Gezondheidsbevordering
IT3
Student: Luka Wood
Studentnummer:
Groepscode:
Toetscode: GVE-2.IT3-20
Datum: 30-10-2023
Docent:
Versie: Eerste versie
Aantal woorden opdracht 1: 1440
Aantal woorden opdracht 2: 2499
Aantal woorden opdracht 3: 1157
Aantal woorden opdracht 4: 1360
Aantal woorden opdracht 5: 421
,Voorwoord
Ter behoud van privacy is het voorwoord verwijderd voor het product op Stuvia.
1
,Inhoud
Opdracht 1..............................................................................................................................................2
1.1 Omschrijving gezondheidsgedrag en gezondheidsprobleem........................................................2
1.3 Data analyse................................................................................................................................4
1.4 Resultaten.....................................................................................................................................4
Opdracht 2..............................................................................................................................................5
2.1 Gezondheidsprobleem.................................................................................................................5
2.2 Gedragsanalyse.............................................................................................................................7
2.3 Resultatentabel............................................................................................................................9
2.4 Gedragsdoelen............................................................................................................................11
2.5 Shared-Decision Making (SDM)..................................................................................................12
Opdracht 3............................................................................................................................................12
3.1 Gedragsdoelen............................................................................................................................12
3.1.1 Interventie bij gedragsdoel 1...............................................................................................13
3.1.2 Interventie bij gedragsdoel 2...............................................................................................13
3.1.3 Interventie bij gedragsdoel 3..............................................................................................14
3.2 Methode en theorie....................................................................................................................14
Opdracht 4............................................................................................................................................15
4.1 Fases van gedragsverandering....................................................................................................15
Opdracht 5............................................................................................................................................18
5.1 Gezondheidsbevorderaar...........................................................................................................18
Literatuurlijst........................................................................................................................................19
Bijlage I: Topiclijst.................................................................................................................................21
Bijlage II: Het uitgeschreven interview.................................................................................................23
Bijlage III: Data-analyse van het interview............................................................................................30
Opdracht 1
1.1 Omschrijving gezondheidsgedrag en gezondheidsprobleem
De fictieve naam van de geïnterviewde is Nick om de privacy te waarborgen. De geïnterviewde is
meerderjarig en er is geen sprake van een kwetsbaarheid. Nick woont in IJsselstein samen met zijn
vriendin in een koopappartement en is vijfentwintig jaar oud. Sinds zijn zestiende rookt hij sigaretten
en is begonnen met ‘ontdekken’. Inmiddels heeft Nick al meerdere stoppogingen gedaan, allen zonder
2
, succes. Hij rookt per dag gemiddeld vijftien sigaretten. Nick is bekend met astma in zijn
voorgeschiedenis, waar hij al jaren geen klachten meer van ervaart. In zijn familie is er sprake van
longaandoeningen, zowel Chronic Obstructive Pulmonary Disease (COPD) als longcarcinoom. Nick
ervaart zijn gezondheidsgedrag als een afhankelijkheid waar hij graag van af wil. Het
gezondheidsprobleem dat hij ervaart als gevolg van het roken is een beperking van zijn conditie. Dit
treedt voornamelijk op tijdens het sporten. Daarnaast is het gevolg van het roken dat Nick een
financiële belasting ervaart. Zijn eerste doel is het minderen in het aantal sigaretten, waarna hij
volledig wil stoppen.
Volgens Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (z.d.) is roken de belangrijkste leefstijlfactor dat
lijdt tot het ziek worden of overlijden van mensen. Er is gebleken dat roken een grotere risicofactor is
dan ongezonde voeding of te weinig beweging. Jaarlijks overlijden circa 20.000 mensen aan de
gevolgen van roken. Daarnaast wordt de levensverwachting van een roker beperkt met vijf tot tien jaar
ten aanzien van een niet-roker. In tabaksrookwaren zit de verslavende stof nicotine. De
afhankelijkheid wordt veroorzaakt door deze stof die van nature in tabaksbladeren aanwezig is. Het is
voor een roker een afhankelijke stof wat het stoppen met roken moeilijk maakt gezien het lichaam om
de stof blijft vragen (Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu, z.d.).
Roken brengt zowel op de korte als op de lange termijn risico’s met zich mee. Op de korte termijn
wordt de conditie beperkt als gevolg van roken. Voor de lange termijn ontstaat het risico op hart- en
vaatziekten, diverse vormen van kanker (waaronder longcarcinoom), longziekten en longklachten.
Daarnaast kunnen complicaties optreden als; verslechtering van het immuunsysteem, verminderde
vruchtbaarheid en ontstekingen aan mond, keel en longen (Trimbos, 2023). Volgens Dudink et al.
(2019) kan roken zwelling van het slijmvlies veroorzaken wat kan leiden tot verkramping van het
gladde spierweefsel, waardoor de bronchioli kunnen vernauwen. Daarnaast kan sigarettenrook leiden
tot verminderde activiteit van het trilhaarepitheel en nemen de slijmklieren in omvang toe wat kan
leiden tot een infectie.
1.2 Data verzameling
Het gezondheidsgedrag en het gezondheidsprobleem worden in kaart gebracht aan de hand van een
semigestructureerd interview met een topiclijst. Dit is een vorm van een kwalitatieve
onderzoeksmethode, waarbij de focus ligt op woorden en ervaringen van een persoon (Bakker & van
Buuren, 2019). De topiclijst is terug te vinden in bijlage I. Het interview is bij Nick thuis en duurt dertig
minuten. Er is tijdens het interview rekening gehouden met de Algemene Verordening
Gegevensbescherming (AVG). De AVG-regels omschrijven dat de persoonsgegevens met vertrouwen
behandeld en anoniem verwerkt dienen te worden. Er staat ook beschreven op welke wijze opnames
bewaard en verwijderd moeten worden (Autoriteit Persoonsgegevens, z.d.).
Tijdens het interview wordt de gesprekstechniek ‘motiverende gespreksvoering’ toegepast. Bij deze
methode wordt de cliënt gezien als de expert over zijn eigen leven. In Roke & van Pijpen (2020) staat
omschreven dat motiverende gespreksvoering een methode is om mensen te begeleiden bij het
veranderen van bestaand gedrag. Het doel is om doormiddel van gespreksvoering de motivatie en
bereidheid tot verandering van desbetreffende persoon te versterken. De vragen in de topiclijst zijn
gebaseerd op de open vragen, reflecties luisteren, bevestigen en samenvatten (ORBS) methode.
De topiclijst is gebaseerd op het Theory of Planned Behavior (TPB) model. Het TPB-model richt zich
op de gedragsdeterminanten en op welke manier zij invloed hebben op de intentie en het gedrag van
mensen op het gebied van gedragsverandering. De intentie voor gedragsverandering wordt in kaart
gebracht aan de hand van de drie elementen; attitude, sociale invloed en eigen-effectiviteit (Sassen,
2018).
3
IT3
Student: Luka Wood
Studentnummer:
Groepscode:
Toetscode: GVE-2.IT3-20
Datum: 30-10-2023
Docent:
Versie: Eerste versie
Aantal woorden opdracht 1: 1440
Aantal woorden opdracht 2: 2499
Aantal woorden opdracht 3: 1157
Aantal woorden opdracht 4: 1360
Aantal woorden opdracht 5: 421
,Voorwoord
Ter behoud van privacy is het voorwoord verwijderd voor het product op Stuvia.
1
,Inhoud
Opdracht 1..............................................................................................................................................2
1.1 Omschrijving gezondheidsgedrag en gezondheidsprobleem........................................................2
1.3 Data analyse................................................................................................................................4
1.4 Resultaten.....................................................................................................................................4
Opdracht 2..............................................................................................................................................5
2.1 Gezondheidsprobleem.................................................................................................................5
2.2 Gedragsanalyse.............................................................................................................................7
2.3 Resultatentabel............................................................................................................................9
2.4 Gedragsdoelen............................................................................................................................11
2.5 Shared-Decision Making (SDM)..................................................................................................12
Opdracht 3............................................................................................................................................12
3.1 Gedragsdoelen............................................................................................................................12
3.1.1 Interventie bij gedragsdoel 1...............................................................................................13
3.1.2 Interventie bij gedragsdoel 2...............................................................................................13
3.1.3 Interventie bij gedragsdoel 3..............................................................................................14
3.2 Methode en theorie....................................................................................................................14
Opdracht 4............................................................................................................................................15
4.1 Fases van gedragsverandering....................................................................................................15
Opdracht 5............................................................................................................................................18
5.1 Gezondheidsbevorderaar...........................................................................................................18
Literatuurlijst........................................................................................................................................19
Bijlage I: Topiclijst.................................................................................................................................21
Bijlage II: Het uitgeschreven interview.................................................................................................23
Bijlage III: Data-analyse van het interview............................................................................................30
Opdracht 1
1.1 Omschrijving gezondheidsgedrag en gezondheidsprobleem
De fictieve naam van de geïnterviewde is Nick om de privacy te waarborgen. De geïnterviewde is
meerderjarig en er is geen sprake van een kwetsbaarheid. Nick woont in IJsselstein samen met zijn
vriendin in een koopappartement en is vijfentwintig jaar oud. Sinds zijn zestiende rookt hij sigaretten
en is begonnen met ‘ontdekken’. Inmiddels heeft Nick al meerdere stoppogingen gedaan, allen zonder
2
, succes. Hij rookt per dag gemiddeld vijftien sigaretten. Nick is bekend met astma in zijn
voorgeschiedenis, waar hij al jaren geen klachten meer van ervaart. In zijn familie is er sprake van
longaandoeningen, zowel Chronic Obstructive Pulmonary Disease (COPD) als longcarcinoom. Nick
ervaart zijn gezondheidsgedrag als een afhankelijkheid waar hij graag van af wil. Het
gezondheidsprobleem dat hij ervaart als gevolg van het roken is een beperking van zijn conditie. Dit
treedt voornamelijk op tijdens het sporten. Daarnaast is het gevolg van het roken dat Nick een
financiële belasting ervaart. Zijn eerste doel is het minderen in het aantal sigaretten, waarna hij
volledig wil stoppen.
Volgens Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (z.d.) is roken de belangrijkste leefstijlfactor dat
lijdt tot het ziek worden of overlijden van mensen. Er is gebleken dat roken een grotere risicofactor is
dan ongezonde voeding of te weinig beweging. Jaarlijks overlijden circa 20.000 mensen aan de
gevolgen van roken. Daarnaast wordt de levensverwachting van een roker beperkt met vijf tot tien jaar
ten aanzien van een niet-roker. In tabaksrookwaren zit de verslavende stof nicotine. De
afhankelijkheid wordt veroorzaakt door deze stof die van nature in tabaksbladeren aanwezig is. Het is
voor een roker een afhankelijke stof wat het stoppen met roken moeilijk maakt gezien het lichaam om
de stof blijft vragen (Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu, z.d.).
Roken brengt zowel op de korte als op de lange termijn risico’s met zich mee. Op de korte termijn
wordt de conditie beperkt als gevolg van roken. Voor de lange termijn ontstaat het risico op hart- en
vaatziekten, diverse vormen van kanker (waaronder longcarcinoom), longziekten en longklachten.
Daarnaast kunnen complicaties optreden als; verslechtering van het immuunsysteem, verminderde
vruchtbaarheid en ontstekingen aan mond, keel en longen (Trimbos, 2023). Volgens Dudink et al.
(2019) kan roken zwelling van het slijmvlies veroorzaken wat kan leiden tot verkramping van het
gladde spierweefsel, waardoor de bronchioli kunnen vernauwen. Daarnaast kan sigarettenrook leiden
tot verminderde activiteit van het trilhaarepitheel en nemen de slijmklieren in omvang toe wat kan
leiden tot een infectie.
1.2 Data verzameling
Het gezondheidsgedrag en het gezondheidsprobleem worden in kaart gebracht aan de hand van een
semigestructureerd interview met een topiclijst. Dit is een vorm van een kwalitatieve
onderzoeksmethode, waarbij de focus ligt op woorden en ervaringen van een persoon (Bakker & van
Buuren, 2019). De topiclijst is terug te vinden in bijlage I. Het interview is bij Nick thuis en duurt dertig
minuten. Er is tijdens het interview rekening gehouden met de Algemene Verordening
Gegevensbescherming (AVG). De AVG-regels omschrijven dat de persoonsgegevens met vertrouwen
behandeld en anoniem verwerkt dienen te worden. Er staat ook beschreven op welke wijze opnames
bewaard en verwijderd moeten worden (Autoriteit Persoonsgegevens, z.d.).
Tijdens het interview wordt de gesprekstechniek ‘motiverende gespreksvoering’ toegepast. Bij deze
methode wordt de cliënt gezien als de expert over zijn eigen leven. In Roke & van Pijpen (2020) staat
omschreven dat motiverende gespreksvoering een methode is om mensen te begeleiden bij het
veranderen van bestaand gedrag. Het doel is om doormiddel van gespreksvoering de motivatie en
bereidheid tot verandering van desbetreffende persoon te versterken. De vragen in de topiclijst zijn
gebaseerd op de open vragen, reflecties luisteren, bevestigen en samenvatten (ORBS) methode.
De topiclijst is gebaseerd op het Theory of Planned Behavior (TPB) model. Het TPB-model richt zich
op de gedragsdeterminanten en op welke manier zij invloed hebben op de intentie en het gedrag van
mensen op het gebied van gedragsverandering. De intentie voor gedragsverandering wordt in kaart
gebracht aan de hand van de drie elementen; attitude, sociale invloed en eigen-effectiviteit (Sassen,
2018).
3
