Hoorcollege 1 – Individual optional welfare
Overzicht course:
Economics: welfare & distribution
Individual optimal welfare Towards collective welfare Neo-Institutional economics Welfare state Nudging
• Scarcity • Markets Property rights Budgeting Influencing behavior
• Supply & demand • General equilibrium Transaction costs Income Laws & regulations
• Elasticity theory Principal-agent Health care Steering
• Consumers & producers • Market failure; i.e. public Institutions Education
goods & externalities
Problem 1: Problem 2: Problem 3: Problem 4: Problem 5: Problem 6: Problem 7: Problem 8:
Prices I want it all Food for Live to fly Institutionalizing Who’s in Disciplining the Just a nudge?
affecting and I want thought economic control budget
demand now growth
Lecture 1: Lecture 2: Lecture 3: Lecture 4: Lecture 5:
Setti
ng the Markets and Introduction Social Benefits and Welfare economics and first
course, scarcity, Market failure Welfare State & Health, Contracts, best assumptions, nudging:
producers Institutions Moral Hazards, via the case of education
adverse selection
Waar hebben we het over?
• Economie is de studie van de TOEWIJZING van SCHAARSE middelen om te voldoen
aan ONBEPERKTE menselijke wensen.
• Micro-economie houdt zich bezig met besluitvorming door individuele
economische actoren zoals bedrijven en consumenten
• Macro-economie houdt zich bezig met de geaggregeerde prestaties van het
gehele economische systeem (regio/landen/groepen landen)
• Economische theorie is gebaseerd op principes om gedrag van economische
actoren te analyseren
Nut van economie
• Economie biedt een objectieve analysemodus, met rigoureuze modellen die
voorspellend zijn voor menselijk gedrag
• Wetenschappelijke aanpak; grondig getest
• Rationele keuze; dat wil zeggen consistent gedrag. Economen geven er niet
om waarom je iets koopt, alleen dat je het koopt. Economen moeten
consequent zijn in hoe ze analyseren.
1
,Veronderstellingen in de economie
• Economische modellen zijn gebouwd op veronderstellingen – vereenvoudigingen die
een grondige analyse van gebeurtenissen in de echte wereld mogelijk maken, zonder
irrelevante complicaties
• Het beste model (abstractie van de werkelijkheid) is degene die het beste de
werkelijkheid beschrijft en is de eenvoudigste; d.w.z. Occam's Razor
• Enkele vereenvoudigingen:
• Ceteris paribus; alle andere dingen gelijk alles blijft hetzelfde indien
er een externe schok komt.
Bijvoorbeeld als een bedrijf loon verlaagt, verhoogt de winst. Het gaat
om één specifieke situatie.
• Marginale besluitvorming marginaal = als ik iets extra’s doe, wat zal
het mij dan opleveren?
• Vertegenwoordiger
Economische modellen als evenwichtsoefening
• Methode om abstractie te verminderen
• Modellen kunnen eenvoudig complexer worden gemaakt
• Ceteris paribus clausule
• Maakt het mogelijk om gedeeltelijk te rederenen
• Abstracte modellen leren iets over gedrag
Consistentie met realiteit versus nut
Economen zien mensen als representatieve agenten/vertegenwoordigers.
Adam Smith (1776) = Grondlegger van de economie
De dingen die de grootste waarde in gebruik hebben, hebben vaak weinig of geen waarde in
ruil, en daarentegen, de dingen die de grootste waarde hebben in ruil hebben vaak weinig of
geen waarde in gebruik. (p.44)
• Water is nodig om te overleven, maar kost nauwelijks iets
• Diamanten zijn niet nodig, maar zijn erg duur
Hoe kan het dat een prijs niet representatief is voor de
mankracht die in het produceren van iets is gestopt?
Door schaarste moeten we keuzes maken en rationeel zijn.
Rationeel gedrag
representatieve agent zal zich rationeel gedragen
1. Individuen zijn doelgericht
2. Keuze gedrag van individuen is consistent
a) Volledigheid van alternatieven
a > b of b > a of a = b
a) Transitiviteit van alternatieven (anders wordt er circulair geredeerd, zo leer je
rationeler te zijn. Tijd is onbelangrijk).
als a > b en b > c, dan een > c
Als je dit doet, ben je DE vertegenwoordiger.
2
,Opnieuw Adam Smith (1776)
"Een onzichtbare hand" die op miraculeuze wijze egoïsme van een ondeugd in een deugd
kon veranderen. Een zakenman zou zijn eigen gewin kunnen bedoelen, maar daarbij werd hij
"geleid door een onzichtbare hand om een einde te bevorderen dat geen deel uitmaakte van
zijn bedoeling. ... Door zijn eigen interesse na te streven, promoot hij dat van de samenleving
vaak effectiever dan wanneer hij het echt wil promoten."
Match fixing tennis of darts?
Tamper software auto-industrie?
Rationeel gedrag wordt vaak geïnterpreteerd als iets dat gaat over over eigenbelang en
egoïstisch gedrag
• Voorkeur onderlinge afhankelijkheid positief of negatief
• Normen en waarden (mens is geen 'rationele dwaas')
Mens is individualistisch eigenbelang
en sociaal welzijn welzijn van anderen
toewijding aan de samenleving
Rationaliteit gaat niet over een specifiek motief, of over egoïstisch zijn. Het gaat over het in
volgorde plaatsen van je voorkeuren.
Individueel nut / welzijn
• Economische problemen houden in dat middelen worden verdeeld onder
concurrerende
• Individueel nut (welzijn) = mate van waargenomen tevredenheid waarvoor relatief
schaarse middelen nodig zijn
• Subjectief, d.w.z. geen echt getal
• Voorkeuren worden exogene en stabiele
• Extra verbruik zorgt voor kleinere toename van het nut (afnemende
marginale nut)
Inkomen = geld
Rijkdom (wealth) = hoeveelheid middelen om aan behoeften te
voldoen
Welzijn (welfare) / nut = waardering van deze middelen
Gezondheid (wellbeing)= waardering die onafhankelijk is van de
toewijzing van schaarse middelen
De output moet beschikbaar zijn voor iedereen in
de samenleving.
Je zou als producent efficient kunnen zijn in het
produceren van bijvoorbeeld roze laarzen. Echter,
willen mensen wel roze laarzen? Het is pas
effectief als het ook is wat de samenleving wil.
Dit geldt ook voor overheden (zie latere colleges).
3
, Ä Schaarste dwingt agenten om keuzes te maken
Ä Vervulling van wil is subjectief individueel welzijn
Ä De productie van schaarse hulpbronnen tot eindproducten moet efficiënt en effectief zijn
Wat is je prijs?
• Wet van de vraag: een omgekeerde relatie bestaat tussen de prijs van het goed en
het bedrag dat kopers bereid zijn om ervoor te
betalen
• Een verhoging van de prijs van een goed zal de
kans verhogen op consumptie
• Wat is het meeste wat je zou betalen om naar
een concert in de Ahoy? (Perfecte artiest,
stoelen, et cetera)
• Laten we de relatie in kaart brengen
• Wet van het aanbod: er bestaat een direct verband tussen de prijs van het goed en
het bedrag dat te koop wordt aangeboden
• De full Monty (naakt)
• Wie hier heeft ooit een angstdroom
gehad waar je naakt vooreen staat een
grote groep mensen?
• Stel je voor dat je hier naakt voor de klas
moet staan.
• Wat voor geld zou nodig zijn voor een
full monty?
Meer over het aanbod
• Wat zou het kosten om je 'alles uit te doen' op een
naaktstrand?
• Door de vraag te veranderen veranderen we de
leveringsrelatie
• Denk aan ceteris paribus
Dit is een stabiel equillibirum.
4
Overzicht course:
Economics: welfare & distribution
Individual optimal welfare Towards collective welfare Neo-Institutional economics Welfare state Nudging
• Scarcity • Markets Property rights Budgeting Influencing behavior
• Supply & demand • General equilibrium Transaction costs Income Laws & regulations
• Elasticity theory Principal-agent Health care Steering
• Consumers & producers • Market failure; i.e. public Institutions Education
goods & externalities
Problem 1: Problem 2: Problem 3: Problem 4: Problem 5: Problem 6: Problem 7: Problem 8:
Prices I want it all Food for Live to fly Institutionalizing Who’s in Disciplining the Just a nudge?
affecting and I want thought economic control budget
demand now growth
Lecture 1: Lecture 2: Lecture 3: Lecture 4: Lecture 5:
Setti
ng the Markets and Introduction Social Benefits and Welfare economics and first
course, scarcity, Market failure Welfare State & Health, Contracts, best assumptions, nudging:
producers Institutions Moral Hazards, via the case of education
adverse selection
Waar hebben we het over?
• Economie is de studie van de TOEWIJZING van SCHAARSE middelen om te voldoen
aan ONBEPERKTE menselijke wensen.
• Micro-economie houdt zich bezig met besluitvorming door individuele
economische actoren zoals bedrijven en consumenten
• Macro-economie houdt zich bezig met de geaggregeerde prestaties van het
gehele economische systeem (regio/landen/groepen landen)
• Economische theorie is gebaseerd op principes om gedrag van economische
actoren te analyseren
Nut van economie
• Economie biedt een objectieve analysemodus, met rigoureuze modellen die
voorspellend zijn voor menselijk gedrag
• Wetenschappelijke aanpak; grondig getest
• Rationele keuze; dat wil zeggen consistent gedrag. Economen geven er niet
om waarom je iets koopt, alleen dat je het koopt. Economen moeten
consequent zijn in hoe ze analyseren.
1
,Veronderstellingen in de economie
• Economische modellen zijn gebouwd op veronderstellingen – vereenvoudigingen die
een grondige analyse van gebeurtenissen in de echte wereld mogelijk maken, zonder
irrelevante complicaties
• Het beste model (abstractie van de werkelijkheid) is degene die het beste de
werkelijkheid beschrijft en is de eenvoudigste; d.w.z. Occam's Razor
• Enkele vereenvoudigingen:
• Ceteris paribus; alle andere dingen gelijk alles blijft hetzelfde indien
er een externe schok komt.
Bijvoorbeeld als een bedrijf loon verlaagt, verhoogt de winst. Het gaat
om één specifieke situatie.
• Marginale besluitvorming marginaal = als ik iets extra’s doe, wat zal
het mij dan opleveren?
• Vertegenwoordiger
Economische modellen als evenwichtsoefening
• Methode om abstractie te verminderen
• Modellen kunnen eenvoudig complexer worden gemaakt
• Ceteris paribus clausule
• Maakt het mogelijk om gedeeltelijk te rederenen
• Abstracte modellen leren iets over gedrag
Consistentie met realiteit versus nut
Economen zien mensen als representatieve agenten/vertegenwoordigers.
Adam Smith (1776) = Grondlegger van de economie
De dingen die de grootste waarde in gebruik hebben, hebben vaak weinig of geen waarde in
ruil, en daarentegen, de dingen die de grootste waarde hebben in ruil hebben vaak weinig of
geen waarde in gebruik. (p.44)
• Water is nodig om te overleven, maar kost nauwelijks iets
• Diamanten zijn niet nodig, maar zijn erg duur
Hoe kan het dat een prijs niet representatief is voor de
mankracht die in het produceren van iets is gestopt?
Door schaarste moeten we keuzes maken en rationeel zijn.
Rationeel gedrag
representatieve agent zal zich rationeel gedragen
1. Individuen zijn doelgericht
2. Keuze gedrag van individuen is consistent
a) Volledigheid van alternatieven
a > b of b > a of a = b
a) Transitiviteit van alternatieven (anders wordt er circulair geredeerd, zo leer je
rationeler te zijn. Tijd is onbelangrijk).
als a > b en b > c, dan een > c
Als je dit doet, ben je DE vertegenwoordiger.
2
,Opnieuw Adam Smith (1776)
"Een onzichtbare hand" die op miraculeuze wijze egoïsme van een ondeugd in een deugd
kon veranderen. Een zakenman zou zijn eigen gewin kunnen bedoelen, maar daarbij werd hij
"geleid door een onzichtbare hand om een einde te bevorderen dat geen deel uitmaakte van
zijn bedoeling. ... Door zijn eigen interesse na te streven, promoot hij dat van de samenleving
vaak effectiever dan wanneer hij het echt wil promoten."
Match fixing tennis of darts?
Tamper software auto-industrie?
Rationeel gedrag wordt vaak geïnterpreteerd als iets dat gaat over over eigenbelang en
egoïstisch gedrag
• Voorkeur onderlinge afhankelijkheid positief of negatief
• Normen en waarden (mens is geen 'rationele dwaas')
Mens is individualistisch eigenbelang
en sociaal welzijn welzijn van anderen
toewijding aan de samenleving
Rationaliteit gaat niet over een specifiek motief, of over egoïstisch zijn. Het gaat over het in
volgorde plaatsen van je voorkeuren.
Individueel nut / welzijn
• Economische problemen houden in dat middelen worden verdeeld onder
concurrerende
• Individueel nut (welzijn) = mate van waargenomen tevredenheid waarvoor relatief
schaarse middelen nodig zijn
• Subjectief, d.w.z. geen echt getal
• Voorkeuren worden exogene en stabiele
• Extra verbruik zorgt voor kleinere toename van het nut (afnemende
marginale nut)
Inkomen = geld
Rijkdom (wealth) = hoeveelheid middelen om aan behoeften te
voldoen
Welzijn (welfare) / nut = waardering van deze middelen
Gezondheid (wellbeing)= waardering die onafhankelijk is van de
toewijzing van schaarse middelen
De output moet beschikbaar zijn voor iedereen in
de samenleving.
Je zou als producent efficient kunnen zijn in het
produceren van bijvoorbeeld roze laarzen. Echter,
willen mensen wel roze laarzen? Het is pas
effectief als het ook is wat de samenleving wil.
Dit geldt ook voor overheden (zie latere colleges).
3
, Ä Schaarste dwingt agenten om keuzes te maken
Ä Vervulling van wil is subjectief individueel welzijn
Ä De productie van schaarse hulpbronnen tot eindproducten moet efficiënt en effectief zijn
Wat is je prijs?
• Wet van de vraag: een omgekeerde relatie bestaat tussen de prijs van het goed en
het bedrag dat kopers bereid zijn om ervoor te
betalen
• Een verhoging van de prijs van een goed zal de
kans verhogen op consumptie
• Wat is het meeste wat je zou betalen om naar
een concert in de Ahoy? (Perfecte artiest,
stoelen, et cetera)
• Laten we de relatie in kaart brengen
• Wet van het aanbod: er bestaat een direct verband tussen de prijs van het goed en
het bedrag dat te koop wordt aangeboden
• De full Monty (naakt)
• Wie hier heeft ooit een angstdroom
gehad waar je naakt vooreen staat een
grote groep mensen?
• Stel je voor dat je hier naakt voor de klas
moet staan.
• Wat voor geld zou nodig zijn voor een
full monty?
Meer over het aanbod
• Wat zou het kosten om je 'alles uit te doen' op een
naaktstrand?
• Door de vraag te veranderen veranderen we de
leveringsrelatie
• Denk aan ceteris paribus
Dit is een stabiel equillibirum.
4
