Wat zijn de belangrijkste verschillen tussen absolute en relatieve rechten?
In het goederenrecht hebben we telkens te maken met rechten op goederen die de
rechthebbende in beginsel tegenover iedereen kan inroepen. Vanwege deze ‘derden-
werking’ noemen we een dergelijk recht een ‘absoluut recht’, dat een aanzienlijk kortere
typering is dan het soms gebruikte alternatief: ‘goederenrechtelijke recht’.
In het verbintenissenrecht hebben we in beginsel te maken met rechten die niet tegenover
iedereen inroepbaar zijn, maar slechts tegenover een bepaalde persoon, namelijk degene
met wie men in een verbintenisrechtelijke verhouding staat. Een dergelijk recht heet een
‘relatief recht’: het is slechts in relatie tot een bepaalde persoon tot gelding brengen.
Wat is de relatie tussen de begrippen verbintenis, rechtshandeling en
overeenkomst?
Verbintenis: een verbintenis is een vermogensrechtelijke verhouding tussen twee partijen
krachtens welke de één (de schuldeiser of crediteur) is gerechtigd tot een gedraging (de
prestatie) die de ander (de schuldenaar of debiteur) verplicht is ten opzichte van hem te
verrichten.
Rechtshandeling: Een rechtshandeling is een feitelijke handeling met rechtsgevolg gedaan
door een natuurlijk persoon of rechtspersoon. Voor een rechtshandeling is ‘wil en verklaring’
vereist. Uitgangspunt is dat een rechtshandeling een op dat rechtsgevolg gerichte wil vereist,
die zich door een verklaring heeft geopenbaard.
Overeenkomst: Een overeenkomst is een afspraak tussen twee of meerdere partijen waarbij
er over en weer rechten en verplichtingen voortvloeien.
Er is sprake van een verbintenis wanneer twee personen een overeenkomst hebben
gesloten waarbij er een rechtshandeling verricht dient te worden.
Wat gebeurt vermogensrechtelijk bij een huwelijk of een geregistreerd
partnerschap?
Wanneer de aanstaande echtgenoten niets doen voordat zij elkaar het ja-woord geven of
een geregistreerd partnerschap aangaan, dan treedt een beperkte gemeenschap van
goederen in.
Wat wordt bedoeld met een gemeenschap van goederen?
Tot deze beperkte gemeenschap van goederen behoren alle goederen die reeds vóór het
huwelijk aan de echtelieden gezamenlijk toebehoorden en alle overige goederen van de
echtgenoten door ieder van hen afzonderlijk of door hen tezamen vanaf de aanvang van de
gemeenschap tot de ontbinding van het huwelijk verkregen. Goederen die voor het huwelijk
privé waren – die de echtgenoten niet gezamenlijk toebehoorden – blijven in ieder geval
privé. Er ontstaan dus vrijwel altijd drie vermogens: één gemeenschapsvermogen en twee
privévermogens.
In het goederenrecht hebben we telkens te maken met rechten op goederen die de
rechthebbende in beginsel tegenover iedereen kan inroepen. Vanwege deze ‘derden-
werking’ noemen we een dergelijk recht een ‘absoluut recht’, dat een aanzienlijk kortere
typering is dan het soms gebruikte alternatief: ‘goederenrechtelijke recht’.
In het verbintenissenrecht hebben we in beginsel te maken met rechten die niet tegenover
iedereen inroepbaar zijn, maar slechts tegenover een bepaalde persoon, namelijk degene
met wie men in een verbintenisrechtelijke verhouding staat. Een dergelijk recht heet een
‘relatief recht’: het is slechts in relatie tot een bepaalde persoon tot gelding brengen.
Wat is de relatie tussen de begrippen verbintenis, rechtshandeling en
overeenkomst?
Verbintenis: een verbintenis is een vermogensrechtelijke verhouding tussen twee partijen
krachtens welke de één (de schuldeiser of crediteur) is gerechtigd tot een gedraging (de
prestatie) die de ander (de schuldenaar of debiteur) verplicht is ten opzichte van hem te
verrichten.
Rechtshandeling: Een rechtshandeling is een feitelijke handeling met rechtsgevolg gedaan
door een natuurlijk persoon of rechtspersoon. Voor een rechtshandeling is ‘wil en verklaring’
vereist. Uitgangspunt is dat een rechtshandeling een op dat rechtsgevolg gerichte wil vereist,
die zich door een verklaring heeft geopenbaard.
Overeenkomst: Een overeenkomst is een afspraak tussen twee of meerdere partijen waarbij
er over en weer rechten en verplichtingen voortvloeien.
Er is sprake van een verbintenis wanneer twee personen een overeenkomst hebben
gesloten waarbij er een rechtshandeling verricht dient te worden.
Wat gebeurt vermogensrechtelijk bij een huwelijk of een geregistreerd
partnerschap?
Wanneer de aanstaande echtgenoten niets doen voordat zij elkaar het ja-woord geven of
een geregistreerd partnerschap aangaan, dan treedt een beperkte gemeenschap van
goederen in.
Wat wordt bedoeld met een gemeenschap van goederen?
Tot deze beperkte gemeenschap van goederen behoren alle goederen die reeds vóór het
huwelijk aan de echtelieden gezamenlijk toebehoorden en alle overige goederen van de
echtgenoten door ieder van hen afzonderlijk of door hen tezamen vanaf de aanvang van de
gemeenschap tot de ontbinding van het huwelijk verkregen. Goederen die voor het huwelijk
privé waren – die de echtgenoten niet gezamenlijk toebehoorden – blijven in ieder geval
privé. Er ontstaan dus vrijwel altijd drie vermogens: één gemeenschapsvermogen en twee
privévermogens.
