Auteur: Sabine Truijens I Dit document is auteursrechtelijk beschermd, het verspreiden van dit document is strafbaar
Familie & Gezin
Deeltoets 1
Hoorcollege 1......................................................................................................................................2
Literatuur ........................................................................................................................................6
Oefenvragen ...................................................................................................................................9
Hoorcollege 2.................................................................................................................................... 11
Literatuur ...................................................................................................................................... 18
Woordenlijst ............................................................................................................................. 25
Oefenvragen ................................................................................................................................. 27
Hoorcollege 3.................................................................................................................................... 30
Literatuur ...................................................................................................................................... 36
Oefenvragen ................................................................................................................................. 47
Hoorcollege 4.................................................................................................................................... 49
Literatuur ...................................................................................................................................... 51
Oefenvragen ................................................................................................................................. 60
Hoorcollege 5a .................................................................................................................................. 61
Literatuur ...................................................................................................................................... 64
Oefenvragen ................................................................................................................................. 66
Hoorcollege 5b.................................................................................................................................. 68
Literatuur ...................................................................................................................................... 71
Oefenvragen ................................................................................................................................. 76
Made by: Sabine Truijens
Student Pedagogische wetenschappen, Universiteit van Amsterdam (2024)
1
,Auteur: Sabine Truijens I Dit document is auteursrechtelijk beschermd, het verspreiden van dit document is strafbaar
Hoorcollege 1
Inleiding gezinspedagogiek
Familie en gezin: 4 thema's
• Inleiding in de gezinspedagogiek
• Diversiteit
• Complexiteit van gezinsinteracties
• Opvoeding ondersteunen
Opvoedtaken per ontwikkelingsfase
Babytijd
Opvoedtaken in de babytijd
Vier domeinen van opvoeding van baby's:
• Verzorgende opvoeding (borstvoeding, in fysieke behoeften voorzien)
• Sociale opvoeding (delen van speelgoed met anderen, interpersoonlijk gedrag bevorderen en
begeleiden.
• Didactische opvoeding (voorlezen, stimulatie om de wereld te leren begrijpen).
• Materiele opvoeding (hand-oog coördinatie, fysieke uitdaging en begeleiding)
Kerntaak voor ouders is sensitiviteit
Sensitiviteit = het vermogen van ouders om signalen van het kind waar te nemen, juist te
interpreteren en er correct op te reageren.
Circle of security
Ouders --> Veilige haven en veilige basis, om vanuit te ontdekken en om veilig terug te komen.
Ouders moeten hier een balans in zien te vinden
Waarom is sensitiviteit zo belangrijk?
Veilige hechting (gehechtheid)
Eerste tekenen van gehechtheid
Vanaf 8 à 9 maanden beginnen tekenen van gehechtheid zichtbaar te worden
• Vanaf die tijd zou er rond die tijd een nieuw kindje kunnen zijn, waardoor dit kind zich heel
erg wil hechten aan de ouders, zodat het ook aandacht krijgt.
Vanaf 8 maanden
• Angst voor vreemden
• Erge hechting aan ouders
2
,Auteur: Sabine Truijens I Dit document is auteursrechtelijk beschermd, het verspreiden van dit document is strafbaar
Verschillen in gehechtheid
Kan gemeten worden door de Strange situation procedure
(12 tot 24 maanden)
Je kijkt hierbij naar:
1. Gedrag tijdens aanwezigheid moeder
2. Reactie op afwezigheid moeder
3. Reactie op terugkeer moeder
Normale ontwikkeling
1. verkennen, onderzoeken, kalm
2. huilen, overstuur
3. snel weer laat troosten, blij dat de moeder terug is
Slechte ontwikkeling
Het maakt het kind niet uit dat de moeder weg is, blijft kalm. Reageert ook niet echt op de
onbekende.
Dus je let op:
• Dichtheid en contact zoeken
• Contact houden met de ouder
• Vermijden van contact
• Weerstand bij contact of troost
• Ontdekgedrag (exploration) van het kind
Gehechtheidstijlen
Veilig (65%)
Ouder: sensitief, responsief, consistent
Kind: exploratief, verdrietig bij weggaan van ouder, troost bij terugkeer ouder.
Onveilig - vermijdend (20%)
Ouder: afstandelijk, weinig betrokken.
Kind: weinig exploratief, emotioneel afstandelijk bij weggaan en terugkeer ouder.
Onveilig - ambivalent (10%)
Ouder: inconsistent, soms sensitief, soms afstandelijk.
Kind: weinig exploratief, overstuur bij weggaan ouder, combinatie van angst, onzekerheid en boos bij
terugkeer.
3
, Auteur: Sabine Truijens I Dit document is auteursrechtelijk beschermd, het verspreiden van dit document is strafbaar
Onveilig - gedesoriënteerd (5%)
Ouder: extreem inconsistent, beangstigend, intrusief, of passief.
Kind: zeer passief of juist erg boos.
Interne werkmodellen
Gedachten en overtuigingen gebaseerd op eerdere ervaringen.
Over jezelf, anderen en de relatie tussen jezelf en anderen.
Beïnvloeden je verwachtingen, acties en reacties in sociale situaties.
Veilig gehecht => Geloof en vertrouwen in dat in je behoeften zal worden voorzien.
Onveilig vermijdend => (Onbewust) geloof dat niet in je behoeften zal worden voorzien.
Onveilig ambivalent => Er niet van uit kunnen gaan dat in je behoeften zal worden voorzien.
Onveilig gedesoriënteerd => Verward en zonder strategie over of in je behoeften zal worden
voorzien.
Gehechtheidsstijl over tijd
Relatief stabiel (70-80% verandert niet)
Stabiliteit doorgaans versterkt vrienden- en partner keuze.
Classificatie kan veranderen door vrienden- en partnerkeuze.
Kindertijd
Typologie van Baumrind
Warmte
• Affectie (uitingen van liefde)
• Waardering (vriendelijkheid, acceptatie, steun)
• Positieve emotie ((glim)lachen, humor)
4
Familie & Gezin
Deeltoets 1
Hoorcollege 1......................................................................................................................................2
Literatuur ........................................................................................................................................6
Oefenvragen ...................................................................................................................................9
Hoorcollege 2.................................................................................................................................... 11
Literatuur ...................................................................................................................................... 18
Woordenlijst ............................................................................................................................. 25
Oefenvragen ................................................................................................................................. 27
Hoorcollege 3.................................................................................................................................... 30
Literatuur ...................................................................................................................................... 36
Oefenvragen ................................................................................................................................. 47
Hoorcollege 4.................................................................................................................................... 49
Literatuur ...................................................................................................................................... 51
Oefenvragen ................................................................................................................................. 60
Hoorcollege 5a .................................................................................................................................. 61
Literatuur ...................................................................................................................................... 64
Oefenvragen ................................................................................................................................. 66
Hoorcollege 5b.................................................................................................................................. 68
Literatuur ...................................................................................................................................... 71
Oefenvragen ................................................................................................................................. 76
Made by: Sabine Truijens
Student Pedagogische wetenschappen, Universiteit van Amsterdam (2024)
1
,Auteur: Sabine Truijens I Dit document is auteursrechtelijk beschermd, het verspreiden van dit document is strafbaar
Hoorcollege 1
Inleiding gezinspedagogiek
Familie en gezin: 4 thema's
• Inleiding in de gezinspedagogiek
• Diversiteit
• Complexiteit van gezinsinteracties
• Opvoeding ondersteunen
Opvoedtaken per ontwikkelingsfase
Babytijd
Opvoedtaken in de babytijd
Vier domeinen van opvoeding van baby's:
• Verzorgende opvoeding (borstvoeding, in fysieke behoeften voorzien)
• Sociale opvoeding (delen van speelgoed met anderen, interpersoonlijk gedrag bevorderen en
begeleiden.
• Didactische opvoeding (voorlezen, stimulatie om de wereld te leren begrijpen).
• Materiele opvoeding (hand-oog coördinatie, fysieke uitdaging en begeleiding)
Kerntaak voor ouders is sensitiviteit
Sensitiviteit = het vermogen van ouders om signalen van het kind waar te nemen, juist te
interpreteren en er correct op te reageren.
Circle of security
Ouders --> Veilige haven en veilige basis, om vanuit te ontdekken en om veilig terug te komen.
Ouders moeten hier een balans in zien te vinden
Waarom is sensitiviteit zo belangrijk?
Veilige hechting (gehechtheid)
Eerste tekenen van gehechtheid
Vanaf 8 à 9 maanden beginnen tekenen van gehechtheid zichtbaar te worden
• Vanaf die tijd zou er rond die tijd een nieuw kindje kunnen zijn, waardoor dit kind zich heel
erg wil hechten aan de ouders, zodat het ook aandacht krijgt.
Vanaf 8 maanden
• Angst voor vreemden
• Erge hechting aan ouders
2
,Auteur: Sabine Truijens I Dit document is auteursrechtelijk beschermd, het verspreiden van dit document is strafbaar
Verschillen in gehechtheid
Kan gemeten worden door de Strange situation procedure
(12 tot 24 maanden)
Je kijkt hierbij naar:
1. Gedrag tijdens aanwezigheid moeder
2. Reactie op afwezigheid moeder
3. Reactie op terugkeer moeder
Normale ontwikkeling
1. verkennen, onderzoeken, kalm
2. huilen, overstuur
3. snel weer laat troosten, blij dat de moeder terug is
Slechte ontwikkeling
Het maakt het kind niet uit dat de moeder weg is, blijft kalm. Reageert ook niet echt op de
onbekende.
Dus je let op:
• Dichtheid en contact zoeken
• Contact houden met de ouder
• Vermijden van contact
• Weerstand bij contact of troost
• Ontdekgedrag (exploration) van het kind
Gehechtheidstijlen
Veilig (65%)
Ouder: sensitief, responsief, consistent
Kind: exploratief, verdrietig bij weggaan van ouder, troost bij terugkeer ouder.
Onveilig - vermijdend (20%)
Ouder: afstandelijk, weinig betrokken.
Kind: weinig exploratief, emotioneel afstandelijk bij weggaan en terugkeer ouder.
Onveilig - ambivalent (10%)
Ouder: inconsistent, soms sensitief, soms afstandelijk.
Kind: weinig exploratief, overstuur bij weggaan ouder, combinatie van angst, onzekerheid en boos bij
terugkeer.
3
, Auteur: Sabine Truijens I Dit document is auteursrechtelijk beschermd, het verspreiden van dit document is strafbaar
Onveilig - gedesoriënteerd (5%)
Ouder: extreem inconsistent, beangstigend, intrusief, of passief.
Kind: zeer passief of juist erg boos.
Interne werkmodellen
Gedachten en overtuigingen gebaseerd op eerdere ervaringen.
Over jezelf, anderen en de relatie tussen jezelf en anderen.
Beïnvloeden je verwachtingen, acties en reacties in sociale situaties.
Veilig gehecht => Geloof en vertrouwen in dat in je behoeften zal worden voorzien.
Onveilig vermijdend => (Onbewust) geloof dat niet in je behoeften zal worden voorzien.
Onveilig ambivalent => Er niet van uit kunnen gaan dat in je behoeften zal worden voorzien.
Onveilig gedesoriënteerd => Verward en zonder strategie over of in je behoeften zal worden
voorzien.
Gehechtheidsstijl over tijd
Relatief stabiel (70-80% verandert niet)
Stabiliteit doorgaans versterkt vrienden- en partner keuze.
Classificatie kan veranderen door vrienden- en partnerkeuze.
Kindertijd
Typologie van Baumrind
Warmte
• Affectie (uitingen van liefde)
• Waardering (vriendelijkheid, acceptatie, steun)
• Positieve emotie ((glim)lachen, humor)
4
