FMH hoofdpijn
Aanmelding
- Geen DTF
Anamnese
Verschillende soorten hoofdpijn:
Spanningshoofdpijn: tweezijdige, drukkende of knellende, matig intense hoofdpijn, gedurende
minuten tot dagen. De hoofdpijn neemt niet toe bij fysieke activiteit en is niet geassocieerd met
misselijkheid, maar foto- of fonofobie kunnen wel aanwezig zijn. De hoofdpijn kan activiteiten storen,
maar niet verhinderen.
Migraine: herhaaldelijk optredende unilaterale hoofdpijn gedurende 4 tot 72 uur. De hoofdpijn is
vaak pulserend, matig tot heftig qua intensiteit en verergert bij fysieke inspanning, gaat vaak gepaard
met misselijkheid en/of foto- en fonofobie en verhindert de dagelijkse activiteiten.
Cervicogene hoofdpijn: wordt gekenmerkt door hoofdpijnklachten vanuit de nek. Deze
hoofdpijnklachten zijn voornamelijk gelokaliseerd aan 1 kant van het hoofd. Vaak gaat deze hoofdpijn
gepaard met bewegingsbeperking in de nek. Vaak kan druk in de nek de hoofdpijnklachten
opwekken. Ook straalt de pijn uit in de schouder/arm aan dezelfde kant. Soms is deze hoofdpijn
moeilijk te onderscheiden van andere soorten hoofdpijn bijv. migraine en spanningshoofdpijn.
Clusterhoofdpijn is een relatief zeldzame, maar buitengewoon hevige vorm van hoofdpijn, die in
aanvallen voorkomt. De pijn zit aan 1 kant van het hoofd, rond het oog. Er zijn meer mannen dan
vrouwen met clusterhoofdpijn. Meestal treden de eerste aanvallen van clusterhoofdpijn op tussen
het 20ste en 40ste levensjaar. Deze hoofdpijnsoort bestaat uit 2 verschillende vormen: episodische
clusterhoofdpijn en chronische clusterhoofdpijn. Bij de episodische vorm komen de aanvallen in
clusters van enkele weken tot maanden, waarna deze weer verdwijnen. Hier komt de naam
clusterhoofdpijn vandaan. Bij de chronische variant zijn deze ‘rustperiodes’ er niet. Aanvallen kunnen
dan dagelijks, het hele jaar door voorkomen.
Vragen die je zou kunnen stellen:
- Waar voelt u de pijn precies?
- Wat voor soort pijn voelt u?
- Hoe erg is de hoofdpijn voor u op een schaal van 0-10?
- Hoelang houdt de hoofdpijn aan?
- Neemt de hoofdpijn toe bij fysieke activiteit?
- Bent u ook misselijk op het moment dat u de hoofdpijn ervaart?
- Verhindert de hoofdpijn u in activiteiten?
- Gebruikt u medicatie? Paracetamol, NSAIDS of triptaan bijvoorbeeld
- Heeft u last van een rood of tranend oog?
- Heeft u last van neusverstopping?
- Heeft u last van ooglidoedeem? heeft u last van een dik oog?
- Heeft u last van pupilvernauwing en/ of een hangend ooglid?
- Heeft u last van verhoogde zweetsecretie van voorhoofd/ gelaat?
- Heeft u last van een onrustig gevoel en bewegingsdrang?
- Heeft u stress? Gaat het weg als u op vakantie gaat bijvoorbeeld?
, - Slaapt u slecht?
- Heeft u een hoge bloeddruk?
- Aard, ernst, tijdstip van de dag, lokalisatie, patroon en duur van de hoofdpijn
- Al dan niet bekend zijn met de huidige vorm van hoofdpijn
- Begeleidende symptomen (misselijkheid, braken), aura (lichtflitsen) of prodromale
verschijnselen (verschijnselen die een voorbode zijn voor een ziekte)
- Provocerende factoren (hormonale of andere factoren zoals alcohol, drugs, leefstijl of
spanning gerelateerde factoren; kinderen: moeite met lezen)
- Visusstoornissen (arteriitis temporalis = ontsteking van een bloedvat in uw hoofd, bij de
slaap of acuut glaucoom = extreem hoge oogdruk waarbij ogen pijnlijk zijn)
- (Zelf)medicatie
- Gebruik van analgetica (paracetamol, NSAID’s) of triptanen, medicatieovergebruikshoofdpijn:
overmatig gebruik wordt door de patiënt zelden herkend en daarom niet spontaan gemeld)
- Anticonceptie, antidepressiva, sint-janskruid (eventuele bijwerkingen, contra-indicaties,
interacties)
- Gedrag tijdens een hoofdpijnaanval (bij clusterhoofdpijn loopt de patiënt radeloos rond,
heeft bewegingsdrang, terwijl bij een migraineaanval de patiënt (bed)rust zoekt)
- Cafeïnegebruik (cola, koffie, thee, ice tea, chocolade, energie dranken met cafeïne)
- Familieanamnese met betrekking tot hoofdpijn
- De mate van belemmering in het dagelijks functioneren thuis, op het werk (bijv. verzuim of
productiviteitsverlies), op school of in de vrije tijd
- Zorgen, ongerustheid, specifieke vragen en verwachtingen van de patiënt.
Rode vlaggen laten terugkomen in anamnese
- Uitvalsverschijnselen
- Pinpoint headache
- Algehele malaise
Tabel 1 Ernstige, met hoofdpijn gepaard gaande aandoeningen, waarbij beoordeling op (zeer) korte
termijn van de patiënt door de huisarts noodzakelijk is
Kenmerken Differentiële diagnose
Per acuut ontstane zeer heftige hoofdpijn in combinatie met nekpijn Meningitis, beroerte,
subarachnoïdale bloeding
Nekstijfheid/ neurologische symptomen Meningitis, hersentumor
Hoofdpijn met koorts (en gedaald bewustzijn) Meningitis
Hoofdpijn met focale neurologische symptomen Hersentumor
Toename van hoofdpijn < 6 weken na trauma capitis (vooral bij Sub/ epiduraal
ouderen) hematoom
Toename van atypische aura (duur > 1 uur (arbitrair)), motorische Beroerte
zwakte
Hoofdpijn met aura in begin van gebruik van hormonale anticonceptie Beroerte
Hoofdpijn in de zwangerschap (3e trimester) Pre- eclampsie
Hoofdpijn, duizeligheid, misselijkheid, lethargie CO-intoxicatie
Tabel 2 Ernstige, met hoofdpijn gepaard gaande aandoeningen, waarbij verwijzing naar de 2 e lijn op
korte termijn noodzakelijk is
Aanmelding
- Geen DTF
Anamnese
Verschillende soorten hoofdpijn:
Spanningshoofdpijn: tweezijdige, drukkende of knellende, matig intense hoofdpijn, gedurende
minuten tot dagen. De hoofdpijn neemt niet toe bij fysieke activiteit en is niet geassocieerd met
misselijkheid, maar foto- of fonofobie kunnen wel aanwezig zijn. De hoofdpijn kan activiteiten storen,
maar niet verhinderen.
Migraine: herhaaldelijk optredende unilaterale hoofdpijn gedurende 4 tot 72 uur. De hoofdpijn is
vaak pulserend, matig tot heftig qua intensiteit en verergert bij fysieke inspanning, gaat vaak gepaard
met misselijkheid en/of foto- en fonofobie en verhindert de dagelijkse activiteiten.
Cervicogene hoofdpijn: wordt gekenmerkt door hoofdpijnklachten vanuit de nek. Deze
hoofdpijnklachten zijn voornamelijk gelokaliseerd aan 1 kant van het hoofd. Vaak gaat deze hoofdpijn
gepaard met bewegingsbeperking in de nek. Vaak kan druk in de nek de hoofdpijnklachten
opwekken. Ook straalt de pijn uit in de schouder/arm aan dezelfde kant. Soms is deze hoofdpijn
moeilijk te onderscheiden van andere soorten hoofdpijn bijv. migraine en spanningshoofdpijn.
Clusterhoofdpijn is een relatief zeldzame, maar buitengewoon hevige vorm van hoofdpijn, die in
aanvallen voorkomt. De pijn zit aan 1 kant van het hoofd, rond het oog. Er zijn meer mannen dan
vrouwen met clusterhoofdpijn. Meestal treden de eerste aanvallen van clusterhoofdpijn op tussen
het 20ste en 40ste levensjaar. Deze hoofdpijnsoort bestaat uit 2 verschillende vormen: episodische
clusterhoofdpijn en chronische clusterhoofdpijn. Bij de episodische vorm komen de aanvallen in
clusters van enkele weken tot maanden, waarna deze weer verdwijnen. Hier komt de naam
clusterhoofdpijn vandaan. Bij de chronische variant zijn deze ‘rustperiodes’ er niet. Aanvallen kunnen
dan dagelijks, het hele jaar door voorkomen.
Vragen die je zou kunnen stellen:
- Waar voelt u de pijn precies?
- Wat voor soort pijn voelt u?
- Hoe erg is de hoofdpijn voor u op een schaal van 0-10?
- Hoelang houdt de hoofdpijn aan?
- Neemt de hoofdpijn toe bij fysieke activiteit?
- Bent u ook misselijk op het moment dat u de hoofdpijn ervaart?
- Verhindert de hoofdpijn u in activiteiten?
- Gebruikt u medicatie? Paracetamol, NSAIDS of triptaan bijvoorbeeld
- Heeft u last van een rood of tranend oog?
- Heeft u last van neusverstopping?
- Heeft u last van ooglidoedeem? heeft u last van een dik oog?
- Heeft u last van pupilvernauwing en/ of een hangend ooglid?
- Heeft u last van verhoogde zweetsecretie van voorhoofd/ gelaat?
- Heeft u last van een onrustig gevoel en bewegingsdrang?
- Heeft u stress? Gaat het weg als u op vakantie gaat bijvoorbeeld?
, - Slaapt u slecht?
- Heeft u een hoge bloeddruk?
- Aard, ernst, tijdstip van de dag, lokalisatie, patroon en duur van de hoofdpijn
- Al dan niet bekend zijn met de huidige vorm van hoofdpijn
- Begeleidende symptomen (misselijkheid, braken), aura (lichtflitsen) of prodromale
verschijnselen (verschijnselen die een voorbode zijn voor een ziekte)
- Provocerende factoren (hormonale of andere factoren zoals alcohol, drugs, leefstijl of
spanning gerelateerde factoren; kinderen: moeite met lezen)
- Visusstoornissen (arteriitis temporalis = ontsteking van een bloedvat in uw hoofd, bij de
slaap of acuut glaucoom = extreem hoge oogdruk waarbij ogen pijnlijk zijn)
- (Zelf)medicatie
- Gebruik van analgetica (paracetamol, NSAID’s) of triptanen, medicatieovergebruikshoofdpijn:
overmatig gebruik wordt door de patiënt zelden herkend en daarom niet spontaan gemeld)
- Anticonceptie, antidepressiva, sint-janskruid (eventuele bijwerkingen, contra-indicaties,
interacties)
- Gedrag tijdens een hoofdpijnaanval (bij clusterhoofdpijn loopt de patiënt radeloos rond,
heeft bewegingsdrang, terwijl bij een migraineaanval de patiënt (bed)rust zoekt)
- Cafeïnegebruik (cola, koffie, thee, ice tea, chocolade, energie dranken met cafeïne)
- Familieanamnese met betrekking tot hoofdpijn
- De mate van belemmering in het dagelijks functioneren thuis, op het werk (bijv. verzuim of
productiviteitsverlies), op school of in de vrije tijd
- Zorgen, ongerustheid, specifieke vragen en verwachtingen van de patiënt.
Rode vlaggen laten terugkomen in anamnese
- Uitvalsverschijnselen
- Pinpoint headache
- Algehele malaise
Tabel 1 Ernstige, met hoofdpijn gepaard gaande aandoeningen, waarbij beoordeling op (zeer) korte
termijn van de patiënt door de huisarts noodzakelijk is
Kenmerken Differentiële diagnose
Per acuut ontstane zeer heftige hoofdpijn in combinatie met nekpijn Meningitis, beroerte,
subarachnoïdale bloeding
Nekstijfheid/ neurologische symptomen Meningitis, hersentumor
Hoofdpijn met koorts (en gedaald bewustzijn) Meningitis
Hoofdpijn met focale neurologische symptomen Hersentumor
Toename van hoofdpijn < 6 weken na trauma capitis (vooral bij Sub/ epiduraal
ouderen) hematoom
Toename van atypische aura (duur > 1 uur (arbitrair)), motorische Beroerte
zwakte
Hoofdpijn met aura in begin van gebruik van hormonale anticonceptie Beroerte
Hoofdpijn in de zwangerschap (3e trimester) Pre- eclampsie
Hoofdpijn, duizeligheid, misselijkheid, lethargie CO-intoxicatie
Tabel 2 Ernstige, met hoofdpijn gepaard gaande aandoeningen, waarbij verwijzing naar de 2 e lijn op
korte termijn noodzakelijk is
