Cognitie & Gedrag – Samenvatting
Lotte van Ommen
CG H1 Samenvatting blz. 1- 22
Cognitieve psychologie is de vertakking van de psychologie met als doel de
wetenschappelijke studie van de hersenen.
Verschillende types van cognitie ->
- Mentale processen zijn hetgeen wat de hersenen doen.
- Hoe de hersenen werken.
In 1800 dachten onderzoekers dat het niet mogelijk is om de hersenen te
meten/onderzoeken. In 1882 bij het experiment van Donders werd duidelijk dat
onderzoeken wel kan door mate van reactietijd te meten. Hieruit kwam de
volgende conclusie
Mentale reacties kunnen niet direct gemeten worden, maar moeten
worden afgeleid van gedrag.
Wundt; structuralisme; onze gehele ervaring is bepaald door het combineren van
basis elementen van ervaring die sensaties genoemd werden. Hij deed de
wetenschappelijke definitie van de basiscomponenten door analytische
introspectie = een techniek waarbij getrainde participanten hun sensaties,
gevoelens en andere processen beschrijven in reactie op een stimuli.
Ebbinghaus; onderzocht geheugen en hoe snel iemand info oppakt.
William James; observatie dat door je aandacht te vestigen op één ding, alle
andere dingen wegvallen.
Watson; behaviourisme; gedrag op basis van een doel.
Klassieke conditionering; een gedragsreactie op basis van een stimulus
Operante conditionering; dit focust op hoe een gedrag versterkt kan worden door
de presentatie van positieve versterking.
1950 -> het zien van mentale processen in stages.
H3 Samenvatting Perceptie blz. 100/135
Perceptie; ervaringen die resulteren uit stimulatie van de zintuigen.
Perceptie betreft dynamische processen die onze acties begeleiden en
ondersteunen.
Het perceptie systeem is niet met bemoeid met het bepalen van een beeld
van een object op de retina maar het is andersom.
,De omgekeerde projectie probleem is de taak om de bepalen of een object
verantwoordelijk is voor een bepaalde afbeelding op de retina. Het start
met het retinale beeld. Ook al zijn sommige objecten half te zien kunnen
mensen het ervaren als een heel object. Mensen kunnen hun kennis van
de omgeving gebruiken om de bepalen wat er present is. Mensen kunnen
deze taak wel, terwijl computers dit niet kunnen.
Objecten zien er anders uit van verschillende kanten
- Een ander probleem is voor elke machine die waarneemt is dat
objecten er vaak anders uit zien van verschillende kanten. De
vaardigheid om een object te herkennen van verschillende kanten is
de viewpoint invariance genoemd. -> gezichtspunt invariantie.
Dat machines op deze punten vast lopen laat zien dat het proces van
perceptie complexer is dan we denken.
Informatie voor menselijke perceptie
Een doel van perceptie is om ons te informeren over wat er is in de
omgeving. Deze informatie bij visuele perceptie is licht. Het patroon van
evenementen van het oog naar het brein is de bottom-up processing
genoemd.
Omgevingsenergie stimuleert de receptoren
De receptoren vertalen de omgevingsenergie tot neurale signalen
die verzonden worden via de thalamus naar de corticale hersenen
die het meer gaan processen en het opslaan.
Perceptie heeft meer informatie nodig dat alleen die van de activatie van
receptoren en bottom-up processing. Ook factoren zoals iemands kennis
van de omgeving, de verwachtingen die mensen brengen naar een
perceptuele situatie, en hun aandacht naar specifieke stimuli spelen mee
in perceptie. Deze aanvullende informatie is de basis van top-down
processing -> processing die komt vanuit het brein, aan de top van het
perceptuele systeem.
Top-down
1. Kennis
2. Verwachting
3. Ervaring
4. Herinneringen
5. Cultuur
Bottom up
1. Geluid
2. Kleur
, 3. Karakteriseren
4. Locaties
5. Beweging
Waarnemen van objecten en mensen
Context (omgeving) speelt een grote rol in objectherkenning. Ook speelt
context een rol in hoe we mensen identificeren en hoe we hun emotionele
expressie schatten. Mensen hebben niet hun eigen strategie door van het
gebruiken van lichaamstaal om mensen te identificeren.
Het horen van woorden in zinnen
Speech segmentation/ spraakssegmentatie = het fenomeen dat iemand
kan zeggen wanneer één woord eindigt en het volgende begint. Als een
luisteraar de taal begrijpt, kan kennis een perceptie creëren van
individuele woorden, terwijl dit eigenlijk niet zo is.
Het ervaren van pijn
De directe pad model bij pijn
- Pijn ontstaat wanneer receptoren in de huid genoemd nociceptoren
gestimuleerd worden.
- Deze sturen hun signalen in een direct pad van de huid naar de
hersenen.
- Dit is een bottom-up proces.
Maar er is uit onderzoek gebleken dat pijn beïnvloed kan worden door wat
een persoon verwacht, hoe de persoon hun aandacht vestigt, en of er
andere afleidende stimuli aanwezig zijn.
Bijvoorbeeld een placebo helpt als mensen denken dat het helpt -> de
verwachting.
Perceptie ontstaat door de individu en door de omgeving.
De volgende stap is te kijken hoe waarnemers deze informatie
verwerken en dus wat er gebeurt in het proces van perceptie.
Helmholtz theorie van onbewuste gevolgtrekking
Hij realiseerde dat de afbeelding op de retina ambigious is -> ambiguity
betekent dat een bepaald patroon van stimulatie op de retina veroorzaakt
kan worden door een groot aantal van objecten in de omgeving.
Hoe kan het perceptuele systeem kiezen of dit patroon op de retina
gecreëerd is door het overlappen van twee dingen of toch iets anders? Zijn
antwoord was het waarschijnlijkheidsprincipe. Dit zegt dat we een
object waarnemen dat het meest waarschijnlijk is om veroorzaakt te
worden door stimuli die we waarnemen. Deze keuze komt door een proces
, genoemd onbewuste gevolgtrekking -> onze percepties zijn de
resultaten van een onbewuste aanname, die we nemen over onze
omgeving.
Dit proces van aannames maken gebeurd erg snel en onbewust.
De gestalt principes van organisatie
Gestalt psychologen vinden het idee van dat onze ervaring bestaat uit de
opbouwing van sensaties niet goed.
De principes van perceptuele organisatie ->
- Figuur-grond principe; we nemen iets waar door elementen bij elkaar
te groeperen op zo een manier dat er een verschil wordt gemaakt
tussen dingen.
- Principe van goede voortzetting: punten die, wanneer ze verbonden
zijn, resulteren in een rechte of gladde ronde lijnen worden gezien
als samen, Er wordt gedacht dat het één is omdat het overlapt en
het er hetzelfde uitziet.
- Pragnanz: het waarneembare veld en objecten er in, nemen de
simpelste en meest omvattende structuur toegestaan aan door
gegeven condities. Olympische spelen; we zien 5 ringen, niet allerlei
moeilijke figuren bij elkaar.
- Vergelijkbaarheid; vergelijkbare dingen lijken bij elkaar gegroepeerd
te zijn.
Waar komen deze principes vandaan? Volgens Wertheimer zijn deze
principes ingebouwd in het systeem.
Het nemen van regelmatigheden van de omgeving mee rekening
houden
Waarneming is beïnvloed door onze kennis van regelmatigheden in de
omgeving.
Fysieke regelmatigheden -> er zijn mee horizontale en verticale lijnen in
onze omgeving dan scheve. Hierdoor kunnen mensen betere horizontale
en verticale lijnen waarnemen dan anderen -> oblique effect. Of het licht
van boven aanname; we nemen aan dat licht meestal van boven komt,
omdat licht in onze omgeving meestal van boven komt.
Een van de redenen dat mensen beter objecten kunnen waarnemen en
herkennen dan computers is omdat ons systeem beter aangepast is om te
reageren op fysieke karakteristieken van onze omgeving.
Semantische regelmatigheden -> de betekenis van een scene. Dit zijn
karakteristieken verbonden met functies die uitgevoerd worden in
Lotte van Ommen
CG H1 Samenvatting blz. 1- 22
Cognitieve psychologie is de vertakking van de psychologie met als doel de
wetenschappelijke studie van de hersenen.
Verschillende types van cognitie ->
- Mentale processen zijn hetgeen wat de hersenen doen.
- Hoe de hersenen werken.
In 1800 dachten onderzoekers dat het niet mogelijk is om de hersenen te
meten/onderzoeken. In 1882 bij het experiment van Donders werd duidelijk dat
onderzoeken wel kan door mate van reactietijd te meten. Hieruit kwam de
volgende conclusie
Mentale reacties kunnen niet direct gemeten worden, maar moeten
worden afgeleid van gedrag.
Wundt; structuralisme; onze gehele ervaring is bepaald door het combineren van
basis elementen van ervaring die sensaties genoemd werden. Hij deed de
wetenschappelijke definitie van de basiscomponenten door analytische
introspectie = een techniek waarbij getrainde participanten hun sensaties,
gevoelens en andere processen beschrijven in reactie op een stimuli.
Ebbinghaus; onderzocht geheugen en hoe snel iemand info oppakt.
William James; observatie dat door je aandacht te vestigen op één ding, alle
andere dingen wegvallen.
Watson; behaviourisme; gedrag op basis van een doel.
Klassieke conditionering; een gedragsreactie op basis van een stimulus
Operante conditionering; dit focust op hoe een gedrag versterkt kan worden door
de presentatie van positieve versterking.
1950 -> het zien van mentale processen in stages.
H3 Samenvatting Perceptie blz. 100/135
Perceptie; ervaringen die resulteren uit stimulatie van de zintuigen.
Perceptie betreft dynamische processen die onze acties begeleiden en
ondersteunen.
Het perceptie systeem is niet met bemoeid met het bepalen van een beeld
van een object op de retina maar het is andersom.
,De omgekeerde projectie probleem is de taak om de bepalen of een object
verantwoordelijk is voor een bepaalde afbeelding op de retina. Het start
met het retinale beeld. Ook al zijn sommige objecten half te zien kunnen
mensen het ervaren als een heel object. Mensen kunnen hun kennis van
de omgeving gebruiken om de bepalen wat er present is. Mensen kunnen
deze taak wel, terwijl computers dit niet kunnen.
Objecten zien er anders uit van verschillende kanten
- Een ander probleem is voor elke machine die waarneemt is dat
objecten er vaak anders uit zien van verschillende kanten. De
vaardigheid om een object te herkennen van verschillende kanten is
de viewpoint invariance genoemd. -> gezichtspunt invariantie.
Dat machines op deze punten vast lopen laat zien dat het proces van
perceptie complexer is dan we denken.
Informatie voor menselijke perceptie
Een doel van perceptie is om ons te informeren over wat er is in de
omgeving. Deze informatie bij visuele perceptie is licht. Het patroon van
evenementen van het oog naar het brein is de bottom-up processing
genoemd.
Omgevingsenergie stimuleert de receptoren
De receptoren vertalen de omgevingsenergie tot neurale signalen
die verzonden worden via de thalamus naar de corticale hersenen
die het meer gaan processen en het opslaan.
Perceptie heeft meer informatie nodig dat alleen die van de activatie van
receptoren en bottom-up processing. Ook factoren zoals iemands kennis
van de omgeving, de verwachtingen die mensen brengen naar een
perceptuele situatie, en hun aandacht naar specifieke stimuli spelen mee
in perceptie. Deze aanvullende informatie is de basis van top-down
processing -> processing die komt vanuit het brein, aan de top van het
perceptuele systeem.
Top-down
1. Kennis
2. Verwachting
3. Ervaring
4. Herinneringen
5. Cultuur
Bottom up
1. Geluid
2. Kleur
, 3. Karakteriseren
4. Locaties
5. Beweging
Waarnemen van objecten en mensen
Context (omgeving) speelt een grote rol in objectherkenning. Ook speelt
context een rol in hoe we mensen identificeren en hoe we hun emotionele
expressie schatten. Mensen hebben niet hun eigen strategie door van het
gebruiken van lichaamstaal om mensen te identificeren.
Het horen van woorden in zinnen
Speech segmentation/ spraakssegmentatie = het fenomeen dat iemand
kan zeggen wanneer één woord eindigt en het volgende begint. Als een
luisteraar de taal begrijpt, kan kennis een perceptie creëren van
individuele woorden, terwijl dit eigenlijk niet zo is.
Het ervaren van pijn
De directe pad model bij pijn
- Pijn ontstaat wanneer receptoren in de huid genoemd nociceptoren
gestimuleerd worden.
- Deze sturen hun signalen in een direct pad van de huid naar de
hersenen.
- Dit is een bottom-up proces.
Maar er is uit onderzoek gebleken dat pijn beïnvloed kan worden door wat
een persoon verwacht, hoe de persoon hun aandacht vestigt, en of er
andere afleidende stimuli aanwezig zijn.
Bijvoorbeeld een placebo helpt als mensen denken dat het helpt -> de
verwachting.
Perceptie ontstaat door de individu en door de omgeving.
De volgende stap is te kijken hoe waarnemers deze informatie
verwerken en dus wat er gebeurt in het proces van perceptie.
Helmholtz theorie van onbewuste gevolgtrekking
Hij realiseerde dat de afbeelding op de retina ambigious is -> ambiguity
betekent dat een bepaald patroon van stimulatie op de retina veroorzaakt
kan worden door een groot aantal van objecten in de omgeving.
Hoe kan het perceptuele systeem kiezen of dit patroon op de retina
gecreëerd is door het overlappen van twee dingen of toch iets anders? Zijn
antwoord was het waarschijnlijkheidsprincipe. Dit zegt dat we een
object waarnemen dat het meest waarschijnlijk is om veroorzaakt te
worden door stimuli die we waarnemen. Deze keuze komt door een proces
, genoemd onbewuste gevolgtrekking -> onze percepties zijn de
resultaten van een onbewuste aanname, die we nemen over onze
omgeving.
Dit proces van aannames maken gebeurd erg snel en onbewust.
De gestalt principes van organisatie
Gestalt psychologen vinden het idee van dat onze ervaring bestaat uit de
opbouwing van sensaties niet goed.
De principes van perceptuele organisatie ->
- Figuur-grond principe; we nemen iets waar door elementen bij elkaar
te groeperen op zo een manier dat er een verschil wordt gemaakt
tussen dingen.
- Principe van goede voortzetting: punten die, wanneer ze verbonden
zijn, resulteren in een rechte of gladde ronde lijnen worden gezien
als samen, Er wordt gedacht dat het één is omdat het overlapt en
het er hetzelfde uitziet.
- Pragnanz: het waarneembare veld en objecten er in, nemen de
simpelste en meest omvattende structuur toegestaan aan door
gegeven condities. Olympische spelen; we zien 5 ringen, niet allerlei
moeilijke figuren bij elkaar.
- Vergelijkbaarheid; vergelijkbare dingen lijken bij elkaar gegroepeerd
te zijn.
Waar komen deze principes vandaan? Volgens Wertheimer zijn deze
principes ingebouwd in het systeem.
Het nemen van regelmatigheden van de omgeving mee rekening
houden
Waarneming is beïnvloed door onze kennis van regelmatigheden in de
omgeving.
Fysieke regelmatigheden -> er zijn mee horizontale en verticale lijnen in
onze omgeving dan scheve. Hierdoor kunnen mensen betere horizontale
en verticale lijnen waarnemen dan anderen -> oblique effect. Of het licht
van boven aanname; we nemen aan dat licht meestal van boven komt,
omdat licht in onze omgeving meestal van boven komt.
Een van de redenen dat mensen beter objecten kunnen waarnemen en
herkennen dan computers is omdat ons systeem beter aangepast is om te
reageren op fysieke karakteristieken van onze omgeving.
Semantische regelmatigheden -> de betekenis van een scene. Dit zijn
karakteristieken verbonden met functies die uitgevoerd worden in
