VERSLAVING
Samenvatting
KIRSTEN BLOEMENDAAL
,Inhoudsopgave
Artikel één: Samen sta je sterker
Artikel twee: Sociale omgeving cruciaal
voor het ontwikkelen van een verslaving
Artikel drie: Kwetsbaarheid de dubbele last van stigmatisering
bij psychische kwetsbaren
Artikel vier: Demedicalisering
Artikel vijf: Alcohol en drugs gebruik, onze zorg?
Artikel zes: Honderd jaar Opiumwet
Artikel zeven: ziek en gezond
Artikel acht: Verslaving; nog steeds raadselachtig?
Artikel negen: Psychofarmaca
Artikel tien: Revolutie van de psychiatrie
Artikel elf: Waarom moet de ‘verwarde’ mens zo nodig ‘ontwarren’?
Artikel twaalf: 10 dingen die je moet weten over psychofarmaca
Artikel dertien: Handboek LVB pagina's die gelezen moeten worden
Artikel veertien: De verwarde mens
Artikel vijftien: Inleiding medische sociologie het terrein van de medische
sociologie
Bijlage één: Indeling in vier groepen van cliënten met dubbele diagnose
1
, Verslaving
Artikel één: Samen sta je sterker
Vanaf januari 2017 is de DSM-5 in gebruik bij zorginstellingen. Binnen dit
classificatiesysteem wordt de ernst van de verslaving bepaald op basis van elf
kenmerken. Hoe meer kenmerken, hoe ernstiger de verslaving.
De kenmerken:
- Vaker en in grotere hoeveelheden gebruiken dan de bedoeling was.
- Wens of mislukte pogingen om te minderen of te stoppen.
- Gebruik en herstel van gebruik kosten veel tijd.
- Hunkering: Sterk verlangen om te gebruiken.
- Door gebruik tekortschieten op het werk, school of thuis.
- Blijven gebruiken ondanks hieruit resulterende problemen in het relationele
Vlak.
- Door gebruik opgeven van hobby’s, sociale activiteiten of werk.
- Voortdurend gebruik in situaties die fysiek gevaar opleveren.
- Voortdurend gebruik ondanks weet hebben dat het gebruik lichamelijke of
psychische problemen met zich meebrengt of verergert.
- Tolerantie: Grotere hoeveelheden nodig voor hetzelfde effect.
- Het optreden van onthoudingsverschijnselen.
Bij herkenning van twee of drie kenmerken:
Behoorlijk wat problemen.
Aangemerkt als een lichte stoornis.
Hulp is gewenst.
Hulp is gewenst om drie redenen:
- De verslaving kan verergeren.
- Verslaving gaat gepaard aan ernstige ziekte en verhoogde kans op sterfte.
- Voorkomen van onverantwoordelijke en gevaarlijke acties.
- Minder agressie en criminaliteit in samenleving.
De verslaving geeft niet alleen problemen voor de persoon zelf. Ook voor zijn/haar
omgeving; werk, school of thuis.
Partners van verslaafde mensen hebben vaak last van psychische, lichamelijke
klachten en verminderende kwaliteit van leven.
Meer dan de helft van de partners heeft last van gezondheidsproblemen of geweld
van hun partner.
Een op de zes partners meldde ook problemen bij justitie.
Oorspronkelijke werd verslaving gezien als iets wat alleen karakterzwakke of moreel
zwakke konden krijgen.
Verslaafden worden nog altijd weggestopt door samenleving, ondanks dat de
wetenschap hen anders ziet.
Stigma verslaving: “Eigenschuld dikke bult”
Elvin Morton Jellinek:
- Voorstander visie ziektemodel.
- Tegenwoordig Anonieme Alcoholisten.
2
, - 12-stappenbenadering die volledige abstinentie propageren.
Alan Leshner:
- Auteur artikel, waardoor een verslaving werd een chronische ziekte.
- Ontdekte samenhang van drugs en beloningssysteem in de hersenen.
- Chronisch gebruik van drugs levert veranderingen op moleculair, cellulair,
structureel en functioneel niveau van de hersenen op.
Onderzoek met ratten (onderdeel biopsychosociale visie op verslavingszorg):
Alle ratten die met elkaar zaten hadden het fijn. De eenzame ratten raakte verslaafd,
en stierven aan eenzame opsluiting en drugs.
Biopsycholosociale visie op verslavingszorg:
- Verslaving komt tot stand en blijft bestaan door samenspel van biologische
kwetsbaarheidsfactoren, persoonlijke psychologische ontwikkelingsfactoren en sociale
omstandigheden.
- Sprake van continuüm van gebruik naar verslaving.
Het lectoraat Verslavingskunde:
- Richt zich op het vinden van zingeving in het dagelijkse bestaan voor het
verminderen van verslavingsproblematiek.
- Gaat uit van biopsychosociale model.
- Richt zich sterk op sociale context.
Nemesis-onderzoek (Trimbosinstituut):
Meer dan een kwart van alle mannen krijgen te maken met een middelenstoornis.
Meer dan 10% van alle vrouwen krijgen te maken met een middelenstoornis.
Slechts één op de tien mensen met een verslavingsprobleem komt bij een
verslavingszorginstelling.
Redenen van niet melden:
- Ze vinden zelf niet dat ze professionele hulp nodig hebben.
- Ze vinden zorg te duur.
- Ze willen niet gestigmatiseerd worden als verslaafde.
- Ze willen niet stoppen met middelen gebruik.
Community Reinforcement Approach (CRA):
- Gebruik gedragseconomie: (Niet druggerelateerde plezierige activiteiten
ondernemen zorgt voor mindering van drugs gebruik).
- Belang alternatieve beloners.
Omgevingsgerichte methode van CRA:
De hulpverlener focust zich niet alleen op de verslaafde, maar ook op zijn/haar
omgeving. Men heeft de ander hierbij nodig; ‘samen sta je sterker!’.
Lang niet in alle zorginstellingen doorgevoerd.
Als er hulp voor omgeving is, is dit vaak preventief.
Kinderen van Verslaafde Ouders (KVO):
Een speciale aanpak voor kinderen van verslaafde ouders. Bestaande uit een speciale
doe-praatgroep (8-12jaar), een pubergroep (12-15jaar) en een jongerengroep (16+).
3
Samenvatting
KIRSTEN BLOEMENDAAL
,Inhoudsopgave
Artikel één: Samen sta je sterker
Artikel twee: Sociale omgeving cruciaal
voor het ontwikkelen van een verslaving
Artikel drie: Kwetsbaarheid de dubbele last van stigmatisering
bij psychische kwetsbaren
Artikel vier: Demedicalisering
Artikel vijf: Alcohol en drugs gebruik, onze zorg?
Artikel zes: Honderd jaar Opiumwet
Artikel zeven: ziek en gezond
Artikel acht: Verslaving; nog steeds raadselachtig?
Artikel negen: Psychofarmaca
Artikel tien: Revolutie van de psychiatrie
Artikel elf: Waarom moet de ‘verwarde’ mens zo nodig ‘ontwarren’?
Artikel twaalf: 10 dingen die je moet weten over psychofarmaca
Artikel dertien: Handboek LVB pagina's die gelezen moeten worden
Artikel veertien: De verwarde mens
Artikel vijftien: Inleiding medische sociologie het terrein van de medische
sociologie
Bijlage één: Indeling in vier groepen van cliënten met dubbele diagnose
1
, Verslaving
Artikel één: Samen sta je sterker
Vanaf januari 2017 is de DSM-5 in gebruik bij zorginstellingen. Binnen dit
classificatiesysteem wordt de ernst van de verslaving bepaald op basis van elf
kenmerken. Hoe meer kenmerken, hoe ernstiger de verslaving.
De kenmerken:
- Vaker en in grotere hoeveelheden gebruiken dan de bedoeling was.
- Wens of mislukte pogingen om te minderen of te stoppen.
- Gebruik en herstel van gebruik kosten veel tijd.
- Hunkering: Sterk verlangen om te gebruiken.
- Door gebruik tekortschieten op het werk, school of thuis.
- Blijven gebruiken ondanks hieruit resulterende problemen in het relationele
Vlak.
- Door gebruik opgeven van hobby’s, sociale activiteiten of werk.
- Voortdurend gebruik in situaties die fysiek gevaar opleveren.
- Voortdurend gebruik ondanks weet hebben dat het gebruik lichamelijke of
psychische problemen met zich meebrengt of verergert.
- Tolerantie: Grotere hoeveelheden nodig voor hetzelfde effect.
- Het optreden van onthoudingsverschijnselen.
Bij herkenning van twee of drie kenmerken:
Behoorlijk wat problemen.
Aangemerkt als een lichte stoornis.
Hulp is gewenst.
Hulp is gewenst om drie redenen:
- De verslaving kan verergeren.
- Verslaving gaat gepaard aan ernstige ziekte en verhoogde kans op sterfte.
- Voorkomen van onverantwoordelijke en gevaarlijke acties.
- Minder agressie en criminaliteit in samenleving.
De verslaving geeft niet alleen problemen voor de persoon zelf. Ook voor zijn/haar
omgeving; werk, school of thuis.
Partners van verslaafde mensen hebben vaak last van psychische, lichamelijke
klachten en verminderende kwaliteit van leven.
Meer dan de helft van de partners heeft last van gezondheidsproblemen of geweld
van hun partner.
Een op de zes partners meldde ook problemen bij justitie.
Oorspronkelijke werd verslaving gezien als iets wat alleen karakterzwakke of moreel
zwakke konden krijgen.
Verslaafden worden nog altijd weggestopt door samenleving, ondanks dat de
wetenschap hen anders ziet.
Stigma verslaving: “Eigenschuld dikke bult”
Elvin Morton Jellinek:
- Voorstander visie ziektemodel.
- Tegenwoordig Anonieme Alcoholisten.
2
, - 12-stappenbenadering die volledige abstinentie propageren.
Alan Leshner:
- Auteur artikel, waardoor een verslaving werd een chronische ziekte.
- Ontdekte samenhang van drugs en beloningssysteem in de hersenen.
- Chronisch gebruik van drugs levert veranderingen op moleculair, cellulair,
structureel en functioneel niveau van de hersenen op.
Onderzoek met ratten (onderdeel biopsychosociale visie op verslavingszorg):
Alle ratten die met elkaar zaten hadden het fijn. De eenzame ratten raakte verslaafd,
en stierven aan eenzame opsluiting en drugs.
Biopsycholosociale visie op verslavingszorg:
- Verslaving komt tot stand en blijft bestaan door samenspel van biologische
kwetsbaarheidsfactoren, persoonlijke psychologische ontwikkelingsfactoren en sociale
omstandigheden.
- Sprake van continuüm van gebruik naar verslaving.
Het lectoraat Verslavingskunde:
- Richt zich op het vinden van zingeving in het dagelijkse bestaan voor het
verminderen van verslavingsproblematiek.
- Gaat uit van biopsychosociale model.
- Richt zich sterk op sociale context.
Nemesis-onderzoek (Trimbosinstituut):
Meer dan een kwart van alle mannen krijgen te maken met een middelenstoornis.
Meer dan 10% van alle vrouwen krijgen te maken met een middelenstoornis.
Slechts één op de tien mensen met een verslavingsprobleem komt bij een
verslavingszorginstelling.
Redenen van niet melden:
- Ze vinden zelf niet dat ze professionele hulp nodig hebben.
- Ze vinden zorg te duur.
- Ze willen niet gestigmatiseerd worden als verslaafde.
- Ze willen niet stoppen met middelen gebruik.
Community Reinforcement Approach (CRA):
- Gebruik gedragseconomie: (Niet druggerelateerde plezierige activiteiten
ondernemen zorgt voor mindering van drugs gebruik).
- Belang alternatieve beloners.
Omgevingsgerichte methode van CRA:
De hulpverlener focust zich niet alleen op de verslaafde, maar ook op zijn/haar
omgeving. Men heeft de ander hierbij nodig; ‘samen sta je sterker!’.
Lang niet in alle zorginstellingen doorgevoerd.
Als er hulp voor omgeving is, is dit vaak preventief.
Kinderen van Verslaafde Ouders (KVO):
Een speciale aanpak voor kinderen van verslaafde ouders. Bestaande uit een speciale
doe-praatgroep (8-12jaar), een pubergroep (12-15jaar) en een jongerengroep (16+).
3
