samenstelling van φιλό-,
'liefhebben' en σοφια 'wijsheid'.
b Bijvoorbeeld: astronomie, geometrie, filosofie (metafysica, of de aard van het zijnde).
c Bijvoorbeeld: sterrenkunde, wiskunde, biologie, filosofie.
d Filosoof.
e Verschillende antwoorden mogelijk, bijvoorbeeld: vragen over het goede leven (ethiek),
de goede samenleving (sociale en politieke filosofie), het goede denken (logica en
argumentatieleer), de aard van het zijnde (metafysica), betrouwbare kennis
(kennistheorie of epistemologie), schoonheid, kunst en ervaring (esthetica).
Opdracht 3
buurvolk kennis/uitvinding praktisch belang
1. Lydiërs muntgeld nuttig voor handelscontacten
2. Babyloniërs astronomie Thales voorspelde een zonsverduistering
3. Phoeniciërs navigatiemethoden handelsschepen konden veilig en zonder te
verdwalen tot in de uithoeken van de
Zwarte Zee varen
, Docentenhandleiding ARGO I antwoorden opdrachten thema 5
Opdracht 4
De zeevaarders wisten dat de felle Poolster het noorden aangeeft. Dit was de belangrijkste
ster voor navigatie. Het heldere sterrenbeeld Zuiderkruis hielp om het zuiden te bepalen.
Overdag gebruikten ze de zon: die komt in het oosten op en gaat in het westen onder.
Bij les 21 Natuurfilosofen
Opdracht 5
De natuur om hen heen was hun belangrijkste onderwerp om over te denken.
Wat is de oorsprong of de oerstof van het leven?
naam oerstof argument
Thales water Bijvoorbeeld: Water is noodzakelijk om te overleven.
Anaximander ἄπειρον / het Bijvoorbeeld: Water, net als de andere stoffen, moet
onbekende ook uit iets voortgekomen zijn.
Anaximenes lucht Bijvoorbeeld: de elementen vuur, aarde en water zijn
elk vormen van lucht die is verdund (vuur) of
samengeperst (water en aarde). Alles moet dus uit
lucht voortkomen.
Opdracht 6
Anaximander ('volgens hem was [de aarde] een platte cilinder, dus een soort enorme
damschijf').
Opdracht 7
Lees en luisteropdracht.
Bij de Proloog De Ionische denkers
Opdracht 1
Er was geen dreiging van een inval of overheersing door een vreemd volk.
Er was levendig handelsverkeer, dankzij de baaien aan de kust die als natuurlijke havens
dienden en dankzij de ligging op het raakvlak tussen de Griekse en de oosterse wereld.
Een politieke factor: er was democratie, dus geen afhankelijkheid van een koning. Een
religieuze factor: onafhankelijkheid van priesters. Een sociale factor: de tradities waren
niet erg sterk (zoals op het vaste land) wegens de korte geschiedenis van de steden. Ook
zorgde het handelsverkeer voor vele buitenlandse contacten en dus voor culturele
uitwisseling en een kritische blik op mythologische verklaringen voor hoe de wereld in
elkaar zit.
Opdracht 2
a De Ionische denkers waren nieuwsgierig en dachten kritisch en creatief na, oftewel: ze
waren liefhebbers van wijsheid. Het woord φιλόσοφοι is een samenstelling van φιλό-,
'liefhebben' en σοφια 'wijsheid'.
b Bijvoorbeeld: astronomie, geometrie, filosofie (metafysica, of de aard van het zijnde).
c Bijvoorbeeld: sterrenkunde, wiskunde, biologie, filosofie.
d Filosoof.
e Verschillende antwoorden mogelijk, bijvoorbeeld: vragen over het goede leven (ethiek),
de goede samenleving (sociale en politieke filosofie), het goede denken (logica en
argumentatieleer), de aard van het zijnde (metafysica), betrouwbare kennis
(kennistheorie of epistemologie), schoonheid, kunst en ervaring (esthetica).
Opdracht 3
buurvolk kennis/uitvinding praktisch belang
1. Lydiërs muntgeld nuttig voor handelscontacten
2. Babyloniërs astronomie Thales voorspelde een zonsverduistering
3. Phoeniciërs navigatiemethoden handelsschepen konden veilig en zonder te
verdwalen tot in de uithoeken van de
Zwarte Zee varen
, Docentenhandleiding ARGO I antwoorden opdrachten thema 5
Opdracht 4
De zeevaarders wisten dat de felle Poolster het noorden aangeeft. Dit was de belangrijkste
ster voor navigatie. Het heldere sterrenbeeld Zuiderkruis hielp om het zuiden te bepalen.
Overdag gebruikten ze de zon: die komt in het oosten op en gaat in het westen onder.
Bij les 21 Natuurfilosofen
Opdracht 5
De natuur om hen heen was hun belangrijkste onderwerp om over te denken.
Wat is de oorsprong of de oerstof van het leven?
naam oerstof argument
Thales water Bijvoorbeeld: Water is noodzakelijk om te overleven.
Anaximander ἄπειρον / het Bijvoorbeeld: Water, net als de andere stoffen, moet
onbekende ook uit iets voortgekomen zijn.
Anaximenes lucht Bijvoorbeeld: de elementen vuur, aarde en water zijn
elk vormen van lucht die is verdund (vuur) of
samengeperst (water en aarde). Alles moet dus uit
lucht voortkomen.
Opdracht 6
Anaximander ('volgens hem was [de aarde] een platte cilinder, dus een soort enorme
damschijf').
Opdracht 7
Lees en luisteropdracht.
