Samenvatting artikel evaluatie Passend Onderwijs LOP

Literatuur – Samenvatting evaluatie passend onderwijs

Aanleiding voor het onderzoek: de stelselwijziging passend onderwijs
Passend onderwijs moest de oplossing zijn voor organisatorische problemen in het
onderwijs aan leerlingen met extra ondersteuningsbehoeften
- Bureaucratie
- Complexiteit
- Onhelder belegde verantwoordelijkheden
- Oplopende kosten

Het Rijk stelt dat de professionals het beste kunnen bepalen wat er nodig is en zij de
ruimte en verantwoordelijkheid moesten krijgen.
Wet passend onderwijs in 2012 vastgesteld en in 2014 in werking getreden

Organisatorische oplossingen: decentralisatie en budgetfinanciering
De oplossingen voor organisatorische problemen en kostenstijging zijn gezocht in:
 Decentralisatie
o Overheid bepaald niet wie welke ondersteuning krijgt. Wordt gedaan door
regionaal georganiseerde samenwerkingsverbanden.
 Voor het primair, voortgezet en speciaal onderwijs.
 Budgetfinanciering
o Elk samenwerkingsverband krijgt een budget voor het
ondersteuningsaanbod n.a.v. aantal leerlingen op scholen.

Hulp op maat en ouders ontzorgen in het primair en voortgezet onderwijs
Passend onderwijs moet zorgen voor hulp op maat en een passende onderwijsplek voor
elke leerling. Ouders moesten ontzorgd worden. De volgende maatregelen zijn getroffen:
 Samenwerkingsverbanden gaan over de manier waarop de ondersteuning wordt
toegewezen.
 Zorgplicht; de school moet onderzoeken of passende ondersteuning mogelijk is, zo
niet, moet de school zoeken naar een andere plek
 School ondersteuningsprofiel; school beschrijft het ondersteuningsaanbod en
het dekkend aanbod binnen de SWV
 Ontwikkelingsperspectiefplan: school beschrijft voor elke leerling met extra
ondersteuningsbehoeften wat die behoeften zijn, wat school hierin doet en wat de
doelen zijn van de extra steun.
 Bestuurlijke samenwerking tussen SWV en gemeenten; moet verplicht overlegt
worden over afstemming in de ondersteuningsplannen van het SWV en de
jeugdhulpplannen van de gemeente.

Passend onderwijs in het MBO
Voor het MBO zijn weinig verplichtingen opgelegd. Moeten wel:
- Bijlage opstellen bij de onderwijsovereenkomst die ze aan gaan met hierin de
extra ondersteuningsbehoeften van de leerling
- Ondersteuningsaanbod beschrijven
- Sinds 2018 verplicht overleg tussen gemeente & SWV in het voortgezet onderwijs

De onderzoeksvraag
Hoofdvragen =
1. Hoe verloopt de implementatie van deze stelselwijziging?
2. Wat is de impact van passend onderwijs op het handelen van iedereen die
betrokken is bij leerlingen met extra ondersteuningsbehoeften?

Conclusie: verbeterde organisatie, maar ook verwachtingen die niet zijn uitgekomen.
Op het niveau van stelsel = betere organisatie van de extra ondersteuning.
 Er is een dekkend aanbod voor leerlingen!

, Voor de rijksoverheid = kosten zijn beheersbaar geworden.
 Scholen geven echter aan soms nog last te hebben van een te krap budget – toch
bureaucratie.

Mbo-instellingen = positief passend onderwijs, maar lopen tegen grenzen van
ondersteuningsmogelijkheden aan.

Leraren en ouders = de verwachtingen zijn niet waargemaakt

Impact op het stelsel, op samenwerkingsverbanden en op schoolbesturen
Flexibeler systeem en een grotendeels dekkend aanbod
Wet passend onderwijs heeft geleid tot minder complexe en starre organisatie van de
ondersteuning van leerlingen in het primair en voortgezet onderwijs.

In de meeste regio’s is er een dekkend aanbod.

Hiaten ->
- Ernstig meervoudig beperkte leerlingen
- Leerlingen met hoog cognitief niveau en gedragsproblemen
- Intensieve begeleiding die voor sommige leerlingen nodig is leidt tot financiële
afwegingen.
o Is het realistisch om te verwachten dat binnen het gestelde budget voor
elke leerling een goede oplossing mogelijk is?

Kostenbeheersing voor de rijksoverheid, financiën onder controle houden lokaal een
opgave
Voor de rijksoverheid zijn de koste beheersbaar geworden: SWV krijgen gebaald budget.
 In primair en voortgezet onderwijs soms te weinig budget door verevening.

Verevening = het budget voor leerlingen met extra ondersteuningsbehoeften wordt
gelijkmatig verdeeld over de SWV op basis van aantal leerlingen.
Positieve verevening = SWV krijgt meer budget dan voorheen
Negatieve verevening = SWV krijgt minder budget dan voorheen
 Overgangsregeling van 5 jaar om zich aan te passen aan het nieuwe budget

Na een daling in het speciaal onderwijs stijgt het aandeel nu weer. Het ligt nu boven de
norm waarop destijds het totale budget voor passend onderwijs op is gebaseerd.
 Gevolg = er blijft een kleiner deel over voor regulier onderwijs

Complexiteit is veranderd
Complexiteit is verminder doordat SWV gaan over het geheel van regels in een regio.
Voor cluster 1 (visuele) en 2 (auditieve) zijn nog wel aparte regels.

Grensverkeer is wel ontstaan = het kind woont in een andere regio dan die van het SWV
waar ze naar school gegaan.

De doelmatigheid van bestedingen in onbekend
Onbekend door de gemaakte beleidskeuze  de Wet Passend onderwijs definieert niet
welke leerling tot de doelgroep behoren.
 SWV maken hierin eigen keuzes!
 + er zijn geen betrouwbare registraties van leerlingen die extra ondersteuning
krijgen

Veel bestuurlijk overleg tussen onderwijs en jeugdhulp, nog weinig gezamenlijk beleid
Onderwijs en jeugdhulp blijken vaak nog gescheiden terreinen.
Het onderwijs heeft last van de wachttijden bij jeugdhulp en sommige gemeentes stellen
dat het onderwijs een te groot beroep doet op de jeugdhulp.
Beleidsvrijheid roept discussie op