Samenvatting Standaarden voor Zelfzorg

Lesapotheek


Aambeien
* Aambeien= zijn uitstulpingen van het slijmvlies aan de binnenkant van de darm, vlak voor de anus.
 Noem je ook wel:Noem Noem je ook wel:je Noem je ook wel:ook Noem je ook wel:wel: hemorroïden.

Ontstaan
- Tussen anus en endeldarm zit het anale kanaal, van 3-4cm lang.
 Noem je ook wel:Anale Noem je ook wel:kanaal Noem je ook wel:bestaat Noem je ook wel:uit Noem je ook wel:2 Noem je ook wel:kringspieren: - Inwendige kringspier (sluitspier)
- Buitenste kringspier
* Inwendige kringspier= aan de binnenkant van het anale kanaal.
- Eind van endeldarm en begin van het anale kanaal liggen de zwellichamen.
* Zwellichaam= sponsachtig netwerk van bloedvaatjes.
 Noem je ook wel:Werking: zorgt ervoor dat vocht en gas niet door het anale kanaal kunnen lekken.
Noem je ook wel: Noem je ook wel: Noem je ook wel: Noem je ook wel: Noem je ook wel: Noem je ook wel: Noem je ook wel: Noem je ook wel: Noem je ook wel: Noem je ook wel: Noem je ook wel: Noem je ook wel:Noem Noem je ook wel:je Noem je ook wel:ook Noem je ook wel:wel: anale kussentjes of vaatkussentjes.

Oorzaak
* Zwellichaam kan beschadigen, aambei kan ontstaan door:
 Hard persen
 Uitstel van aandrang om naar de toilet te gaan
 Toenemende leeftijd
 Zwangerschap
 Veel hoesten
 Verstopping is één van de meest voorkomende oorzaken.
- Bij oudere mensen komen aambeien vaker voor, doordat elastisch weefsel slijt. Hierdoor kan het
zwellichaam makkelijker beschadigen.
- Ook kunnen zwangere vrouwen er eerder last van krijgen doordat elastisch weefsel verslapt.

Graden van ernst
* Aambeien kun je verdelen in verschillende graden van ernst:
1. Graad 1; sprake van aambei die niet zichtbaar is aan de buitenkant. Vaak wel wat verlies van
helderrood bloed.
2. Graad 2; aambei kan naar buiten komen bij persen. Elastisch weefsel zorgt ervoor dat de
aambei zich weer spontaan terugtrekt.
3. Graad 3; aambei trekt zich niet meer spontaan terug en blijft aan de buitenkant zitten.
Aambei kan nog wel teruggeduwd worden.
4. Graad 4; aambei kan niet meer teruggeduwd worden. Aambei is zeer pijnlijk, ook als er geen
ontlasting is. Zitten, staan en liggen is al pijnlijk.
 Vaak operatie nodig bij graad 4.

Klachten
 Helderrood bloed op ontlasting, toiletpapier of in toiletpot
 Soms jeuk en branderig gevoel
 Soms lekkage van een beetje ontlasting
 Soms uitpuilen van een aambei
 Soms pijn tijdens of na de stoelgang




Helderrood bloed op ontlasting, toiletpapier of in toiletpot

,Lesapotheek


- Bloed na ontlasting op het toiletpapier of in de toiletpot is een bekend verschijnsel van de
aanwezigheid van een aambei.
- Gaat vaak om een paar druppels helderrood bloed.
- Als het zwart/ donkerrood van kleur is en het is gemengd met de ontlasting, is er sprake van een
bloeding hoger in het maagdarmkanaal.
 Altijd verwijzen naar de huisarts dan.
- IJzerpreparaat zorgt ook voor ontlasting die donkerder is van kleur.

Jeuk en branderig gevoel
- Jeuk komt vooral voor bij aambei van graad 3 of 4.
- Slijm en dunne ontlasting kunnen uit de anus lopen, dit zorgt voor jeuk en branderig gevoel.

Lekkage van een beetje ontlasting
- Vaak een remspoor te zien in het ondergoed.
- Jeuk door lekken als gevolg van aambeien zal NIET na twee weken over zijn.

Uitpuilen van een aambei
- Bij graad 3 en 4 puilt de aambei uit. Bij graad 3 kan je nog terugduwen, bij graad 4 niet.
- Graad 4 kan je alleen behandelen door chirurgie.
 Uitpuilen is ongeveer 1-2cm, is het groter dan dat dan is het waarschijnlijk een verzakking
van de endeldarm.
* Rectumprolaps= verzakking van de endeldarm.

WHAM
WIE?; - komt voor bij jongvolwassenen leeftijd, zowel mannen als vrouwen.
- zwangere vrouwen, want zwangerschap verslapt het elastisch weefsel.
Noem je ook wel: Noem je ook wel: Noem je ook wel: Noem je ook wel: Noem je ook wel: Noem je ook wel: Noem je ook wel: Noem je ook wel: Noem je ook wel: Noem je ook wel: Noem je ook wel: Noem je ook wel: Noem je ook wel: Noem je ook wel: Noem je ook wel: Noem je ook wel:Andere Noem je ook wel:oorzaken: ijzerpreparaten, verminderde beweging, verandering in vochtverdeling.
- personen ouder dan 50 jaar, is verstopping vaak de oorzaak.
HOELANG?; - Aambeien verdwijnen vaak spontaan.
ACTIE?; - Als na zinvolle maatregelen na 2 weken nog niet is verbeterd dan naar de HA.
MEDICATIE?; - Veel medicijnen kunnen verstopping veroorzaken zoals: ijzerpreparaten,
antidepressiva, aluminiumzouten, antistollingsmiddelen en opioïden.

Huisarts?
 Als de klacht al 2 weken of langer bestaat.
 Bloed of slijm vermengd met ontlasting
 Uitstulping bij de anus erg gezwollen is en veel pijn doet.
 Als de klant een uitstulping voelt maar twijfelt of dit een aambei is.
 Als de klant pijn of problemen met de ontlasting blijft houden terwijl hij de adviezen heeft
opgevolgd.

Niet-medicamenteus
* Bij harde ontlasting
 Dieetmaatregelen, zoals voldoende vezelrijke voeding en verder verse groenten, fruit en
peulvruchten te eten.
 Voldoende te drinken (1,5-2L per dag)
 Zemelen toe te voegen aan het eten. (3x per dag 1 theelepel) drink daarbij wel elke keer een
glas water extra.
 Ontbijten, want dit bevordert de darmperistaltiek.
 Lichaamsbeweging
* Bij pijn, jeuk en branderig gevoel
 Anus schoon te maken met natte washand, of zacht ongekleurd toiletpapier.

,Lesapotheek


 Geen vochtig of gekleurd toiletpapier gebruiken, kan overgevoeligheid veroorzaken.
 Anus na elke toiletgang te spoelen met lauwwarm water.
 Regelmatig warm bad nemen.
 Geen kunststof ondergoed en inlegkruisjes dragen.
 Krabben moet worden vermeden

Medicamenteus advies
- EERSTEKEUZEMIDDELEN BIJ ALLEEN PIJN/JEUK TIJDENS ONTLASTING
* Vaselinecetomacrogolcrème FNA
* Zinksulfaatvaselinecrème FNA
 Noem je ook wel:Werking: jeukstillend en beschermend.
 Noem je ook wel: Gebruik: na elke stoelgang aanbrengen, eventueel met behulp van canule. Werking begint
direct
na het aanbrengen
- Mag bij zwangerschap/borstvoeding WEL gebruikt worden!

- TWEEDEKEUZEMIDDELEN BIJ ALLEEN PIJN/JEUK TIJDENS ONTLASTING
* Zinkoxide in zetpil
 Noem je ook wel:Werking: zinkoxide werkt beschermend en jeukstillend.
 Noem je ook wel:Gebruik: Noem je ook wel:na elke stoelgang 1 zetpil inbrengen, de werking begint zodra de zetpil gesmolten
is.
 Noem je ook wel:Nadeel: zorgt voor vlekken in de kleding en vaak te diep ingebracht.
- Mag bij zwangerschap/borstvoeding WEL gebruikt worden!

EERSTEKEUZEMIDDELEN BIJ VOORTDURENDE PIJN EN/OF JEUK
* Lidocaïnevaselinecrème FNA
* Lidocaïnevaselinezinksulfaatcrème
* Lidocaïne met zinkoxide en bismutsubnitraat in vette zalf
 Noem je ook wel:Werking: lidocaïne werkt jeuk- en pijnstillend, de vette basis vormt een beschermlaag.
 Gebruik: na elke stoelgang dun aanbrengen, eventueel met behulp van canule. Niet meer
dan 20gram zalf per dag!
Noem je ook wel: Noem je ook wel: Noem je ook wel: Noem je ook wel: Noem je ook wel: Noem je ook wel: Noem je ook wel:Advies: Noem je ook wel:begint te werken na 5 minuten en het houdt 30-45 minuten aan.
- Lidocaïne mag WEL gebruikt worden tijdens zwangerschap/borstvoeding.
- Bismutsubnitraat mag NIET gebruikt worden tijdens zwangerschap/borstvoeding.

TWEEDEKEUZEMIDDELEN BIJ VOORTDURENDE PIJN EN/OF JEUK
* Lidocaïne met zinkoxide en bismutsubnitraat in zetpil
 Noem je ook wel:Werking: lidocaïne werkt jeuk- en pijnstillend, de vette basis vormt een beschermlaag.
 Noem je ook wel:Gebruik: volwassenen na elke stoelgang 1 zetpil inbrengen, maximaal 2 per dag. Werkt na 5
minuten en het houdt 30-45 minuten aan.
- Mag bij zwangerschap/borstvoeding NIET gebruikt worden!

Afgeraden middelen
- Haaienlevertraan, biergistextract en lauromacrogol 400 zijn niet overtuigend aangetoond.




Acne

, Lesapotheek


* Acne vulgaris= medische term voor jeugdpuistjes.
- Acne komt vooral voor bij pubers tussen de 15-25 jaar.
 Bij meisjes vaak verergering van acne tijdens de periode dat ze ongesteld zijn.
- Acne komt het meeste voor in het gezicht en de hals.

Oorzaken
* Er zijn 3 oorzaken van acne:
 Meer talgproductie
 Meer verhoorning en afschilfering van cellen
 Immuun- en ontstekingsreacties door bacteriën

Talg en verhoorning
- Acne is een aandoening van de talgklieren.
* Talgklieren= kleine openingen in de huid die talg (huidsmeer) produceren en waaruit een haartje
steekt.
* Talg= olieachtige substantie die de huid beschermt tegen uitdrogen.
* Porie= via deze opening wordt talg normaliter afgevoerd.
- Door verandering in hormoonspiegeling wordt er meer talg geproduceerd en gaan de huidcellen
eerder verhoornen en aan elkaar plakken.  Gevolg dat er een propje ontstaat.
- Verstopte klieren kunnen gaan ontsteken door een bacterie.
 Noem je ook wel:Noem Noem je ook wel:je Noem je ook wel:de: propionibacterium acnes (P. acnes)

Omgeving
* De volgende factoren van buitenaf beïnvloeden het proces ongunstig:
 Blootstelling aan een combinatie van vochtige warmte en ultraviolette straling.
 Contact met chemische stoffen
 Mechanische factoren (te vaak wassen, krabben, peuteren enz.)
 Bepaalde medicijnen
 Erfelijkheid kan ook een rol spelen.
 Cosmetica, roken en bepaald voedsel is niet officieel bewezen.
- Stress kan acne verergeren, maar is GEEN oorzaak!

Klachten
 Comedonen of mee-eters
 Pukkels en puistjes
 Cysten en noduli

Comedonen of mee-eters
* Comedonen of mee-eter= propje van verhoornde cellen en talg.
- Is de porie gesloten  witte comedo.
- Is de porie geopend  zwarte comedo.
 Zijn er geen comedonen dan is er geen sprake van acne!!

Pukkels en puistjes
* Pukkels= papels
* Puistjes= pustels
 Zijn rode bultjes met puskopje. Ontsteking zit in de bovenste laag van de huid.



Cysten en noduli
* Cysten= holtes