Hoofdstuk 6: Regulatie systemen in micro-organismen
Een bacterie kan veel soorten eiwitten maken
- Sommige eiwitten zijn bijna altijd nodig → komen constitutief tot expressie
- Andere eiwitten (de meeste) zijn alleen nodig onder bepaalde condities
De regulatie van de productie van deze eiwitten kan op 3 manieren beïnvloed
worden:
1. Transcriptie niveau (DNA regulatie)
2. Translatie niveau (RNA regulatie)
3. Enzym regulatie
Regulatie transcriptie niveau (DNA regulatie)
→ productie van mRNA in prokaryoten kan gereguleerd worden
- Geproduceerd mRNA heeft een korte levensduur en wordt snel weer afgebroken
Wat is er nodig voor transcriptie?
- RNA polymerase
- Sigma factor is een belangrijke subunit in dit RNA polymerase complex
- Nodig voor de herkenning van de promotor
- Zorgt ervoor dat de initiatie van transcriptie kan plaatsvinden
- Is het eerste stukje RNA gevormd laat de sigma factor los en
neemt RNA polymerase de transcriptie over
- Promotor → de plek waar RNA polymerase kan binden en het
startpunt van transcriptie
- Temple DNA
Genen bij prokaryoten liggen georganiseerd in een operon
- Aantal genen achter elkaar waar een enkele mRNA streng van
wordt gevormd
- Heeft voor alle genen een enkele promotor
- Heeft op transcriptie niveau dus ook een enkel regulatie mechanisme (de
promotor)
- Regulon → meerdere operons die gereguleerd worden door hetzelfde activator eiwit
(zie positieve controle → inductie)
DNA bindingseiwitten → transcriptiefactoren
→ eiwitten die binden aan DNA die kunnen zorgen voor remming of stimulatie van
transcriptie
- DNA bindingseiwitten binden in de major groove van het DNA
- De precieze locatie waar de eiwitten dan binden is aan inverted repeats
1