Toets hygiëne
Hygiëne: maatregelen (reinigen, desinfecteren, steriliseren en persoonlijke hygiëne) om besmetting
met ziektekiemen te voorkomen
Belang van reinigen, desinfecteren, steriliseren en persoonlijke hygiëne:
- Ziektekiemen moeten niet de kans krijgen andere dieren (die door hun zwakke kwalen extra
vatbaar zijn voor infecties) te besmetten.
- Veel infectieziekten zijn overdraagbaar van dier naar mens.
- Schoon uitziende en frisse praktijkruimte is aantrekkelijk voor de klant.
Reinigen: het verwijderen van verontreinigingen
- Verontreinigingen: materiaal op een voorwerp of oppervlak dat niet gewenst is omdat het
hinderlijk of schadelijk is (straatvuil, haren, urine, ontlasting, braaksel, bloed, weefselresten,
zalf, gips en micro-organismen)
Redenen voor reinigen:
1. Verontreinigingen verminderen de werking en levensduur van instrumenten.
2. Weefselresten kunnen via verontreinigde instrumenten overgebracht worden naar andere
dieren. Dit roept een afstotingsreactie op en vertraagd de wondgenezing.
3. Verminderen aantal micro-organismen. Hierdoor wordt desinfecteren en sterilisatie
makkelijker.
4. Desinfectie en sterilisatie worden verhinderd door verontreiniging. Vuil vormt een
beschermlaag voor de micro-organismen. Ook gaat de desinfectie chemische reacties aan met
verontreinigingen waardoor ze niet meer werkzaam zijn.
Reinigingsmiddel: water
- De meeste stoffen lossen erin op en kunnen tezamen met het water worden verwijderd.
- Bij voorkeur met heet water: stoffen lossen beter op.
- Verontreinigingen die niet in water oplossen moeten oplosbaar gemaakt worden door zeep
Hulpmiddelen:
- Schrobben met borstels/bezems/sponzen om verontreinigen los te maken.
- Emmers, bezems, borstels, dweilen en trekkers zijn infectiebronnen (indirecte besmetting) en
moeten dus gereinigd, gedesinfecteerd en vervangen worden.
- Hout is ruwer (houdt meer verontreinigen vast) vandaar de voorkeur aan kunststof
- Poreus (met luchtbelletjes) of niet poreus
- Stofzuiger/stofdoek worden gebruikt voor oppervlakten droog gereinigd moeten worden.
- Voorkeur gaat uit naar handdoekpapier (wegwerp)
- Hulpmiddelen moeten in een aparte kast bewaard worden om infecties te voorkomen.
Desinfecteren: het doden van bijna alle pathogene micro-organismen op een oppervlak of instrument
(m.u.v. de sporen, oöcysten en parasieteieren))
- Doel: voorkomen van overdracht van infectieziekten
- Eieren van parasieten en oöcyten zijn ongevoelig voor desinfectantia
Pathogeen: ziekteverwekker
Apathogeen: niet-ziekteverwekkend
, Toets hygiëne
Ideale desinfectie:
- Dood alle pathogenen
- Geen materiaalschade
- Niet giftig
- Snelle werking
- Diep doordringen
Methoden:
1. Chemische desinfectie: een in water opgeloste stof die mico-organismen doodt
- Bedoeld voor intacte huid en slijmvliezen
- Werkt op eiwitten in de stofwisseling van de MO
- Bij het werken met chemische desinfectantia moet men met een aantal dingen rekening
houden
o Concentratie: tegen ontsmettingsmiddelen kan resistentie ontstaan. Daarom moet de
concentratie hoog genoeg zijn. Bij een lage concentratie kunnen de MO wennen en resistentie
ontwikkelen.
- Bij een vochtig oppervlak moet met een hogere concentratie gedesinfecteerd worden.
- Desinfectantia werkt vooral tegen actieve, snel delende Mo. In ruimtes waar enige tijd niet
gedesinfecteerd is, werkt de desinfectantia minder goed. Daarom moet er een hogere
concentratie gebruikt worden.
o Temperatuur: ontsmetting met chemische middelen werkt beter bij hogere temperaturen.
Chemische reacties verlopen dan sneller.
o Inwerktijd: desinfectans moet minimaal 30 tot 60 seconden intrekken.
o Oppervlak: gladde oppervlakken zijn beter te ontsmetten dan ruwe.
- Op ruwe oppervlakken laat je desinfectans langer inwerken of gebruik je een hogere
concentratie
o Drogen: in een droge omgeving functioneren MO niet optimaal daarom moet je altijd na het
desinfecteren altijd te drogen om vermeerdering van nieuwe MO te voorkomen.
- Bekendste chemische desinfectantia:
Middel Voordeel Nadeel
Loog Groot doordringingsvermogen Tast metalen aan
(Ethanol) Dood alle MO behalve prionen Duur
Alcoholen (Sterillium) Korte werking
Jodium (Betadine) Dood praktisch alle MO In waterige oplossing verliest het
snel haar werkzaamheid
Jodiuminctuur Dood praktisch alle MO -Niet gebruiken op beschadigde
(oplossing in alcohol) huid
-Laat vlekken achter
-Jodium kan in het lichaam tot
vergiftigen leiden
Chloor (Halamid) -Enkele uren inwerken
-Klein werkingsspectrum
Formaline Breed spectrum Alleen bruikbaar in een ruimte
zonder levende dieren
Quaternaire ammonium- Gebruikt in handdesinfectans Remt de MO maar doodt niet
verbindingen (Sterilium))
Fenolen Dood alleen bacteriën
Peroxiden Doden MO en sporen
Chloorhexidine (Hibitane) Dood alleen bacteriën
Hygiëne: maatregelen (reinigen, desinfecteren, steriliseren en persoonlijke hygiëne) om besmetting
met ziektekiemen te voorkomen
Belang van reinigen, desinfecteren, steriliseren en persoonlijke hygiëne:
- Ziektekiemen moeten niet de kans krijgen andere dieren (die door hun zwakke kwalen extra
vatbaar zijn voor infecties) te besmetten.
- Veel infectieziekten zijn overdraagbaar van dier naar mens.
- Schoon uitziende en frisse praktijkruimte is aantrekkelijk voor de klant.
Reinigen: het verwijderen van verontreinigingen
- Verontreinigingen: materiaal op een voorwerp of oppervlak dat niet gewenst is omdat het
hinderlijk of schadelijk is (straatvuil, haren, urine, ontlasting, braaksel, bloed, weefselresten,
zalf, gips en micro-organismen)
Redenen voor reinigen:
1. Verontreinigingen verminderen de werking en levensduur van instrumenten.
2. Weefselresten kunnen via verontreinigde instrumenten overgebracht worden naar andere
dieren. Dit roept een afstotingsreactie op en vertraagd de wondgenezing.
3. Verminderen aantal micro-organismen. Hierdoor wordt desinfecteren en sterilisatie
makkelijker.
4. Desinfectie en sterilisatie worden verhinderd door verontreiniging. Vuil vormt een
beschermlaag voor de micro-organismen. Ook gaat de desinfectie chemische reacties aan met
verontreinigingen waardoor ze niet meer werkzaam zijn.
Reinigingsmiddel: water
- De meeste stoffen lossen erin op en kunnen tezamen met het water worden verwijderd.
- Bij voorkeur met heet water: stoffen lossen beter op.
- Verontreinigingen die niet in water oplossen moeten oplosbaar gemaakt worden door zeep
Hulpmiddelen:
- Schrobben met borstels/bezems/sponzen om verontreinigen los te maken.
- Emmers, bezems, borstels, dweilen en trekkers zijn infectiebronnen (indirecte besmetting) en
moeten dus gereinigd, gedesinfecteerd en vervangen worden.
- Hout is ruwer (houdt meer verontreinigen vast) vandaar de voorkeur aan kunststof
- Poreus (met luchtbelletjes) of niet poreus
- Stofzuiger/stofdoek worden gebruikt voor oppervlakten droog gereinigd moeten worden.
- Voorkeur gaat uit naar handdoekpapier (wegwerp)
- Hulpmiddelen moeten in een aparte kast bewaard worden om infecties te voorkomen.
Desinfecteren: het doden van bijna alle pathogene micro-organismen op een oppervlak of instrument
(m.u.v. de sporen, oöcysten en parasieteieren))
- Doel: voorkomen van overdracht van infectieziekten
- Eieren van parasieten en oöcyten zijn ongevoelig voor desinfectantia
Pathogeen: ziekteverwekker
Apathogeen: niet-ziekteverwekkend
, Toets hygiëne
Ideale desinfectie:
- Dood alle pathogenen
- Geen materiaalschade
- Niet giftig
- Snelle werking
- Diep doordringen
Methoden:
1. Chemische desinfectie: een in water opgeloste stof die mico-organismen doodt
- Bedoeld voor intacte huid en slijmvliezen
- Werkt op eiwitten in de stofwisseling van de MO
- Bij het werken met chemische desinfectantia moet men met een aantal dingen rekening
houden
o Concentratie: tegen ontsmettingsmiddelen kan resistentie ontstaan. Daarom moet de
concentratie hoog genoeg zijn. Bij een lage concentratie kunnen de MO wennen en resistentie
ontwikkelen.
- Bij een vochtig oppervlak moet met een hogere concentratie gedesinfecteerd worden.
- Desinfectantia werkt vooral tegen actieve, snel delende Mo. In ruimtes waar enige tijd niet
gedesinfecteerd is, werkt de desinfectantia minder goed. Daarom moet er een hogere
concentratie gebruikt worden.
o Temperatuur: ontsmetting met chemische middelen werkt beter bij hogere temperaturen.
Chemische reacties verlopen dan sneller.
o Inwerktijd: desinfectans moet minimaal 30 tot 60 seconden intrekken.
o Oppervlak: gladde oppervlakken zijn beter te ontsmetten dan ruwe.
- Op ruwe oppervlakken laat je desinfectans langer inwerken of gebruik je een hogere
concentratie
o Drogen: in een droge omgeving functioneren MO niet optimaal daarom moet je altijd na het
desinfecteren altijd te drogen om vermeerdering van nieuwe MO te voorkomen.
- Bekendste chemische desinfectantia:
Middel Voordeel Nadeel
Loog Groot doordringingsvermogen Tast metalen aan
(Ethanol) Dood alle MO behalve prionen Duur
Alcoholen (Sterillium) Korte werking
Jodium (Betadine) Dood praktisch alle MO In waterige oplossing verliest het
snel haar werkzaamheid
Jodiuminctuur Dood praktisch alle MO -Niet gebruiken op beschadigde
(oplossing in alcohol) huid
-Laat vlekken achter
-Jodium kan in het lichaam tot
vergiftigen leiden
Chloor (Halamid) -Enkele uren inwerken
-Klein werkingsspectrum
Formaline Breed spectrum Alleen bruikbaar in een ruimte
zonder levende dieren
Quaternaire ammonium- Gebruikt in handdesinfectans Remt de MO maar doodt niet
verbindingen (Sterilium))
Fenolen Dood alleen bacteriën
Peroxiden Doden MO en sporen
Chloorhexidine (Hibitane) Dood alleen bacteriën
