3B stem
vaardigheidstoets
Cursuscode: GLO-3B-STEM-21
,Inhoud
Verandertaal en behoudtaal................................................................................... 3
Casus Alifka van den Berg...................................................................................... 7
Casus Susan Meijer................................................................................................. 9
Casus mw. Hardenberg......................................................................................... 12
RPS Hardenberg................................................................................................ 13
Casus dhr. Bernaert.............................................................................................. 17
RPS dhr. Bernart................................................................................................ 17
Lesplan: spreekademing oefening 1 Kaars uitblazen (3e zitting)......................22
Interventies in ‘Willen en Kunnen’ bij de casus van dhr. Bernaert.....................23
Casus Michiel........................................................................................................ 25
RPS Michiel........................................................................................................ 25
Voorbeeld toetscasussen...................................................................................... 28
Verwijzingen Stemtherapieën in CANVAS.............................................................30
Beoordelingscriteria............................................................................................. 31
,Verandertaal en behoudtaal
Behoudtaal
Ik kan niet veranderen...
Ik blijf dit gewoon zo doen...
Het is wat het is...
Ik moet dit op deze manier doen...
Ik wil niet...
Dit is hoe we het altijd doen...
Dit is hoe ik het gewend ben te doen...
Verandertaal
Ik wil...
Ik kan...
Ik wil dit, omdat...
Ik zou graag...
Het is beter als ik...
Ik zal er een begin mee maken...
Ik ben er klaar voor!
OEFENING VERANDERTAAL HERKENNEN & REAGEREN
Therapeut: “Wat is de reden dat u naar logopedie bent gekomen?”
Cliënt: behoudtaal
“De KNO-arts heeft me gestuurd. Ik heb geen idee wat ik hier kom doen. Ik praat
al
jaren zo...”
Vraag; u bent toch hier gekomen wat zou het kunnen zijn?
OEFENING VERANDERTAAL HERKENNEN & REAGEREN
Therapeut: “Wat is de reden dat u naar logopedie bent gekomen?”
Cliënt: behoudtaal
“Mijn vrouw zeurt al heel lang dat ik wat tegen mijn verslikken moet doen.”
Vragen naar zijn eigen ervaring: hoe ervaart u dat ervaring?
OEFENING VERANDERTAAL HERKENNEN & REAGEREN
Therapeut: “Je hebt al meerdere jaren last van je stem. Wat is de reden dat je nu
hulp zoekt?”
Cliënt: verandertaal
“Ik ben begonnen met een theateropleiding en moet mijn stem intensiever
gebruiken. Ik
wil graag aan mijn stem werken, omdat ik hier mijn beroep van wil maken.”
- Reactie: Wat goed dat u hieraan wil veranderen
OEFENING VERANDERTAAL HERKENNEN & REAGEREN
Therapeut: “Wat zijn uw verwachtingen van de logopedie?”
Cliënt: verandertaal
“Ik zou graag geen last meer willen hebben van een vermoeide stem na een dag
werken.”
- Reactie: wat voor werk doet u, wat zou het betekenen als je geen
stemprobleem ervaart
,OEFENING VERANDERTAAL HERKENNEN & REAGEREN
Therapeut: “Hoe zijn de oefeningen thuis gegaan?”
Cliënt: behoudtaal
“Niet goed... Ik blijf mijn stem verkeerd gebruiken. Misschien ben ik wel te oud
om dit nog te
veranderen...”
- Reactie: vindt u goed als ik met u ernaar mee kijk
OEFENING VERANDERTAAL HERKENNEN & REAGEREN
Therapeut: [Na tussenevaluatie] “Wat heb je nog nodig om je doel te bereiken?”
Cliënt: verandertaal
“Ik zal op meer momenten in het dagelijks leven de stemtechnieken gaan
toepassen, zoals...”
- Reactie: op welke momneten in het dagelijks leven wil er gaan doen?
Vragen die behoudtaal uitlokken
- Heb je al geprobeerd om [oplossing X] te doen?
- Vind je niet dat je een slecht voorbeeld bent voor de kinderen?
- Waarom stop je niet gewoon met roken?
- Wat houdt je tegen om te stoppen?
- Zullen we eerst maar eens je drankgebruik aanpakken?
- Waarom gaat je dat zeker niet lukken?
Vragen die verandertaal uitlokken
- Waarom wil je stoppen met roken?
- Wat zou het je opleveren?
- Hoe zou het jouw leven veranderen?
- Welke mogelijkheden zie je om er mee aan de slag te gaan?
- Wat zijn voor jou de belangrijkste redenen om te gaan veranderen?
- Waarom wil je nu [gedrag X] veranderen?
- Waarom is zo het belangrijk voor je om te stoppen met roken?
Informatie uitwisselen
1. Toestemming vragen
“Vind u het goed als ik u vertel over de effecten van roken op de stem?”
2. Ontlokken “Wat weet u al over de effecten van roken?”
3. Aanbieden “Wat we weten over uw stemklachten en roken is dat...”
4. Ontlokken “Zijn er dingen die je hiervan herkent?”
5. Toestemming vragen “Je hebt net aangegeven dat je ... herkent. Zullen we
eens op zoek gaan naar mogelijkheden om dat anders te gaan doen?”
,Voorbeeld lesplan
1. Ontvangst 5 min
Therapeut: “Hoe zijn de oefeningen afgelopen week gegaan?”
Cliënt: “Ik weet niet of ik het goed uitvoer. Ik twijfel of dit me gaat lukken...”
(onzekerheid)
Therapeut: “Je vond het een lastige oefening [reflectie]. Vind je het goed als
we samen kijken hoe de oefening gaat [toestemming vragen]?”
Cliënt: “Ja, graag.”
Therapeut: “Zou je me willen laten zien hoe je de oefening uitgevoerd hebt
[ontlokken]?”
2. Inhoudelijk deel 15 min
Cliënt doet de oefening voor (LaxVox).
Therapeut: “Je hebt een mooie opgerichte houding. Je let hier goed op. Dat is
een belangrijke basis voor deze oefening [bevestigen en bekrachtigen].”
Therapeut: “Zou je de oefening nogmaals willen doen [toestemming vragen]
en probeer hierbij nu te letten op het trillen van de wangen.”
Cliënt voert oefening nogmaals uit, maar ditmaal trillen de wangen ook mee.
Therapeut: “Erg goed, ik zie dat de wangen meetrillen [bevestigen en
bekrachtigen]. Wat deed je nu anders [ontlokken]?”
Cliënt: “Ik ontspande mijn kaken. Hier lukt het wel, maar thuis lukt het niet!”
Therapeut: “Het frustreert je dat de oefening thuis nog niet is gelukt
[reflectie]. Wat zou je kunnen doen dat het thuis ook zeker zal lukken
[vertrouwen vergroten]?”
Etc.
,→Let op: benoem specifiek wat er goed gaat (dus niet alleen zeggen: “Ja, goed!”).
3. Afronding 5 min
Therapeut: “Wat is het belangrijkste wat je meeneemt na vandaag?”
Cliënt: “Dat ik mijn kaken meer moet ontspannen. Misschien moet ik daar
gedurende de dag ook vaker opletten...”
Therapeut: “Dat zou heel mooi zijn als je dat meteen doet [bevestigen en
bekrachtigen]. Daarnaast zou ik voorstellen om de LaxVox-oefening 5x per
dag 2 minuten te blijven doen.”
Cliënt: “Dat is wel erg veel... Dat is met tot nu toe nog niet gelukt.”
Therapeut: “Het is je mogelijk nog niet zo vaak gelukt, maar je bent er wel al
mee bezig geweest [vertrouwen vergroten]. We weten van deze oefening dat
je het meeste effect behaald wanneer de oefeningen vaker en kort op de dag
wordt gedaan, dan één keer heel lang [aanbieden]. Wat zou je helpen om de
oefening vaker, maar kort op een dag te kunnen doen [ontlokken]?
Cliënt: “Ik zou het flesje thuis meer in het zicht kunnen zetten
[verandertaal].”
Therapeut: “Dat is een goed idee! Laten we een nieuwe afspraak maken en
graag tot volgende week.”
4. Administratie 5 min
,Casus Alifka van den Berg
Persoonsgegevens
Naam: Alifka van den Berg
Geslacht: vrouw
Geb. datum: 02-11-1987
Verwezen door huisarts
Verwijzing
Sinds 1.5-2 jaar stemklachten, aanleiding onbekend. Volgens mw. zijn de
stemklachten ontstaan in aansluiting op een luchtweginfectie. Klachten zijn
wisselend van aard: stem is
onvast en spreken kost steeds meer moeite. Enige tijd fysiotherapie en
haptonomie wegens
schouder- en nekklachten. Algemene gezondheid is goed.
Graag uw advies en begeleiding.
Welke onderzoeken afnemen?
- Stemhebbende zinnen (mama nam bananen mee) gaan slecht
- Stemloze zinnen (piet zit op de fiets) gaan beter
- Fluisteren
- GRABS
- Yawh sigh
- Voice handicap index
Wat houdt deze stemstoornis in?
Spasmodische dysfonie is een neurologische aandoening. De stemstoornis kan
worden uitgelokt door een griep, trauma of door een emotionele component.
De larynx zelf is in orde, maar er is sprake van een verstoorde coördinatie van de
spieren. Er wordt een lange sluitingsfase waargenomen, gecombineerd met een
asymetrisch trilling patroon. Daarnaast zijn de stemplooien rood, verdikt en
geïrriteerd. Visueel lijkt de larynx normaal.
De volgende symptomen zijn:
- Veel moeite
- Stem klinkt gespannen/geknepen
- Stem klinkt krakerig
- Wilde lucht
- Oneven adem- stemkoppeling
- Zwak/krachteloosheid
- Harde steminzet
- Schor/ruwe stem
Advies/diagnose gesprek
, Vandaag zou ik graag de bevindingen van het logopedisch onderzoek met u
willen bespreken. Vindt u het goed als wij daar een moment voor nemen?
U bent met uw klachten over uw stem naar mij toegekomen en vervolgens
hebben wij hierover gesproken en heb ik een aantal onderzoeken bij uw
afgenomen. Is er specifieke informatie waar je nieuwsgierig naar bent?
Uit onderzoek is gebleken dat u last heeft van spasmodische dysfonie. Dit houdt
in dat uw stemklacht niet wordt veroorzaakt door iets waar u zelf invloed op
heeft. Het probleem ontstaat in de hersenen, waardoor de spieren in het
strottenhoofd onvrijwillig samentrekken. Deze conclusie sluit aan bij wat ik tijdens
het logopedisch onderzoek heb vastgesteld.
Het strottenhoofd en de stemplooien zien er normaal en gezond uit. Daarom
zullen oefeningen gericht op het verbeteren van de stemkwaliteit waarschijnlijk
niet het gewenste effect hebben.
Bij spasmodische dysfonie is bekend dat botoxinjecties vaak een effectieve
behandelmethode zijn. Wat we wél kunnen doen in therapie, is werken aan het
verminderen van de stemvermoeidheid die u heeft ervaren. Dit kan u helpen om
uw stem op een efficiëntere manier te gebruiken.
Tegelijkertijd vraagt dit van u om na te denken over het inzetten van
botoxinjecties als mogelijke behandeling. Hoe voelt u zich bij deze informatie en
hoe kijkt u tegen deze aanpak aan?
Behandeling
Botox injectie
Bij een botoxinjectie in het strottenhoofd wordt er een kleine hoeveelheid botox
in de spieren van je keel gespoten. Botox is een stofje dat ervoor zorgt dat
spieren tijdelijk minder krachtig werken. In het geval van spasmodische dysfonie
helpt het om de spieren die onbedoeld samentrekken, te ontspannen.
De injectie wordt door een specialist gedaan, vaak met behulp van een heel dun
naaldje. Soms wordt er een apparaat gebruikt om precies te zien of horen waar
de juiste spier zit. Het prikje zelf is meestal snel voorbij en voelt even
ongemakkelijk, maar niet langdurig pijnlijk.
Na de injectie kan het een paar dagen duren voordat de botox begint te werken.
In het begin kan de stem misschien wat zwak of hees klinken, maar dat herstelt
zich vaak snel. Uiteindelijk helpt de botox om je stem soepeler en minder
gespannen te laten klinken. Het effect houdt meestal een paar maanden aan
(meestal 3 maanden), en daarna kan de behandeling zo nodig herhaald worden.
Welke vraag uit de stappenreeks?
- Stap: openstaan
- Vraag: Staat u ervoor open om een botox injectie te nemen?
- Verantwoording: Ik heb voor deze vraag gekozen omdat het belangrijk is
om te achterhalen hoe de patiënt zich voelt over de voorgestelde
behandeloptie en of er bereidheid is om deze te overwegen. Botoxinjecties
vormen een effectieve behandeling voor spasmodische dysfonie, maar
zo’n ingreep kan voor veel mensen spannend of zelfs eng zijn. Door te
vaardigheidstoets
Cursuscode: GLO-3B-STEM-21
,Inhoud
Verandertaal en behoudtaal................................................................................... 3
Casus Alifka van den Berg...................................................................................... 7
Casus Susan Meijer................................................................................................. 9
Casus mw. Hardenberg......................................................................................... 12
RPS Hardenberg................................................................................................ 13
Casus dhr. Bernaert.............................................................................................. 17
RPS dhr. Bernart................................................................................................ 17
Lesplan: spreekademing oefening 1 Kaars uitblazen (3e zitting)......................22
Interventies in ‘Willen en Kunnen’ bij de casus van dhr. Bernaert.....................23
Casus Michiel........................................................................................................ 25
RPS Michiel........................................................................................................ 25
Voorbeeld toetscasussen...................................................................................... 28
Verwijzingen Stemtherapieën in CANVAS.............................................................30
Beoordelingscriteria............................................................................................. 31
,Verandertaal en behoudtaal
Behoudtaal
Ik kan niet veranderen...
Ik blijf dit gewoon zo doen...
Het is wat het is...
Ik moet dit op deze manier doen...
Ik wil niet...
Dit is hoe we het altijd doen...
Dit is hoe ik het gewend ben te doen...
Verandertaal
Ik wil...
Ik kan...
Ik wil dit, omdat...
Ik zou graag...
Het is beter als ik...
Ik zal er een begin mee maken...
Ik ben er klaar voor!
OEFENING VERANDERTAAL HERKENNEN & REAGEREN
Therapeut: “Wat is de reden dat u naar logopedie bent gekomen?”
Cliënt: behoudtaal
“De KNO-arts heeft me gestuurd. Ik heb geen idee wat ik hier kom doen. Ik praat
al
jaren zo...”
Vraag; u bent toch hier gekomen wat zou het kunnen zijn?
OEFENING VERANDERTAAL HERKENNEN & REAGEREN
Therapeut: “Wat is de reden dat u naar logopedie bent gekomen?”
Cliënt: behoudtaal
“Mijn vrouw zeurt al heel lang dat ik wat tegen mijn verslikken moet doen.”
Vragen naar zijn eigen ervaring: hoe ervaart u dat ervaring?
OEFENING VERANDERTAAL HERKENNEN & REAGEREN
Therapeut: “Je hebt al meerdere jaren last van je stem. Wat is de reden dat je nu
hulp zoekt?”
Cliënt: verandertaal
“Ik ben begonnen met een theateropleiding en moet mijn stem intensiever
gebruiken. Ik
wil graag aan mijn stem werken, omdat ik hier mijn beroep van wil maken.”
- Reactie: Wat goed dat u hieraan wil veranderen
OEFENING VERANDERTAAL HERKENNEN & REAGEREN
Therapeut: “Wat zijn uw verwachtingen van de logopedie?”
Cliënt: verandertaal
“Ik zou graag geen last meer willen hebben van een vermoeide stem na een dag
werken.”
- Reactie: wat voor werk doet u, wat zou het betekenen als je geen
stemprobleem ervaart
,OEFENING VERANDERTAAL HERKENNEN & REAGEREN
Therapeut: “Hoe zijn de oefeningen thuis gegaan?”
Cliënt: behoudtaal
“Niet goed... Ik blijf mijn stem verkeerd gebruiken. Misschien ben ik wel te oud
om dit nog te
veranderen...”
- Reactie: vindt u goed als ik met u ernaar mee kijk
OEFENING VERANDERTAAL HERKENNEN & REAGEREN
Therapeut: [Na tussenevaluatie] “Wat heb je nog nodig om je doel te bereiken?”
Cliënt: verandertaal
“Ik zal op meer momenten in het dagelijks leven de stemtechnieken gaan
toepassen, zoals...”
- Reactie: op welke momneten in het dagelijks leven wil er gaan doen?
Vragen die behoudtaal uitlokken
- Heb je al geprobeerd om [oplossing X] te doen?
- Vind je niet dat je een slecht voorbeeld bent voor de kinderen?
- Waarom stop je niet gewoon met roken?
- Wat houdt je tegen om te stoppen?
- Zullen we eerst maar eens je drankgebruik aanpakken?
- Waarom gaat je dat zeker niet lukken?
Vragen die verandertaal uitlokken
- Waarom wil je stoppen met roken?
- Wat zou het je opleveren?
- Hoe zou het jouw leven veranderen?
- Welke mogelijkheden zie je om er mee aan de slag te gaan?
- Wat zijn voor jou de belangrijkste redenen om te gaan veranderen?
- Waarom wil je nu [gedrag X] veranderen?
- Waarom is zo het belangrijk voor je om te stoppen met roken?
Informatie uitwisselen
1. Toestemming vragen
“Vind u het goed als ik u vertel over de effecten van roken op de stem?”
2. Ontlokken “Wat weet u al over de effecten van roken?”
3. Aanbieden “Wat we weten over uw stemklachten en roken is dat...”
4. Ontlokken “Zijn er dingen die je hiervan herkent?”
5. Toestemming vragen “Je hebt net aangegeven dat je ... herkent. Zullen we
eens op zoek gaan naar mogelijkheden om dat anders te gaan doen?”
,Voorbeeld lesplan
1. Ontvangst 5 min
Therapeut: “Hoe zijn de oefeningen afgelopen week gegaan?”
Cliënt: “Ik weet niet of ik het goed uitvoer. Ik twijfel of dit me gaat lukken...”
(onzekerheid)
Therapeut: “Je vond het een lastige oefening [reflectie]. Vind je het goed als
we samen kijken hoe de oefening gaat [toestemming vragen]?”
Cliënt: “Ja, graag.”
Therapeut: “Zou je me willen laten zien hoe je de oefening uitgevoerd hebt
[ontlokken]?”
2. Inhoudelijk deel 15 min
Cliënt doet de oefening voor (LaxVox).
Therapeut: “Je hebt een mooie opgerichte houding. Je let hier goed op. Dat is
een belangrijke basis voor deze oefening [bevestigen en bekrachtigen].”
Therapeut: “Zou je de oefening nogmaals willen doen [toestemming vragen]
en probeer hierbij nu te letten op het trillen van de wangen.”
Cliënt voert oefening nogmaals uit, maar ditmaal trillen de wangen ook mee.
Therapeut: “Erg goed, ik zie dat de wangen meetrillen [bevestigen en
bekrachtigen]. Wat deed je nu anders [ontlokken]?”
Cliënt: “Ik ontspande mijn kaken. Hier lukt het wel, maar thuis lukt het niet!”
Therapeut: “Het frustreert je dat de oefening thuis nog niet is gelukt
[reflectie]. Wat zou je kunnen doen dat het thuis ook zeker zal lukken
[vertrouwen vergroten]?”
Etc.
,→Let op: benoem specifiek wat er goed gaat (dus niet alleen zeggen: “Ja, goed!”).
3. Afronding 5 min
Therapeut: “Wat is het belangrijkste wat je meeneemt na vandaag?”
Cliënt: “Dat ik mijn kaken meer moet ontspannen. Misschien moet ik daar
gedurende de dag ook vaker opletten...”
Therapeut: “Dat zou heel mooi zijn als je dat meteen doet [bevestigen en
bekrachtigen]. Daarnaast zou ik voorstellen om de LaxVox-oefening 5x per
dag 2 minuten te blijven doen.”
Cliënt: “Dat is wel erg veel... Dat is met tot nu toe nog niet gelukt.”
Therapeut: “Het is je mogelijk nog niet zo vaak gelukt, maar je bent er wel al
mee bezig geweest [vertrouwen vergroten]. We weten van deze oefening dat
je het meeste effect behaald wanneer de oefeningen vaker en kort op de dag
wordt gedaan, dan één keer heel lang [aanbieden]. Wat zou je helpen om de
oefening vaker, maar kort op een dag te kunnen doen [ontlokken]?
Cliënt: “Ik zou het flesje thuis meer in het zicht kunnen zetten
[verandertaal].”
Therapeut: “Dat is een goed idee! Laten we een nieuwe afspraak maken en
graag tot volgende week.”
4. Administratie 5 min
,Casus Alifka van den Berg
Persoonsgegevens
Naam: Alifka van den Berg
Geslacht: vrouw
Geb. datum: 02-11-1987
Verwezen door huisarts
Verwijzing
Sinds 1.5-2 jaar stemklachten, aanleiding onbekend. Volgens mw. zijn de
stemklachten ontstaan in aansluiting op een luchtweginfectie. Klachten zijn
wisselend van aard: stem is
onvast en spreken kost steeds meer moeite. Enige tijd fysiotherapie en
haptonomie wegens
schouder- en nekklachten. Algemene gezondheid is goed.
Graag uw advies en begeleiding.
Welke onderzoeken afnemen?
- Stemhebbende zinnen (mama nam bananen mee) gaan slecht
- Stemloze zinnen (piet zit op de fiets) gaan beter
- Fluisteren
- GRABS
- Yawh sigh
- Voice handicap index
Wat houdt deze stemstoornis in?
Spasmodische dysfonie is een neurologische aandoening. De stemstoornis kan
worden uitgelokt door een griep, trauma of door een emotionele component.
De larynx zelf is in orde, maar er is sprake van een verstoorde coördinatie van de
spieren. Er wordt een lange sluitingsfase waargenomen, gecombineerd met een
asymetrisch trilling patroon. Daarnaast zijn de stemplooien rood, verdikt en
geïrriteerd. Visueel lijkt de larynx normaal.
De volgende symptomen zijn:
- Veel moeite
- Stem klinkt gespannen/geknepen
- Stem klinkt krakerig
- Wilde lucht
- Oneven adem- stemkoppeling
- Zwak/krachteloosheid
- Harde steminzet
- Schor/ruwe stem
Advies/diagnose gesprek
, Vandaag zou ik graag de bevindingen van het logopedisch onderzoek met u
willen bespreken. Vindt u het goed als wij daar een moment voor nemen?
U bent met uw klachten over uw stem naar mij toegekomen en vervolgens
hebben wij hierover gesproken en heb ik een aantal onderzoeken bij uw
afgenomen. Is er specifieke informatie waar je nieuwsgierig naar bent?
Uit onderzoek is gebleken dat u last heeft van spasmodische dysfonie. Dit houdt
in dat uw stemklacht niet wordt veroorzaakt door iets waar u zelf invloed op
heeft. Het probleem ontstaat in de hersenen, waardoor de spieren in het
strottenhoofd onvrijwillig samentrekken. Deze conclusie sluit aan bij wat ik tijdens
het logopedisch onderzoek heb vastgesteld.
Het strottenhoofd en de stemplooien zien er normaal en gezond uit. Daarom
zullen oefeningen gericht op het verbeteren van de stemkwaliteit waarschijnlijk
niet het gewenste effect hebben.
Bij spasmodische dysfonie is bekend dat botoxinjecties vaak een effectieve
behandelmethode zijn. Wat we wél kunnen doen in therapie, is werken aan het
verminderen van de stemvermoeidheid die u heeft ervaren. Dit kan u helpen om
uw stem op een efficiëntere manier te gebruiken.
Tegelijkertijd vraagt dit van u om na te denken over het inzetten van
botoxinjecties als mogelijke behandeling. Hoe voelt u zich bij deze informatie en
hoe kijkt u tegen deze aanpak aan?
Behandeling
Botox injectie
Bij een botoxinjectie in het strottenhoofd wordt er een kleine hoeveelheid botox
in de spieren van je keel gespoten. Botox is een stofje dat ervoor zorgt dat
spieren tijdelijk minder krachtig werken. In het geval van spasmodische dysfonie
helpt het om de spieren die onbedoeld samentrekken, te ontspannen.
De injectie wordt door een specialist gedaan, vaak met behulp van een heel dun
naaldje. Soms wordt er een apparaat gebruikt om precies te zien of horen waar
de juiste spier zit. Het prikje zelf is meestal snel voorbij en voelt even
ongemakkelijk, maar niet langdurig pijnlijk.
Na de injectie kan het een paar dagen duren voordat de botox begint te werken.
In het begin kan de stem misschien wat zwak of hees klinken, maar dat herstelt
zich vaak snel. Uiteindelijk helpt de botox om je stem soepeler en minder
gespannen te laten klinken. Het effect houdt meestal een paar maanden aan
(meestal 3 maanden), en daarna kan de behandeling zo nodig herhaald worden.
Welke vraag uit de stappenreeks?
- Stap: openstaan
- Vraag: Staat u ervoor open om een botox injectie te nemen?
- Verantwoording: Ik heb voor deze vraag gekozen omdat het belangrijk is
om te achterhalen hoe de patiënt zich voelt over de voorgestelde
behandeloptie en of er bereidheid is om deze te overwegen. Botoxinjecties
vormen een effectieve behandeling voor spasmodische dysfonie, maar
zo’n ingreep kan voor veel mensen spannend of zelfs eng zijn. Door te
