Sociologie
HC1:
Wat bestudeer je bij sociologie?
De samenhang in groepen, tussen groepen en de invloed van de maatschappij op groepen
en de mensen in die groepen.
Socialisatie:
-Dit is het proces waarbij mensen zich leren gedragen in de groepen die voor hem/haar
belangrijk zijn.
-Je leert dus wat belangrijk is en hoe iets hoort.
We leren waarden:
-Dat wat jij vindt, wat goed is en wat je na wilt streven.
-Waarden kan eer zijn, maar ook eerlijkheid of gastvrijheid.
-Waarden vullen de doelen aan van een groep of individu.
-Dit is af te lezen hoe mensen praten over deze waarden en hoe ze dit nastreven in daden.
We leren normen:
-Normen kun je zien als gedragsregels welke aangeven wat je in een bepaalde situatie wel of
juist niet moet doen.
-Jouw normen kun je zien als resultaat van jouw waarden. Stel dat je gastvrijheid (waarde)
belangrijk vindt, dan bied je jouw gasten altijd wat te drinken aan (norm).
-Normen zijn dus af te lezen aan hoe mensen handelen en waarop men elkaar aanspreekt.
Verschillende normen:
-Er zijn 3 soorten normen;
1. Morele normen.
-Bij morele normen gaat het om het verschil tussen goed en slecht gedrag.
2. Juridische normen.
-Bij juridische normen gaat het om het verschil tussen legaal en illegaal gedrag.
3. Sociale normen.
-Bij sociale normen gaat het om het verschil tussen gepast en ongepast gedrag.
Bewust en onbewust gedrag:
-Veel gedrag wordt onbewust overgenomen door socialisatie.
-Denk bijvoorbeeld aan de uitspraak ‘Zo doen we het gewoon.’.
-Internalisering: Wanneer je bepaald gedrag onbewust eigen maakt.
-Dit leidt tot vanzelfsprekend gedrag en is handig omdat we dan niet over elke handeling na
hoeven te denken.
-Pas wanneer jouw norm in confrontatie is met andermans norm, wordt jouw norm
‘zichtbaar’.
Hospitalisering:
-Bijzondere vorm van internalisering waarbij je dusdanig afhankelijk wordt en je steeds
minder ‘kan’.
Sociologie 1
,Rollen en rolconflicten.
Normen gekoppeld aan positie of rol:
-Bij rolgedrag spreken we van bepaald gedrag welke gekoppeld is aan een bepaalde rol of
positie in de maatschappij.
-Anderen (publiek, maatschappij, klanten, enz.) bepalen de norm voor het gedrag van de
roldrager.
-Echter kan dit ‘conflicten’ opleveren tussen roldrager en de verwachtingen die aan
hem/haar opgelegd worden.
Rolconflicten:
-Wanneer je binnen je rol(len) niet aan verschillende soorten verwachtingen kunt voldoen.
-Er zijn 2 soorten rolconflicten:
1. Intern;
-Als je de verschillende verwachtingen binnen 1 rol niet kunt combineren.
Bijvoorbeeld dat je politieagent bent, maar wel drugs wilt gebruiken.
2. Extern;
-Als je de verwachtingen van verschillende rollen in de samenleving niet kunt
combineren. Bijvoorbeeld een vrouw welke werknemer, moeder en huisvrouw
tegelijk is.
Institutionalisering:
-Institutie: Dit is een gestandaardiseerd patroon van denken en doen in een bepaalde
situatie (gedragsnorm). Dit is zo gegroeid, afgesproken of juridisch vastgelegd in een groep
of samenleving.
-Bijvoorbeeld niet te hard rijden, of in de trein niet je voeten op de bank.
-Een gedragsnorm komt als volgt tot stand;
1. Willekeurig gedrag.
2. Het willekeurige gedrag wordt herhaald en er ontstaat een patroon.
3. Het patroon wordt normaal. Het wordt een institutie.
4. Er worden instanties (Bijv. Politie) in het leven geroepen om instituties te handhaven.
-Hierdoor lijkt het dat hierdoor dat instituties ons gedrag bepalen;
‘Van school moet ik dit of dat...’
‘Van mijn geloof mag ik niet…’
‘De samenleving accepteert dat niet…’
-Echter zijn deze instituties en instanties het gevolg van onze normen en waarden.
Reificatie:
1. Waarden.
2. De gedragsnorm afgeleid uit deze waarden.
3. Institutie, de gedragsnorm is algemeen geworden.
4. Instantie, handhaving van gedragsnorm is in het leven geroepen.
5. Instituties en instanties lijken ons leven te sturen/af te dwingen. (reificatie)
6. Echter riepen we ze in het leven voor ons zelf.
Sociologie 2
, Sociale controle:
-Sociale controle zorgt voor het voorbestaan van vanzelfsprekend gedrag.
-De reactie op iemands gedrag, kan zijn gedrag versterken of juist afzwakken.
-Er zijn 2 soorten sociale controle;
1. Positieve sociale controle;
-Aandacht geven, interesse tonen of stimuleren.
2. Negatieve sociale controle;
-Negeren, belachelijk maken of straffen.
-Je kan gedrag sturen door te straffen, belonen, te preken of te verleiden.
Gradaties/niveaus in overtreding van gedragsnorm:
-Er zijn verschillende soorten ‘overschrijven’ van gedragsnormen met elk hun eigen sanctie.
1. Onprettig of onbehoorlijk gedrag;
-Hierbij worden gewoon fatsoensregels overtreden. Bijvoorbeeld telefoneren aan
tafel. Dit is informele sociale controle.
2. Onduldbaar gedrag;
-Hierbij worden gedragsnormen ernstig overtreden, maar is er geen legale sanctie
mogelijk. Bijvoorbeeld hard schelden in het openbaar. Dit is informele sociale
controle.
3. Onwettig gedrag;
-Hierbij wordt de gedragsnorm zeer ernstig overtreden en is er een legale sanctie
mogelijk. Bijvoorbeeld bij een moord. Dit is formele sociale controle.
-Wanneer de informele sociale controle vervaagt, leidt tot huftergedrag.
-De norm is namelijk ongeloofwaardig geworden.
-Uiteindelijk wordt hierdoor de gedragsregel aangepast. Eerst was er bijvoorbeeld in de trein
niet de regel dat je niet je voeten op de bank mocht leggen want het werd vanzelfsprekend
geacht. Iedereen deed het toch en toen kwam er een regel hiervoor.
HC2:
Cultuur:
-Het geheel van opvattingen, voorstellingen, kennis, waarden en normen dat mensen als lid
van een samenleving verwerven door middel van leerprocessen in contact met andere
mensen.
-Enculturatie; Het socialisatieproces waarin je de cultuur van de samenleving waarin je
opgroeit eigen maakt.
-Cultuur stuurt je gedrag om te ‘overleven’ in de omgeving waarin je opgroeit.
Cultuur is dynamisch:
-Cultuur is dynamisch omdat de omgeving continue verandert. Denk bijvoorbeeld aan hoe
Eindhoven er nu uit ziet en hoe het 50 jaar geleden eruit zag.
-Cultuur is dynamisch omdat de technologie verandert. Hierdoor ontstaat cultural lag, dit is
de ‘afstand’ tussen technologische ontwikkelingen en iemand zijn gedrag dat hierbij hoort.
Sociologie 3
HC1:
Wat bestudeer je bij sociologie?
De samenhang in groepen, tussen groepen en de invloed van de maatschappij op groepen
en de mensen in die groepen.
Socialisatie:
-Dit is het proces waarbij mensen zich leren gedragen in de groepen die voor hem/haar
belangrijk zijn.
-Je leert dus wat belangrijk is en hoe iets hoort.
We leren waarden:
-Dat wat jij vindt, wat goed is en wat je na wilt streven.
-Waarden kan eer zijn, maar ook eerlijkheid of gastvrijheid.
-Waarden vullen de doelen aan van een groep of individu.
-Dit is af te lezen hoe mensen praten over deze waarden en hoe ze dit nastreven in daden.
We leren normen:
-Normen kun je zien als gedragsregels welke aangeven wat je in een bepaalde situatie wel of
juist niet moet doen.
-Jouw normen kun je zien als resultaat van jouw waarden. Stel dat je gastvrijheid (waarde)
belangrijk vindt, dan bied je jouw gasten altijd wat te drinken aan (norm).
-Normen zijn dus af te lezen aan hoe mensen handelen en waarop men elkaar aanspreekt.
Verschillende normen:
-Er zijn 3 soorten normen;
1. Morele normen.
-Bij morele normen gaat het om het verschil tussen goed en slecht gedrag.
2. Juridische normen.
-Bij juridische normen gaat het om het verschil tussen legaal en illegaal gedrag.
3. Sociale normen.
-Bij sociale normen gaat het om het verschil tussen gepast en ongepast gedrag.
Bewust en onbewust gedrag:
-Veel gedrag wordt onbewust overgenomen door socialisatie.
-Denk bijvoorbeeld aan de uitspraak ‘Zo doen we het gewoon.’.
-Internalisering: Wanneer je bepaald gedrag onbewust eigen maakt.
-Dit leidt tot vanzelfsprekend gedrag en is handig omdat we dan niet over elke handeling na
hoeven te denken.
-Pas wanneer jouw norm in confrontatie is met andermans norm, wordt jouw norm
‘zichtbaar’.
Hospitalisering:
-Bijzondere vorm van internalisering waarbij je dusdanig afhankelijk wordt en je steeds
minder ‘kan’.
Sociologie 1
,Rollen en rolconflicten.
Normen gekoppeld aan positie of rol:
-Bij rolgedrag spreken we van bepaald gedrag welke gekoppeld is aan een bepaalde rol of
positie in de maatschappij.
-Anderen (publiek, maatschappij, klanten, enz.) bepalen de norm voor het gedrag van de
roldrager.
-Echter kan dit ‘conflicten’ opleveren tussen roldrager en de verwachtingen die aan
hem/haar opgelegd worden.
Rolconflicten:
-Wanneer je binnen je rol(len) niet aan verschillende soorten verwachtingen kunt voldoen.
-Er zijn 2 soorten rolconflicten:
1. Intern;
-Als je de verschillende verwachtingen binnen 1 rol niet kunt combineren.
Bijvoorbeeld dat je politieagent bent, maar wel drugs wilt gebruiken.
2. Extern;
-Als je de verwachtingen van verschillende rollen in de samenleving niet kunt
combineren. Bijvoorbeeld een vrouw welke werknemer, moeder en huisvrouw
tegelijk is.
Institutionalisering:
-Institutie: Dit is een gestandaardiseerd patroon van denken en doen in een bepaalde
situatie (gedragsnorm). Dit is zo gegroeid, afgesproken of juridisch vastgelegd in een groep
of samenleving.
-Bijvoorbeeld niet te hard rijden, of in de trein niet je voeten op de bank.
-Een gedragsnorm komt als volgt tot stand;
1. Willekeurig gedrag.
2. Het willekeurige gedrag wordt herhaald en er ontstaat een patroon.
3. Het patroon wordt normaal. Het wordt een institutie.
4. Er worden instanties (Bijv. Politie) in het leven geroepen om instituties te handhaven.
-Hierdoor lijkt het dat hierdoor dat instituties ons gedrag bepalen;
‘Van school moet ik dit of dat...’
‘Van mijn geloof mag ik niet…’
‘De samenleving accepteert dat niet…’
-Echter zijn deze instituties en instanties het gevolg van onze normen en waarden.
Reificatie:
1. Waarden.
2. De gedragsnorm afgeleid uit deze waarden.
3. Institutie, de gedragsnorm is algemeen geworden.
4. Instantie, handhaving van gedragsnorm is in het leven geroepen.
5. Instituties en instanties lijken ons leven te sturen/af te dwingen. (reificatie)
6. Echter riepen we ze in het leven voor ons zelf.
Sociologie 2
, Sociale controle:
-Sociale controle zorgt voor het voorbestaan van vanzelfsprekend gedrag.
-De reactie op iemands gedrag, kan zijn gedrag versterken of juist afzwakken.
-Er zijn 2 soorten sociale controle;
1. Positieve sociale controle;
-Aandacht geven, interesse tonen of stimuleren.
2. Negatieve sociale controle;
-Negeren, belachelijk maken of straffen.
-Je kan gedrag sturen door te straffen, belonen, te preken of te verleiden.
Gradaties/niveaus in overtreding van gedragsnorm:
-Er zijn verschillende soorten ‘overschrijven’ van gedragsnormen met elk hun eigen sanctie.
1. Onprettig of onbehoorlijk gedrag;
-Hierbij worden gewoon fatsoensregels overtreden. Bijvoorbeeld telefoneren aan
tafel. Dit is informele sociale controle.
2. Onduldbaar gedrag;
-Hierbij worden gedragsnormen ernstig overtreden, maar is er geen legale sanctie
mogelijk. Bijvoorbeeld hard schelden in het openbaar. Dit is informele sociale
controle.
3. Onwettig gedrag;
-Hierbij wordt de gedragsnorm zeer ernstig overtreden en is er een legale sanctie
mogelijk. Bijvoorbeeld bij een moord. Dit is formele sociale controle.
-Wanneer de informele sociale controle vervaagt, leidt tot huftergedrag.
-De norm is namelijk ongeloofwaardig geworden.
-Uiteindelijk wordt hierdoor de gedragsregel aangepast. Eerst was er bijvoorbeeld in de trein
niet de regel dat je niet je voeten op de bank mocht leggen want het werd vanzelfsprekend
geacht. Iedereen deed het toch en toen kwam er een regel hiervoor.
HC2:
Cultuur:
-Het geheel van opvattingen, voorstellingen, kennis, waarden en normen dat mensen als lid
van een samenleving verwerven door middel van leerprocessen in contact met andere
mensen.
-Enculturatie; Het socialisatieproces waarin je de cultuur van de samenleving waarin je
opgroeit eigen maakt.
-Cultuur stuurt je gedrag om te ‘overleven’ in de omgeving waarin je opgroeit.
Cultuur is dynamisch:
-Cultuur is dynamisch omdat de omgeving continue verandert. Denk bijvoorbeeld aan hoe
Eindhoven er nu uit ziet en hoe het 50 jaar geleden eruit zag.
-Cultuur is dynamisch omdat de technologie verandert. Hierdoor ontstaat cultural lag, dit is
de ‘afstand’ tussen technologische ontwikkelingen en iemand zijn gedrag dat hierbij hoort.
Sociologie 3
