Paradigma
➔ Is een manier van kijken naar de wereld en naar de wetenschap.
➔ Verschillende paradigma’s hebben verschillende ideeën over wat waarheid is en wat
kennis is en hoe we dat kunnen onderzoeken.
➢ Als je een blauwe bril opzet, ziet alles er blauw uit en als je een rode bril op zet, ziet alles
er rood uit. Elk paradigma kijkt op een andere manier naar de werkelijkheid.
Thomas Kuhn (1962)
“Universally recognized scientific achievements that, for a time, provide model problems and
solutions for a community of practitioners” (1962, p. VIII)
➔ Kuhn zegt eigenlijk dat wetenschappers op een bepaald moment een gedeelde manier
hebben om naar de wereld te kijken en om onderzoek te doen. Dit noemen we een
paradigma.
➢ Vroeger dachten wetenschappers dat de zon om de aarde draaide. Dit was toen hun
paradigma. Later werd ontdekt dat de aarde juist om de zon draait. Dit nieuwe idee
verving het oude paradigma.
➢ Paradigma’s kunnen dus veranderen als er nieuwe ontdekkingen worden gedaan.
Sarah Tracy (2020)
“Paradigms are preferred ways of understanding reality, building knowledge, and gathering
information about the world. They are collections of discourses that make up the philosophical
assumptions that ground one’s point of view” (2020, p. 49).
➔ Tracy zegt dat een paradigma een manier van denken is die bepaalt hoe we de wereld
begrijpen en hoe we kennis verzamelen.
➔ Het bestaat uit overtuigingen en ideeën die bepalen wat we als waarheid beschouwen
en welke methoden we gebruiken om onderzoek te doen.
,Soorten paradigma’s
Positivistisch paradigma
➔ In dit paradigma is het idee dat er één objectieve waarheid is die we kunnen meten en
begrijpen door onderzoek
➢ Hier gebruik je cijfers en data om dingen te verklaren en te begrijpen. Alles moet
meetbaar zijn.
Interpretatief paradigma
➔ Het gaat hier om hoe mensen zelf betekenis geven aan de wereld.
➢ Het gaat niet om feiten, maar om hoe mensen dingen begrijpen en wat ze
belangrijk vinden in hun leven.
Kritisch paradigma
➔ Dit paradigma kijkt naar hoe macht en ongelijkheid de wereld
beïnvloeden
➢ Het onderzoekt wie de macht heeft en wie niet en
probeert ongelijkheid te veranderen.
Feministisch paradigma
➔ Dit paradigma kijkt naar hoe gender invloed heeft op hoe
mensen worden behandeld.
➢ Het gaat over het begrijpen van de wereld vanuit het perspectief van vrouwen en
andere gemarginaliseerde groepen en hoe macht en ongelijkheid daar een rol in
spelen.
Postmodernistisch paradigma
➔ Het idee dat er geen absolute waarheid is en dat alles subjectief is
➢ Het benadrukt dat verschillende mensen verschillende waarheden hebben en dat
alles in de wereld in verandering is.
➢ Er wordt niet alleen gekeken naar 1 mening en ervaring, maar er wordt meerdere
data verzameld om verschillende perspectieven te begrijpen. (Reducing Early
School Leavers Project)
Positivistisch paradigma: Één objectieve werkelijkheid te ontdekken door onderzoek.
Ontologie: Realisme (Zijnsleer)
➔ Er is één objectieve wereld die we kunnen begrijpen door onderzoek. Wat we zien,
bestaat echt, ongeacht wat wij ervan denken.
, Epistemologie: Positivisme (Kennisleer)
➔ Kennis moet gebaseerd zijn op feiten en bewijzen die we kunnen meten. Iets is alleen
waar als je het kunt aantonen met concrete data.
Axiologie
➔ Onderzoekers moeten neutraal zijn, zonder hun persoonlijke meningen of gevoelens in
het onderzoek te stoppen.
Methodologie
➔ Onderzoek gebruikt getallen (kwantitatief), experimenten (om dingen te testen) en
interviews (om te begrijpen wat mensen denken).
Interpretatief paradigma: Hoe mensen zelf betekenis geven aan de wereld.
Ontologie: Constructivisme (ZIjnsleer)
➔ Er is geen vaste werkelijkheid; de betekenis van dingen hangt af van hoe mensen ze
begrijpen en interpreteren.
Epistemologie: Interpretativisme (Kennisleer)
➔ Kennis wordt gevormd door dagelijkse interacties en communicatie tussen mensen.
Axiologie
➔ Onderzoek is waardegebonden; de onderzoeker heeft invloed op het proces door hun
eigen opvattingen.
Methodologie: Kwalitatief & Etnografie
➔ Onderzoek gebruikt kwalitatieve methoden zoals interviews en etnografie, waarbij de
onderzoeker zich verdiept in de cultuur of gemeenschap die onderzocht wordt.
Kritisch paradigma: Analyseert machtsstructuren en sociale ongelijkheden.
Ontologie: (Zijnsleer)
➔ Werkelijkheid wordt beïnvloed door machtsrelaties en is historisch gevormd. Hoe we de
wereld zien, komt voort uit machtsstructuren en geschiedenis.
Epistemologie: (Kennisleer)
➔ Kennis is gevormd door machtsverhoudingen en kan verbogen of vervormd worden. Wat
we als waar beschouwen, wordt beïnvloed door wie de macht heeft.