CVA
Wordt in de volksmond ook wel een beroerte genoemd. Het is een ongeluk in de bloedvaten
in de hersenen. Er zijn drie vormen: hersenbloeding, herseninfarct en TIA.
Oorzaak Gevolg Percentage
Hersenbloeding Een scheur in een Er ontstaat schade 15% van alle CVA’s
bloedvat of een door een toename
verwijding van druk in de
(aneurysma) of hersenen.
misvorming van een
bloedvat.
Herseninfarct Een afsluiting door Er ontstaat schade 85% van alle CVA’s
een stolsel in een doordat er te weinig
bloedvat zuurstof naar een
deel vd hersenen
gaat.
TIA Een tijdelijke De symptomen
afsluiting van een verdwijnen binnen
bloedvat 24 uur.
Symptomen
- krachtverlies of verlamming van arm/been
- verlamming gezichtsveld (hemianopsie) → scheve mond
- gevoelsstoornissen
- neglect → het onbewust niet waarnemen van wat er aan één kant van het
lichaam of de ruimte gebeurt, of te zien/te horen is.
- taalstoornis (afasie)
- onduidelijk spreken (dysartrie)
- onvermogen bewegingen te coördineren (ataxie)
- onvermogen om een reeks handelingen uit te voeren (apraxie)
Meeste herstel vindt plaats in de eerste zes maanden. Wel blijvende schade:
- moeheid
- concentratie/geheugen stoornissen
- verlamming
- taalstoornissen
- incontinentie
- karakterveranderingen
- depressie
- herhaling CVA mogelijk
Bij zorgvragers met een CVA aan de rechterkant van de hersenen kan een groot verschil
ontstaan tussen gedrag en emoties voor en na de CVA.
CT en MRI-scan om te kijken welk type CVA.
Vaak medicijnen om bloed te verdunnen / bloedstolsel op te lossen (trombolyse)
, → herseninfarct/TIA
Bij hersenbloeding juist medicijnen om bloedstolling te verhogen.
Diabetes
Bij iemand met diabetes mellitus is het lichaam niet meer in staat de hoeveelheid glucose in
het bloed goed te reguleren. Suiker (glucose) komt via het eten van koolhydraten in het
bloed. Het hormoon insuline draagt bij aan het transport van koolhydraten naar de
lichaamscellen. Insuline wordt gemaakt in de alvleesklier (pancreas).
Het lichaam heeft moeite om de glucose in de lichaamscellen op te nemen. Hierdoor blijft de
glucose in het bloed en ontstaat een te hoge bloedglucosewaarde in het bloed.
Negen van de 10 mensen met diabetes heeft type 2. Deze mensen hebben te weinig
insuline in het bloed en het lichaam reageert niet meer zo goed op insuline.
Verschillende leefstijlfactoren hebben invloed op het ontstaan van diabetes mellitus type 2,
zoals te weinig beweging, roken en obesitas.
Bij mensen met diabetes type 1 vernielt het eigen afweersysteem de cellen (eilandjes van
Langerhans) die insuline aanmaken. Het lichaam maakt dan geen insuline meer aan.
Iemand met diabetes type 1 moet elke dag meerdere keren de bloedsuiker meten, insuline
spuiten of een insulinepomp dragen.
normale bloedsuikerwaarde 4-7 mmol/l
hypo- en hyperglykemie
hypo → bloedsuiker onder de 4 mmol/l
meteen glucose innemen, snelste tabletten druivensuiker
als buiten bewustzijn, geef glucagon injectie
hyper → bloedsuiker boven 9 mmol/l
veel drinken en bewegen
Behandeling
- type 2: orale medicatie, voedings- en bewegingsadviezen
- type 1: insuline injecteren + voedings- en bewegingsadviezen
Obesitas en metabool syndroom
Volgens het Voedingscentrum hadden in 2021 50% van de mensen van 18 jaar en ouder
overgewicht, waarvan 14.3% ernstig overgewicht (obesitas). Meer mannen dan vrouwen
hebben overgewicht, maar meer vrouwen hebben obesitas.
BMI bij mensen met obesitas is hoger dan 30
Middelomtrek → meten boven de navel, bij vrouwen obesitas boven/gelijk aan
105 cm, bij mannen obesitas boven/gelijk aan 110 cm
Wordt in de volksmond ook wel een beroerte genoemd. Het is een ongeluk in de bloedvaten
in de hersenen. Er zijn drie vormen: hersenbloeding, herseninfarct en TIA.
Oorzaak Gevolg Percentage
Hersenbloeding Een scheur in een Er ontstaat schade 15% van alle CVA’s
bloedvat of een door een toename
verwijding van druk in de
(aneurysma) of hersenen.
misvorming van een
bloedvat.
Herseninfarct Een afsluiting door Er ontstaat schade 85% van alle CVA’s
een stolsel in een doordat er te weinig
bloedvat zuurstof naar een
deel vd hersenen
gaat.
TIA Een tijdelijke De symptomen
afsluiting van een verdwijnen binnen
bloedvat 24 uur.
Symptomen
- krachtverlies of verlamming van arm/been
- verlamming gezichtsveld (hemianopsie) → scheve mond
- gevoelsstoornissen
- neglect → het onbewust niet waarnemen van wat er aan één kant van het
lichaam of de ruimte gebeurt, of te zien/te horen is.
- taalstoornis (afasie)
- onduidelijk spreken (dysartrie)
- onvermogen bewegingen te coördineren (ataxie)
- onvermogen om een reeks handelingen uit te voeren (apraxie)
Meeste herstel vindt plaats in de eerste zes maanden. Wel blijvende schade:
- moeheid
- concentratie/geheugen stoornissen
- verlamming
- taalstoornissen
- incontinentie
- karakterveranderingen
- depressie
- herhaling CVA mogelijk
Bij zorgvragers met een CVA aan de rechterkant van de hersenen kan een groot verschil
ontstaan tussen gedrag en emoties voor en na de CVA.
CT en MRI-scan om te kijken welk type CVA.
Vaak medicijnen om bloed te verdunnen / bloedstolsel op te lossen (trombolyse)
, → herseninfarct/TIA
Bij hersenbloeding juist medicijnen om bloedstolling te verhogen.
Diabetes
Bij iemand met diabetes mellitus is het lichaam niet meer in staat de hoeveelheid glucose in
het bloed goed te reguleren. Suiker (glucose) komt via het eten van koolhydraten in het
bloed. Het hormoon insuline draagt bij aan het transport van koolhydraten naar de
lichaamscellen. Insuline wordt gemaakt in de alvleesklier (pancreas).
Het lichaam heeft moeite om de glucose in de lichaamscellen op te nemen. Hierdoor blijft de
glucose in het bloed en ontstaat een te hoge bloedglucosewaarde in het bloed.
Negen van de 10 mensen met diabetes heeft type 2. Deze mensen hebben te weinig
insuline in het bloed en het lichaam reageert niet meer zo goed op insuline.
Verschillende leefstijlfactoren hebben invloed op het ontstaan van diabetes mellitus type 2,
zoals te weinig beweging, roken en obesitas.
Bij mensen met diabetes type 1 vernielt het eigen afweersysteem de cellen (eilandjes van
Langerhans) die insuline aanmaken. Het lichaam maakt dan geen insuline meer aan.
Iemand met diabetes type 1 moet elke dag meerdere keren de bloedsuiker meten, insuline
spuiten of een insulinepomp dragen.
normale bloedsuikerwaarde 4-7 mmol/l
hypo- en hyperglykemie
hypo → bloedsuiker onder de 4 mmol/l
meteen glucose innemen, snelste tabletten druivensuiker
als buiten bewustzijn, geef glucagon injectie
hyper → bloedsuiker boven 9 mmol/l
veel drinken en bewegen
Behandeling
- type 2: orale medicatie, voedings- en bewegingsadviezen
- type 1: insuline injecteren + voedings- en bewegingsadviezen
Obesitas en metabool syndroom
Volgens het Voedingscentrum hadden in 2021 50% van de mensen van 18 jaar en ouder
overgewicht, waarvan 14.3% ernstig overgewicht (obesitas). Meer mannen dan vrouwen
hebben overgewicht, maar meer vrouwen hebben obesitas.
BMI bij mensen met obesitas is hoger dan 30
Middelomtrek → meten boven de navel, bij vrouwen obesitas boven/gelijk aan
105 cm, bij mannen obesitas boven/gelijk aan 110 cm
