RADICALISERING
ONTSLUIERD
EEN BESTUDERING VAN DE DEMOGRAFISCHE
KENMERKEN VAN GERADICALISEERDE MOSLIMS
Naam
Klas
Docent
Studentnummer
29 NOVEMBER 2020
1998 WOORDEN
PROJECT CRIMINOLOGIE
, 1. Inleiding
Uit de aanslagen in Parijs op 13 november 2015 en in Brussel op 22 maart 2016 kan worden
geconcludeerd dat de strijd die wordt gevoerd in het Midden-Oosten ook een bedreiging is
voor de samenleving in Nederland. Uit een onderzoek in 2016 dat werd uitgevoerd in
opdracht van de Nationale Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid (NCTV) bleek
dat destijds rond de 4000 inwoners van de Europese Unie waren afgereisd naar de oorlog in
Syrië en Irak. Circa 30 procent van deze zogenoemde Syriëgangers is inmiddels teruggekeerd
en juist zij baren zorgen voor de veiligheidsdiensten (Van Ginkel & Entenmann, 2016).
Mogelijk leren zij in deze landen over het plegen van aanslagen en hebben daarnaast geleerd
over een samenleving die niet of nauwelijks correspondeert met onze samenleving. Dit alles
maakt dan ook duidelijk dat het tegengaan van islamitische radicalisering het verdient om
zowel politiek als wetenschappelijk hoog op de agenda te staan.
Hiervoor is het belangrijk om te begrijpen wat radicalisering precies inhoudt. Binnen
de islam zijn verschillende opvattingen over wat kan worden gezien als radicaal. Toch kan
over het algemeen worden gesteld dat radicalisering kan worden gezien als het proces waarbij
iemand in toenemende mate bereid is om de gevolgen te aanvaarden van de strijd voor een
samenleving die niet overeenkomt met onze democratische rechtsorde (Nederlands
Jeugdinstituut [NJi], 2020). Hierdoor kan radicalisering ook worden gezien als een van de
grootste tegenpolen van de democratie. Dit zit het voornamelijk in het gevaar dat deze
personen mogelijk gaan handelen naar hun opvattingen en soms zelfs bereid zijn om daarbij
geweld te gebruiken.
Naast een definiëring van het begrip is er vooral meer inzicht nodig in de factoren die
hierbij een rol spelen. Hoogstwaarschijnlijk is er een rol weggelegd voor factoren die
moeilijk te bevatten zijn en bovendien lastig om te onderzoeken, zoals sociaalpsychologische
factoren. Op demografische factoren daarentegen is mogelijk meer grip te krijgen en wordt
minder medewerking van de persoon zelf vereist bij onderzoek. Met een beter beeld van wie
deze personen zijn en waar zij vandaan komen, kan mogelijk beter worden geanticipeerd op
radicalisering en wordt eventueel duidelijk in welk deel van de samenleving onderzoek naar
dit onderwerp nuttig kan zijn.
De onderzoeksvraag van deze paper luidt dan ook: ‘Welke demografische kenmerken
hebben geradicaliseerde moslims volgens wetenschappelijke literatuur?’ In het vervolg van
dit artikel zal als eerst worden gekeken naar de sociaaleconomische status van
geradicaliseerde moslims. De leeftijd, het geslacht en de huwelijkse staat van deze personen
2
ONTSLUIERD
EEN BESTUDERING VAN DE DEMOGRAFISCHE
KENMERKEN VAN GERADICALISEERDE MOSLIMS
Naam
Klas
Docent
Studentnummer
29 NOVEMBER 2020
1998 WOORDEN
PROJECT CRIMINOLOGIE
, 1. Inleiding
Uit de aanslagen in Parijs op 13 november 2015 en in Brussel op 22 maart 2016 kan worden
geconcludeerd dat de strijd die wordt gevoerd in het Midden-Oosten ook een bedreiging is
voor de samenleving in Nederland. Uit een onderzoek in 2016 dat werd uitgevoerd in
opdracht van de Nationale Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid (NCTV) bleek
dat destijds rond de 4000 inwoners van de Europese Unie waren afgereisd naar de oorlog in
Syrië en Irak. Circa 30 procent van deze zogenoemde Syriëgangers is inmiddels teruggekeerd
en juist zij baren zorgen voor de veiligheidsdiensten (Van Ginkel & Entenmann, 2016).
Mogelijk leren zij in deze landen over het plegen van aanslagen en hebben daarnaast geleerd
over een samenleving die niet of nauwelijks correspondeert met onze samenleving. Dit alles
maakt dan ook duidelijk dat het tegengaan van islamitische radicalisering het verdient om
zowel politiek als wetenschappelijk hoog op de agenda te staan.
Hiervoor is het belangrijk om te begrijpen wat radicalisering precies inhoudt. Binnen
de islam zijn verschillende opvattingen over wat kan worden gezien als radicaal. Toch kan
over het algemeen worden gesteld dat radicalisering kan worden gezien als het proces waarbij
iemand in toenemende mate bereid is om de gevolgen te aanvaarden van de strijd voor een
samenleving die niet overeenkomt met onze democratische rechtsorde (Nederlands
Jeugdinstituut [NJi], 2020). Hierdoor kan radicalisering ook worden gezien als een van de
grootste tegenpolen van de democratie. Dit zit het voornamelijk in het gevaar dat deze
personen mogelijk gaan handelen naar hun opvattingen en soms zelfs bereid zijn om daarbij
geweld te gebruiken.
Naast een definiëring van het begrip is er vooral meer inzicht nodig in de factoren die
hierbij een rol spelen. Hoogstwaarschijnlijk is er een rol weggelegd voor factoren die
moeilijk te bevatten zijn en bovendien lastig om te onderzoeken, zoals sociaalpsychologische
factoren. Op demografische factoren daarentegen is mogelijk meer grip te krijgen en wordt
minder medewerking van de persoon zelf vereist bij onderzoek. Met een beter beeld van wie
deze personen zijn en waar zij vandaan komen, kan mogelijk beter worden geanticipeerd op
radicalisering en wordt eventueel duidelijk in welk deel van de samenleving onderzoek naar
dit onderwerp nuttig kan zijn.
De onderzoeksvraag van deze paper luidt dan ook: ‘Welke demografische kenmerken
hebben geradicaliseerde moslims volgens wetenschappelijke literatuur?’ In het vervolg van
dit artikel zal als eerst worden gekeken naar de sociaaleconomische status van
geradicaliseerde moslims. De leeftijd, het geslacht en de huwelijkse staat van deze personen
2
