Kenmerken experimenteel onderzoek
- Participanten worden willekeurig aan de groepen toegewezen
- Onafhankelijke variabele wordt door de onderzoeker gemanipuleerd
Voorwaarden causaliteit
1. Covariance (covariantie) -> er moet een relatie zijn tussen de oorzaak en het gevolg
2. Temporal precendence (volgorde in tijd) -> de oorzaak moet in de tijd voorafgaan aan het
gevolg
3. Internal validity (interne validiteit) -> alternatieve verklaringen voor de gevonden relatie
moeten zijn uitgesloten
Om hieraan te voldoen is een gerandomiseerd experiment als onderzoeksopzet geschikt
- Door randomisatie worden de groepen hetzelfde. Je krijgt een experimentele en controle groep
- De onderzoeker manipuleert de onafhankelijke variabele (de oorzaak) en meet het effect
hiervan op de afhankelijke variabele (het gevolg, de uitkomstvariabele). Hiermee onderzoekt
hij of veranderingen in de onafhankelijke variabele invloed hebben op de afhankelijke
variabele.
Onderzoeksvragen zijn gemaakt door middel van PICO
Population -> de groep mensen die de onderzoeker wil onderzoeken
Intervention -> de experimentele conditie (gemanipuleerde variabele)
Comparison -> de controlegroep (gemanipuleerde variabele)
Outcome -> de uitkomst variabele ->de gemeten variabele
1. Covariance
- Definitie: is een indicator van de mate waarin 2 willekeurige variabelen van elkaar
afhankelijk zijn. Een hoger getal duidt op een hogere afhankelijkheid.
- Voorbeeld: Is er samenhang tussen reviseren van aantekeningen en leerprestatie?
- Aantekeningen revisie is de onafhankelijke variabele, ook wel gemanipuleerde variabele
- Leerprestatie is de afhankelijke variabele, ook wel de gemeten variabele/uitkomst
variabele
2. Temporal precedence
- Definitie: de oorzaak moet voorafgaan aan het gevolg
- Uitleg: In een experiment kan de onderzoeker ervoor zorgen dat de oorzaak voorafgaat aan
het gevolg. Dit doet de onderzoeker door de manipulatie uit de voeren voorafgaand aan de
meting van de afhankelijke variabele
3. Internal validity
- Definitie: de mate waarin je met zekerheid kunt stellen dat de gevonden relatie niet
veroorzaakt wordt door een andere factor.
- Bedreigingen:
, - Design compounds: Was de gemanipuleerde variabele wel het enige verschil in de
behandeling van de twee groepen? Dus naast datgeen wat jij gemanipuleerd hebt, er
toch een alternatieve verklaring voor is
- Selectie effect: waren de twee groepen wel vergelijkbaar bij aanvang van het
experiment
- Met betrekking tot afhankelijke variabele?
- Met betrekking tot andere onafhankelijke variabelen (zowel gemeten als
ongemeten)
- Belangrijke vraag is dan dus ook hoe de groepen werden ingedeeld
Willekeurige toewijzing (randomisatie)
- Hoe meer willekeurige toewijzing, hoe meer selectie effecten je kan uitsluiten
- Definitie: Willekeurige toewijzing is deelnemers op een willekeurige wijze selecteren
- Het is ervoor om te zorgen dat:
- De gemiddelde scores en spreiding in scores
- Op alle variabelen, zowel gemeten als ongemeten
- Bij aanvang vergelijkbaar zijn tussen de groepen
- Uitvoering
- Soms is randomisatie van deelnemers niet mogelijk:
- Niet ethisch
- Praktisch onhaalbaar
- Soms is het wel mogelijk maar gaat het mis:
- Deelnemers in experimentele groep vertellen deelnemers in controle groep over
deelname. Dit heet contaminatie.
- Deelnemers houden zich niet aan behandeling
- Beïnvloeding door de onderzoeker
Hypothesen
- Hierbij gaan ze van verwachting naar onderzoekshypothese
- Voorbeeld
- Verwachting: De onderzoeker verwacht een positief effect van tussentijds reviseren van
college-aantekeningen op leerprestaties van studente
- Onderzoekshypothese: Studenten die hun college-aantekeningen tussentijds mogen
reviseren hebben gemiddeld een hogere toets-score dan studenten die de aantekeningen
alleen mogen overschrijven
Data-analyse
Inferentiële statistiek: stappen NHST (nulhypothese)
1. Formuleren van hypothesen
2. Keuze & berekenen van een toetsingsgrootheid
3. Kans bepalen op resultaat of nog extremer gegeven H0
4. Beslissing nemen over H0 (wel of niet verwerpen)
5. (Extra) Conclusie opschrijven
- Participanten worden willekeurig aan de groepen toegewezen
- Onafhankelijke variabele wordt door de onderzoeker gemanipuleerd
Voorwaarden causaliteit
1. Covariance (covariantie) -> er moet een relatie zijn tussen de oorzaak en het gevolg
2. Temporal precendence (volgorde in tijd) -> de oorzaak moet in de tijd voorafgaan aan het
gevolg
3. Internal validity (interne validiteit) -> alternatieve verklaringen voor de gevonden relatie
moeten zijn uitgesloten
Om hieraan te voldoen is een gerandomiseerd experiment als onderzoeksopzet geschikt
- Door randomisatie worden de groepen hetzelfde. Je krijgt een experimentele en controle groep
- De onderzoeker manipuleert de onafhankelijke variabele (de oorzaak) en meet het effect
hiervan op de afhankelijke variabele (het gevolg, de uitkomstvariabele). Hiermee onderzoekt
hij of veranderingen in de onafhankelijke variabele invloed hebben op de afhankelijke
variabele.
Onderzoeksvragen zijn gemaakt door middel van PICO
Population -> de groep mensen die de onderzoeker wil onderzoeken
Intervention -> de experimentele conditie (gemanipuleerde variabele)
Comparison -> de controlegroep (gemanipuleerde variabele)
Outcome -> de uitkomst variabele ->de gemeten variabele
1. Covariance
- Definitie: is een indicator van de mate waarin 2 willekeurige variabelen van elkaar
afhankelijk zijn. Een hoger getal duidt op een hogere afhankelijkheid.
- Voorbeeld: Is er samenhang tussen reviseren van aantekeningen en leerprestatie?
- Aantekeningen revisie is de onafhankelijke variabele, ook wel gemanipuleerde variabele
- Leerprestatie is de afhankelijke variabele, ook wel de gemeten variabele/uitkomst
variabele
2. Temporal precedence
- Definitie: de oorzaak moet voorafgaan aan het gevolg
- Uitleg: In een experiment kan de onderzoeker ervoor zorgen dat de oorzaak voorafgaat aan
het gevolg. Dit doet de onderzoeker door de manipulatie uit de voeren voorafgaand aan de
meting van de afhankelijke variabele
3. Internal validity
- Definitie: de mate waarin je met zekerheid kunt stellen dat de gevonden relatie niet
veroorzaakt wordt door een andere factor.
- Bedreigingen:
, - Design compounds: Was de gemanipuleerde variabele wel het enige verschil in de
behandeling van de twee groepen? Dus naast datgeen wat jij gemanipuleerd hebt, er
toch een alternatieve verklaring voor is
- Selectie effect: waren de twee groepen wel vergelijkbaar bij aanvang van het
experiment
- Met betrekking tot afhankelijke variabele?
- Met betrekking tot andere onafhankelijke variabelen (zowel gemeten als
ongemeten)
- Belangrijke vraag is dan dus ook hoe de groepen werden ingedeeld
Willekeurige toewijzing (randomisatie)
- Hoe meer willekeurige toewijzing, hoe meer selectie effecten je kan uitsluiten
- Definitie: Willekeurige toewijzing is deelnemers op een willekeurige wijze selecteren
- Het is ervoor om te zorgen dat:
- De gemiddelde scores en spreiding in scores
- Op alle variabelen, zowel gemeten als ongemeten
- Bij aanvang vergelijkbaar zijn tussen de groepen
- Uitvoering
- Soms is randomisatie van deelnemers niet mogelijk:
- Niet ethisch
- Praktisch onhaalbaar
- Soms is het wel mogelijk maar gaat het mis:
- Deelnemers in experimentele groep vertellen deelnemers in controle groep over
deelname. Dit heet contaminatie.
- Deelnemers houden zich niet aan behandeling
- Beïnvloeding door de onderzoeker
Hypothesen
- Hierbij gaan ze van verwachting naar onderzoekshypothese
- Voorbeeld
- Verwachting: De onderzoeker verwacht een positief effect van tussentijds reviseren van
college-aantekeningen op leerprestaties van studente
- Onderzoekshypothese: Studenten die hun college-aantekeningen tussentijds mogen
reviseren hebben gemiddeld een hogere toets-score dan studenten die de aantekeningen
alleen mogen overschrijven
Data-analyse
Inferentiële statistiek: stappen NHST (nulhypothese)
1. Formuleren van hypothesen
2. Keuze & berekenen van een toetsingsgrootheid
3. Kans bepalen op resultaat of nog extremer gegeven H0
4. Beslissing nemen over H0 (wel of niet verwerpen)
5. (Extra) Conclusie opschrijven
