Casestudy
Delierpreventie bij een (heup)operatie
Naam:
Studentnummer:
Datum:
Aantal woorden: 5499
Toetscode: VPK-EIND-CS-23
1
‘Niets uit dit document mag zonder bronvermelding worden overgenomen door
derden.’
,Voorwoord
In dit document wordt een casestudy beschreven gebaseerd op een klinische
onzekerheid bij een hoog-complexe casus. De casus deed zich voor op de
afdeling chirurgie van ziekenhuis X en betreft een patiënt die na een
heupoperatie delirant is geworden. Kort na afronding van het (aanvullende)
onderzoek is de desbetreffende patiënt overleden. Het is niet definitief
vastgesteld of het overlijden te wijten was aan het delier of aan een
onderliggende oorzaak. Echter, pas voor het overlijden van de patiënt is met de
familie besproken dat als het delier niet zou opklaren en de patiënt daardoor
onrustig bleef met weinig tot geen intake, het waarschijnlijk zou leiden tot zijn
overlijden.
De gegevens uit de diepgang van de casus, de klinische onzekerheid en het
aanvullende onderzoek zijn verzameld toen de patiënt nog in leven was.
2
‘Niets uit dit document mag zonder bronvermelding worden overgenomen door
derden.’
,Inhoudsopgave
1.0. Casusbeschrijving............................................................................................ 4
1.1. Inleiding........................................................................................................ 4
1.2. Huidige situatie............................................................................................ 4
1.3. Complexiteit.............................................................................................. 7
2.0. Verdieping casus............................................................................................. 8
2.1. ICF-model..................................................................................................... 8
2.1.1. Analyse ICF-model.................................................................................. 8
2.2. Multidisciplinair.......................................................................................... 10
2.3. Ethische en juridische aspecten.................................................................10
2.4. Verpleegkundige diagnoses........................................................................12
2.4.1. Huidige interventies................................................................................ 15
3.0. Klinische onzekerheid................................................................................. 16
4.0. Gegevens verzamelen................................................................................... 17
4.1. Aanvullend onderzoek................................................................................ 17
4.2. Literatuuronderzoek................................................................................... 19
4.2.1. Zoekstrategie....................................................................................... 19
4.2.2. Kwaliteit literatuuronderzoek...............................................................19
4.3. Praktijkonderzoek....................................................................................... 21
5.0 Resultaten...................................................................................................... 21
5.1. Risicofactoren identificeren........................................................................21
5.2. Non medicamenteuze interventies.............................................................22
5.3. Medicamenteuze interventies....................................................................24
6.0. Conclusie....................................................................................................... 25
7.0. Aanbevelingen............................................................................................... 25
7.0 Discussie........................................................................................................ 27
Bronnen................................................................................................................ 29
Bijlage.................................................................................................................. 31
3
‘Niets uit dit document mag zonder bronvermelding worden overgenomen door
derden.’
, 1.0. Casusbeschrijving
1.1. Inleiding
In dit hoofdstuk wordt een hoog-complexe patiënten casus omschreven waarbij
zich een klinische onzekerheid heeft voorgedaan. De situatie speelde zich af op
de chirurgische afdeling van ziekenhuis X. De casus betreft een patiënt die voor
een heupoperatie is gegaan waarnaar hij delirant is geworden. Een delier, ook
wel delirium genoemd is een plotselinge verandering in iemands bewustzijn die
binnen enkele uren tot dagen na de operatie kan optreden. Patiënten met een
delier raken ‘acuut’ verward en kunnen last hebben van hallucinaties, agitatie,
desoriëntatie en vergeetachtigheid. Een delier heeft altijd een lichamelijke
oorzaak. Een operatie kan een delier uitlokken en treedt op bij 10 tot 60% van de
patiënten (1). Orthopedische patiënten hebben de hoogste kans (2). De
verwardheid en andere tekenen van een delier kunnen over de dag heen en in
wisselende maten aanwezig zijn. Het verloop van een delier verschilt van enkele
uren, tot dagen tot soms zelfs weken (1).
1.2. Huidige situatie
De casus betreft patiënt X, een 76-jarige man die op 6 maart binnenkomt op de
spoedeisende hulp van ziekenhuis X. Dhr. presenteert zich met een hematoom
aan de rechterzijde van het gelaat en geeft pijn in de liezen aan na een val. Dhr.
woont alleen, de buurvrouw heeft hem onderaan de trap gevonden. Op de
spoedeisende hulp wordt hij onderzocht. Op de CT-scan van het hoofd worden
geen afwijkingen gezien, maar op de CT-scan van het bekken vertoont zich een
mediale collum fractuur aan de rechterzijde. Ook wordt er bloed afgenomen en
een ECG gemaakt. Op het ECG wordt een sinus tachycardie gezien wat een
reactie kan zijn op het trauma van de val. Uit de bloedwaarden komt een mild
verhoogde ontstekingswaarden (leuko’s 14,2 en CRP 21) en een verhoogde CK-
waarde (671), waarschijnlijk door langdurig liggen na de val. Dhr. is in de
voorgeschiedenis bekend met een CVA waarna hij delirant is geworden,
hypertensie, diabetes mellitus type 2 en dementie (Alzheimer en ook vasculaire
kenmerken). Bij binnenkomst op de spoed is dhr. helder en adequaat, hij weet dat
hij in het ziekenhuis is maar kan zich de val niet herinneren.
Er wordt gesproken met de patiënt en zijn dochter over het behandelbeleid,
waarbij zowel reanimatie als operatie ter sprake komen. De dochter en ook de
zoon van meneer zijn erg betrokken. Zij regelen de huishoudelijke taken voor
meneer en komen regelmatig op bezoek. Bij het gesprek geven de patiënt en zijn
dochter aan in te stemmen met een volledig reanimatie beleid en chirurgische
ingrepen. Dhr. wordt diezelfde dag opgenomen op de afdeling chirurgie.
Verschillende specialisten worden in consult gevraagd. De neuroloog waarschuwt
voor veranderingen in bewustzijn of uitvalsverschijnselen. De cardioloog
adviseert het hartritme te monitoren met telemetrie. De orthopeed besluit tot de
operatie en de oudergeneeskundige steunt de operatie vanwege de fysieke
vitaliteit van patiënt X.
4
‘Niets uit dit document mag zonder bronvermelding worden overgenomen door
derden.’
Delierpreventie bij een (heup)operatie
Naam:
Studentnummer:
Datum:
Aantal woorden: 5499
Toetscode: VPK-EIND-CS-23
1
‘Niets uit dit document mag zonder bronvermelding worden overgenomen door
derden.’
,Voorwoord
In dit document wordt een casestudy beschreven gebaseerd op een klinische
onzekerheid bij een hoog-complexe casus. De casus deed zich voor op de
afdeling chirurgie van ziekenhuis X en betreft een patiënt die na een
heupoperatie delirant is geworden. Kort na afronding van het (aanvullende)
onderzoek is de desbetreffende patiënt overleden. Het is niet definitief
vastgesteld of het overlijden te wijten was aan het delier of aan een
onderliggende oorzaak. Echter, pas voor het overlijden van de patiënt is met de
familie besproken dat als het delier niet zou opklaren en de patiënt daardoor
onrustig bleef met weinig tot geen intake, het waarschijnlijk zou leiden tot zijn
overlijden.
De gegevens uit de diepgang van de casus, de klinische onzekerheid en het
aanvullende onderzoek zijn verzameld toen de patiënt nog in leven was.
2
‘Niets uit dit document mag zonder bronvermelding worden overgenomen door
derden.’
,Inhoudsopgave
1.0. Casusbeschrijving............................................................................................ 4
1.1. Inleiding........................................................................................................ 4
1.2. Huidige situatie............................................................................................ 4
1.3. Complexiteit.............................................................................................. 7
2.0. Verdieping casus............................................................................................. 8
2.1. ICF-model..................................................................................................... 8
2.1.1. Analyse ICF-model.................................................................................. 8
2.2. Multidisciplinair.......................................................................................... 10
2.3. Ethische en juridische aspecten.................................................................10
2.4. Verpleegkundige diagnoses........................................................................12
2.4.1. Huidige interventies................................................................................ 15
3.0. Klinische onzekerheid................................................................................. 16
4.0. Gegevens verzamelen................................................................................... 17
4.1. Aanvullend onderzoek................................................................................ 17
4.2. Literatuuronderzoek................................................................................... 19
4.2.1. Zoekstrategie....................................................................................... 19
4.2.2. Kwaliteit literatuuronderzoek...............................................................19
4.3. Praktijkonderzoek....................................................................................... 21
5.0 Resultaten...................................................................................................... 21
5.1. Risicofactoren identificeren........................................................................21
5.2. Non medicamenteuze interventies.............................................................22
5.3. Medicamenteuze interventies....................................................................24
6.0. Conclusie....................................................................................................... 25
7.0. Aanbevelingen............................................................................................... 25
7.0 Discussie........................................................................................................ 27
Bronnen................................................................................................................ 29
Bijlage.................................................................................................................. 31
3
‘Niets uit dit document mag zonder bronvermelding worden overgenomen door
derden.’
, 1.0. Casusbeschrijving
1.1. Inleiding
In dit hoofdstuk wordt een hoog-complexe patiënten casus omschreven waarbij
zich een klinische onzekerheid heeft voorgedaan. De situatie speelde zich af op
de chirurgische afdeling van ziekenhuis X. De casus betreft een patiënt die voor
een heupoperatie is gegaan waarnaar hij delirant is geworden. Een delier, ook
wel delirium genoemd is een plotselinge verandering in iemands bewustzijn die
binnen enkele uren tot dagen na de operatie kan optreden. Patiënten met een
delier raken ‘acuut’ verward en kunnen last hebben van hallucinaties, agitatie,
desoriëntatie en vergeetachtigheid. Een delier heeft altijd een lichamelijke
oorzaak. Een operatie kan een delier uitlokken en treedt op bij 10 tot 60% van de
patiënten (1). Orthopedische patiënten hebben de hoogste kans (2). De
verwardheid en andere tekenen van een delier kunnen over de dag heen en in
wisselende maten aanwezig zijn. Het verloop van een delier verschilt van enkele
uren, tot dagen tot soms zelfs weken (1).
1.2. Huidige situatie
De casus betreft patiënt X, een 76-jarige man die op 6 maart binnenkomt op de
spoedeisende hulp van ziekenhuis X. Dhr. presenteert zich met een hematoom
aan de rechterzijde van het gelaat en geeft pijn in de liezen aan na een val. Dhr.
woont alleen, de buurvrouw heeft hem onderaan de trap gevonden. Op de
spoedeisende hulp wordt hij onderzocht. Op de CT-scan van het hoofd worden
geen afwijkingen gezien, maar op de CT-scan van het bekken vertoont zich een
mediale collum fractuur aan de rechterzijde. Ook wordt er bloed afgenomen en
een ECG gemaakt. Op het ECG wordt een sinus tachycardie gezien wat een
reactie kan zijn op het trauma van de val. Uit de bloedwaarden komt een mild
verhoogde ontstekingswaarden (leuko’s 14,2 en CRP 21) en een verhoogde CK-
waarde (671), waarschijnlijk door langdurig liggen na de val. Dhr. is in de
voorgeschiedenis bekend met een CVA waarna hij delirant is geworden,
hypertensie, diabetes mellitus type 2 en dementie (Alzheimer en ook vasculaire
kenmerken). Bij binnenkomst op de spoed is dhr. helder en adequaat, hij weet dat
hij in het ziekenhuis is maar kan zich de val niet herinneren.
Er wordt gesproken met de patiënt en zijn dochter over het behandelbeleid,
waarbij zowel reanimatie als operatie ter sprake komen. De dochter en ook de
zoon van meneer zijn erg betrokken. Zij regelen de huishoudelijke taken voor
meneer en komen regelmatig op bezoek. Bij het gesprek geven de patiënt en zijn
dochter aan in te stemmen met een volledig reanimatie beleid en chirurgische
ingrepen. Dhr. wordt diezelfde dag opgenomen op de afdeling chirurgie.
Verschillende specialisten worden in consult gevraagd. De neuroloog waarschuwt
voor veranderingen in bewustzijn of uitvalsverschijnselen. De cardioloog
adviseert het hartritme te monitoren met telemetrie. De orthopeed besluit tot de
operatie en de oudergeneeskundige steunt de operatie vanwege de fysieke
vitaliteit van patiënt X.
4
‘Niets uit dit document mag zonder bronvermelding worden overgenomen door
derden.’
