Hoorcollege 1 Handelsrecht 11/11/2020
Internationale koop
4 onderdelen:
1. Internationale koop, 2. Betalingsverkeer, 3. Verzekeringsrecht, 4. Vervoersrecht
Belangrijke aanknopingspunten:
Verschillende rechtsverhoudingen Wat zijn de rechtsverhoudingen? Wie heeft welke
contractuele rechtsverhouding met elkaar?
Verschillende niveaus van regelgeving internationale, nationale regelgeving etc.
Doel van de handelsrechtelijke regelgeving:
o Faciliteren handelsverkeer
o Risicobeheersing – een vervoerder zou kunnen overwegen om zelf een verzekering
uit te nemen om de kans dat hij aansprakelijk gesteld wordt kleiner te maken.
Geschiedenis van het Handelsrecht
1838-1934
Art. 2 WvK
Onderscheid van kooplieden en niet-kooplieden
Artt. 3-4 WvK
Definitie ‘daden van koophandel’
Let op: Wetboek van Koophandel bestaat nog steeds maar deze bepalingen als zodanig zijn
geschrapt.
Tot 1991 stonden bepalingen van het vervoersrecht in het Wetboek van Koophandel. Tegenwoordig
staan deze in boek 8 van BW.
Koop: drie niveaus van regelgeving
1. Boek 7, titel 1 BW consukoop, algemene bepalingen van koop
2. Weens Koopverdrag
3. INCOTERMS International Commercial Terms partijen bij een internationale
koopovereenkomst kunnen ervoor kiezen om een incoterm op te nemen in hun
koopovereenkomst. Let op: het is geen wetgeving! Het zijn heel specifiek geformuleerde
bepalingen die je op kan nemen in je koopovereenkomst
Uniforme interpretatie
Art. 7 CISG
Geen supranationaal hof hierdoor past elke nationale rechter het verdrag toe en komt zelf tot een
uitleg van het verdrag
Rechtspraak uit andere landen is ook zeker van belang hierbij!
,Toepassingsgebied Weens Koopverdrag op grond van art. 1 lid 1 sub a CISG
Koopovereenkomst
Betreffende roerende zaken
Koper en verkoper zijn in verschillende staten gevestigd
Beide staten zijn verdragsluitende staten
o Niet alle staten van de Europese Unie zijn verdragsluitende staten!! Bijvoorbeeld,
Engeland, Ierland, Portugal
o KIJK HIERVOOR OP DE WEBSITE VAN UNICTRAL
Materieel toepassingsgebied
Koopovereenkomsten
Betreffende roerende zaken
Let op de uitsluitingen in art. 2 CISG
Als je hebt geconcludeerd dat er sprake is van een koopovereenkomst in de zin van het verdrag
dan ga je naar het formeel toepassingsgebied
Formeel toepassingsgebied
De koper en verkoper zijn gevestigd in verschillende staten (art. 10 CISG)
Deze beide staten zijn Verdragsluitende Staten art. 1(1)(a) CISG)
Of: via internationaal privaatrecht is het recht van een Verdragsluitende Staat van toepassing
(art. 1(1)(b) CISG)
Temporeel toepassingsgebied
Art. 100 CISG
Wanneer waren de relevante staten waar partijen zijn gevestigd Verdragsluitende Staten? ander
gezegd: Vanaf welk moment zijn de staten waar koper en verkoper zijn gevestigd Verdragsluitende
Staten geworden?
CISG van toepassing op de:
Totstandkoming van een overeenkomst: hierbij is tijdstip aanbod relevant (was de
desbetreffende staat op dit moment een Verdragsluitende Staat?)
Overeenkomst: hierbij is tijdstip contractssluiting relevant (was de desbetreffende staat op
dit moment een Verdragsluitende Staat?)
Uitsluiting van de CISG
Toegestaan op grond van art. 6 CISG
Geen vormvoorschriften moet wel duidelijk zijn voor partijen dat het verdrag niet van
toepassing is.
Rechtskeuze voor recht van een Verdragsluitende staat geldt in beginsel NIET als uitsluiting
van CISG (voorwaarde is dat CISG zonder rechtskeuze van toepassing zou zijn)
Art. 4 CISG
CISG regelt:
1. totstandkoming van overeenkomsten
2. rechten en verplichtingen van verkoper en koper
CISG regelt niet:
1. geldigheid van (onderdelen van) de overeenkomst
2. gevolgen van de overeenkomst voor de eigendom van de verkochte zaken
Algemene bepalingen
,Art. 8 CISG: uitleg van de overeenkomst
Art. 9 CISG: gewoonten
Totstandkoming van overeenkomsten
Aanbod en aanvaarding
Artt. 14 t/m 24 CISG
o Het aanbod – art. 14 CISG
Het voorstel moet gericht zijn tot een of meer bepaalde personen
Het aanbod moet voldoende bepaald zijn tweede zin art. 14 lid 1 CISG
o Dit blijft wel een feitelijke afweging! In de tweede zin wordt een
aanrijking gegeven
Uit het aanbod moet de wil van de aanbieder om in geval van aanvaarding
gebonden te zijn blijken
o Ontvangsttheorie – art. 15 CISG
o Intrekken aanbod – art. 15 lid 2 CISG voordat het de wedepartij heeft bereikt
o (on)herroepelijk aanbod (art. 16 CISG) het geval wanneer het aanbod de
wederpartij wel al heeft bereikt maar er nog geen overeenkomst is gesloten
Dit kan niet als het aanbod onherroepelijk is!! art. 16 lid 2 CISG
o ‘mirror image rule’ (art. 19 CISG)
Bijvoorbeeld: je verkoopt je wettenbundel voor €50 aan B en B die zegt: ik wil de
wettenbundel wel kopen maar voor €30. Dit is geen aanvaarding! B doet hier een
tegenaanbod wat A zou kunnen aanvaarden.
Als je dan zegt: €30 is prima. Dan is er niets bijzonders aan de hand
Maar als je weer nieuwe wijzigingen toevoegt, kan het weer als een tegenaanbod
worden beschouwd
o Totstandkoming van overeenkomsten, aanbod en aanvaarding is vereist – art. 23
CISG
o Toelichting op het begrip ‘bereikt’ – art. 24 CISG
Elektronische communicatie
CISG Advisory Council
Opinion No. 1: Electronic Communications under CISG
Toestemming wederpartij vereist voor het gebruik van elektronische communicatie
Wanneer ‘bereikt’ een - via elektronische weg verzonden - bericht de wederpartij?
o Twee voorbeelden in de opinie:
• Wat nu als een bericht verzonden is door partij A maar door partij B niet kan
worden gelezen. Partij A zegt: ‘ik heb hem verstuurd’, maar partij B zegt: ‘ik
heb hem niet kunnen lezen’. Wat dan?
• Stel het lag aan het systeem van partij B. het emailsysteem was niet
goed op orde en up to date. Dan is dit voor risico van partij B. Dan
gaan we er rechtens vanuit dat het bericht dat partij A heeft
verzonden, partij B ook heeft bereikt
• Wat nu als een bericht verzonden is door partij A maar door partij B niet kan
worden gelezen. Partij A zegt: ‘ik heb hem verstuurd’, maar partij B zegt: ‘ik
heb hem niet ontvangen. Wat dan?
• Stel partij A heeft een verkeerd emailadres gebruikt. In dat geval ligt
de fout die is gemaakt in de risicosfeer van A en gaan we er rechtens
vanuit dat dit bericht B niet heeft bereikt. Het feit dat B het niet kan
lezen, ligt namelijk aan A
(non)-conformiteit
, art. 35 CISG
• Voorbeeld: Koper wil een bureaustoel met vering maar zij maken dit niet expliciet
duidelijk in de overeenkomst. Koper verwacht dat de bureaustoel vering heeft, de
verkoper verwacht dat de koper een stoel wil zonder vering. Mocht de koper
verwachten dat de bureaustoel vering zou hebben?
Verplichting verkoper
vgl. art. 7:17 BW
Geen element van verwijtbaarheid!! het is niet vereist voor een succesvolle vordering tot
schadevergoeding, dat een tekortkoming toerekenbaar is De regel is dat
(non-)conformiteit gelijk impliceert dat de verkoper aansprakelijk is
Buitenlandse rechtspraak:
Cour de Cassation 23 januari 1996
Bundesgerichtshof 8 maart 1995 (New Sealand Mussels)
Bundesgerichtshof 8 maart 1995 (New Zealand Mussels)
Verkoop van Nieuw-Zeelandse mosselen door een Zwitserse verkoper aan een Duitse koper. De
geleverde mosselen blijken een verhoogd cadmiumgehalte te hebben waardoor de Duitse
richtwaarden voor vis overschreden zijn. Duitse koper stelt zich op (non-)conformiteit, de Zwitserse
verkoper stelt zich erop dat dit niet het geval is omdat hij de Duitse richtwaarden voor vis niet kende.
BGH: het is in beginsel niet aan de verkoper om rekening te houden met de lokale voorschriften. In
de regel is de verkoper niet verplicht om goederen te leveren die voldoen aan de regelgeving van het
land van de koper of van bestemming. TENZIJ UITZONDERING HIERONDER
Met dergelijke voorschriften kan ALLEEN rekening worden gehouden:
1. wanneer vergelijkbare voorschriften ook in het land van de verkoper gelden, of
2. wanneer de koper de verkoper hierop heeft gewezen, of
a. De koper moet hierbij expliciet aan de verkoper laten weten ‘ik wil graag bananen
die voldaan aan EU verordening 83’
3. mogelijkerwijze wanneer de verkoper de betreffende bepalingen in het importland op grond
van bijzondere omstandigheden van het geval bekend zijn of moeten zijn.
In alle gevallen waarin de verkoper geacht mag worden op de hoogte te zijn van die regelgeving,
moet de verkoper rekening houden met die voorschriften!!
Internationale koop
4 onderdelen:
1. Internationale koop, 2. Betalingsverkeer, 3. Verzekeringsrecht, 4. Vervoersrecht
Belangrijke aanknopingspunten:
Verschillende rechtsverhoudingen Wat zijn de rechtsverhoudingen? Wie heeft welke
contractuele rechtsverhouding met elkaar?
Verschillende niveaus van regelgeving internationale, nationale regelgeving etc.
Doel van de handelsrechtelijke regelgeving:
o Faciliteren handelsverkeer
o Risicobeheersing – een vervoerder zou kunnen overwegen om zelf een verzekering
uit te nemen om de kans dat hij aansprakelijk gesteld wordt kleiner te maken.
Geschiedenis van het Handelsrecht
1838-1934
Art. 2 WvK
Onderscheid van kooplieden en niet-kooplieden
Artt. 3-4 WvK
Definitie ‘daden van koophandel’
Let op: Wetboek van Koophandel bestaat nog steeds maar deze bepalingen als zodanig zijn
geschrapt.
Tot 1991 stonden bepalingen van het vervoersrecht in het Wetboek van Koophandel. Tegenwoordig
staan deze in boek 8 van BW.
Koop: drie niveaus van regelgeving
1. Boek 7, titel 1 BW consukoop, algemene bepalingen van koop
2. Weens Koopverdrag
3. INCOTERMS International Commercial Terms partijen bij een internationale
koopovereenkomst kunnen ervoor kiezen om een incoterm op te nemen in hun
koopovereenkomst. Let op: het is geen wetgeving! Het zijn heel specifiek geformuleerde
bepalingen die je op kan nemen in je koopovereenkomst
Uniforme interpretatie
Art. 7 CISG
Geen supranationaal hof hierdoor past elke nationale rechter het verdrag toe en komt zelf tot een
uitleg van het verdrag
Rechtspraak uit andere landen is ook zeker van belang hierbij!
,Toepassingsgebied Weens Koopverdrag op grond van art. 1 lid 1 sub a CISG
Koopovereenkomst
Betreffende roerende zaken
Koper en verkoper zijn in verschillende staten gevestigd
Beide staten zijn verdragsluitende staten
o Niet alle staten van de Europese Unie zijn verdragsluitende staten!! Bijvoorbeeld,
Engeland, Ierland, Portugal
o KIJK HIERVOOR OP DE WEBSITE VAN UNICTRAL
Materieel toepassingsgebied
Koopovereenkomsten
Betreffende roerende zaken
Let op de uitsluitingen in art. 2 CISG
Als je hebt geconcludeerd dat er sprake is van een koopovereenkomst in de zin van het verdrag
dan ga je naar het formeel toepassingsgebied
Formeel toepassingsgebied
De koper en verkoper zijn gevestigd in verschillende staten (art. 10 CISG)
Deze beide staten zijn Verdragsluitende Staten art. 1(1)(a) CISG)
Of: via internationaal privaatrecht is het recht van een Verdragsluitende Staat van toepassing
(art. 1(1)(b) CISG)
Temporeel toepassingsgebied
Art. 100 CISG
Wanneer waren de relevante staten waar partijen zijn gevestigd Verdragsluitende Staten? ander
gezegd: Vanaf welk moment zijn de staten waar koper en verkoper zijn gevestigd Verdragsluitende
Staten geworden?
CISG van toepassing op de:
Totstandkoming van een overeenkomst: hierbij is tijdstip aanbod relevant (was de
desbetreffende staat op dit moment een Verdragsluitende Staat?)
Overeenkomst: hierbij is tijdstip contractssluiting relevant (was de desbetreffende staat op
dit moment een Verdragsluitende Staat?)
Uitsluiting van de CISG
Toegestaan op grond van art. 6 CISG
Geen vormvoorschriften moet wel duidelijk zijn voor partijen dat het verdrag niet van
toepassing is.
Rechtskeuze voor recht van een Verdragsluitende staat geldt in beginsel NIET als uitsluiting
van CISG (voorwaarde is dat CISG zonder rechtskeuze van toepassing zou zijn)
Art. 4 CISG
CISG regelt:
1. totstandkoming van overeenkomsten
2. rechten en verplichtingen van verkoper en koper
CISG regelt niet:
1. geldigheid van (onderdelen van) de overeenkomst
2. gevolgen van de overeenkomst voor de eigendom van de verkochte zaken
Algemene bepalingen
,Art. 8 CISG: uitleg van de overeenkomst
Art. 9 CISG: gewoonten
Totstandkoming van overeenkomsten
Aanbod en aanvaarding
Artt. 14 t/m 24 CISG
o Het aanbod – art. 14 CISG
Het voorstel moet gericht zijn tot een of meer bepaalde personen
Het aanbod moet voldoende bepaald zijn tweede zin art. 14 lid 1 CISG
o Dit blijft wel een feitelijke afweging! In de tweede zin wordt een
aanrijking gegeven
Uit het aanbod moet de wil van de aanbieder om in geval van aanvaarding
gebonden te zijn blijken
o Ontvangsttheorie – art. 15 CISG
o Intrekken aanbod – art. 15 lid 2 CISG voordat het de wedepartij heeft bereikt
o (on)herroepelijk aanbod (art. 16 CISG) het geval wanneer het aanbod de
wederpartij wel al heeft bereikt maar er nog geen overeenkomst is gesloten
Dit kan niet als het aanbod onherroepelijk is!! art. 16 lid 2 CISG
o ‘mirror image rule’ (art. 19 CISG)
Bijvoorbeeld: je verkoopt je wettenbundel voor €50 aan B en B die zegt: ik wil de
wettenbundel wel kopen maar voor €30. Dit is geen aanvaarding! B doet hier een
tegenaanbod wat A zou kunnen aanvaarden.
Als je dan zegt: €30 is prima. Dan is er niets bijzonders aan de hand
Maar als je weer nieuwe wijzigingen toevoegt, kan het weer als een tegenaanbod
worden beschouwd
o Totstandkoming van overeenkomsten, aanbod en aanvaarding is vereist – art. 23
CISG
o Toelichting op het begrip ‘bereikt’ – art. 24 CISG
Elektronische communicatie
CISG Advisory Council
Opinion No. 1: Electronic Communications under CISG
Toestemming wederpartij vereist voor het gebruik van elektronische communicatie
Wanneer ‘bereikt’ een - via elektronische weg verzonden - bericht de wederpartij?
o Twee voorbeelden in de opinie:
• Wat nu als een bericht verzonden is door partij A maar door partij B niet kan
worden gelezen. Partij A zegt: ‘ik heb hem verstuurd’, maar partij B zegt: ‘ik
heb hem niet kunnen lezen’. Wat dan?
• Stel het lag aan het systeem van partij B. het emailsysteem was niet
goed op orde en up to date. Dan is dit voor risico van partij B. Dan
gaan we er rechtens vanuit dat het bericht dat partij A heeft
verzonden, partij B ook heeft bereikt
• Wat nu als een bericht verzonden is door partij A maar door partij B niet kan
worden gelezen. Partij A zegt: ‘ik heb hem verstuurd’, maar partij B zegt: ‘ik
heb hem niet ontvangen. Wat dan?
• Stel partij A heeft een verkeerd emailadres gebruikt. In dat geval ligt
de fout die is gemaakt in de risicosfeer van A en gaan we er rechtens
vanuit dat dit bericht B niet heeft bereikt. Het feit dat B het niet kan
lezen, ligt namelijk aan A
(non)-conformiteit
, art. 35 CISG
• Voorbeeld: Koper wil een bureaustoel met vering maar zij maken dit niet expliciet
duidelijk in de overeenkomst. Koper verwacht dat de bureaustoel vering heeft, de
verkoper verwacht dat de koper een stoel wil zonder vering. Mocht de koper
verwachten dat de bureaustoel vering zou hebben?
Verplichting verkoper
vgl. art. 7:17 BW
Geen element van verwijtbaarheid!! het is niet vereist voor een succesvolle vordering tot
schadevergoeding, dat een tekortkoming toerekenbaar is De regel is dat
(non-)conformiteit gelijk impliceert dat de verkoper aansprakelijk is
Buitenlandse rechtspraak:
Cour de Cassation 23 januari 1996
Bundesgerichtshof 8 maart 1995 (New Sealand Mussels)
Bundesgerichtshof 8 maart 1995 (New Zealand Mussels)
Verkoop van Nieuw-Zeelandse mosselen door een Zwitserse verkoper aan een Duitse koper. De
geleverde mosselen blijken een verhoogd cadmiumgehalte te hebben waardoor de Duitse
richtwaarden voor vis overschreden zijn. Duitse koper stelt zich op (non-)conformiteit, de Zwitserse
verkoper stelt zich erop dat dit niet het geval is omdat hij de Duitse richtwaarden voor vis niet kende.
BGH: het is in beginsel niet aan de verkoper om rekening te houden met de lokale voorschriften. In
de regel is de verkoper niet verplicht om goederen te leveren die voldoen aan de regelgeving van het
land van de koper of van bestemming. TENZIJ UITZONDERING HIERONDER
Met dergelijke voorschriften kan ALLEEN rekening worden gehouden:
1. wanneer vergelijkbare voorschriften ook in het land van de verkoper gelden, of
2. wanneer de koper de verkoper hierop heeft gewezen, of
a. De koper moet hierbij expliciet aan de verkoper laten weten ‘ik wil graag bananen
die voldaan aan EU verordening 83’
3. mogelijkerwijze wanneer de verkoper de betreffende bepalingen in het importland op grond
van bijzondere omstandigheden van het geval bekend zijn of moeten zijn.
In alle gevallen waarin de verkoper geacht mag worden op de hoogte te zijn van die regelgeving,
moet de verkoper rekening houden met die voorschriften!!
