MEDISCHE KENNIS 1.3B
PSYCHOPATHOLOGIE
BIJEENKOMST 1: DELIER INLEIDING
Verpleegkundige (V): “En weet u welke dag het vandaag is?”
Patiënt (P): “Het moet vandaag vrijdag zijn, kan dat?” V: “Eentje eerder.”
P: “Ja, donderdag.” […] “Het rookt daar een beetje.” V: “Het rookt daar een beetje?”
P: “Ja.” “Vermoed ik, dat iets in de fik staat ofzo.” V: “Nee toch?”
P: “Ja, dat vermoed ik.” […] V: “Wordt u er bang van?” P: “Bang ben ik er niet van.” V: “Nee.”
P: “Maar, er staat wel iets in de fik.” […]
V: “U zakte eventjes weg.” P: “Ja, inderdaad ja.”
V: “Kijk mij maar aan.” […]
P: “Ik zie gewoon donkere gedaantes.” V: “Ja.”
P: “Het is net alsof mijn familie hier is. Zo, zo, zo voelt dat aan he.” V: “Maar realiseert u zich dat uw familie
er niet is?”
P: “Ja, dat die er niet is nee.” V: “Ze zijn er niet he?”
P: “Nee.”
Bron: Fragmenten uit een interview met een delirante patiënt (AMC-video ‘Donkere gedaantes’)
Delirium is een frequent voorkomende vorm van psychopathologie bij oudere mensen na opname in het
ziekenhuis, maar kan ook thuis voorkomen. Ook bij patiënten in de terminale fase of op een Intensive Care
komt veelvuldig delirium voor. Binnen de verpleging wordt delier soms ook ‘acuut optredende verwardheid’
genoemd. Vaak wordt het delirium niet tijdig herkend of aangezien voor dementie of depressie. Hierdoor vindt
geen adequate behandeling plaats en kan de patiënt ernstige schade ondervinden. Vroegtijdige herkenning
maakt diagnostiek en behandeling van het onderliggende lijden mogelijk en zou de gevolgen van het
verstoorde gedrag kunnen beperken of voorkomen. Er gaat echter nog een belangrijke stap aan vooraf,
namelijk identificatie van risicopatiënten en systematische screening op symptomen van delier. Door het sterk
wisselende beloop is het nodig de verschijnselen van een delier dagenlang goed te monitoren. Hier is een
belangrijke taak voor verpleegkundigen weggelegd. Het verpleegkundig team ziet de patiënt immers 24 uur per
dag. Zij kunnen de arts belangrijke informatie verschaffen en de patiënt passende begeleiding bieden. Er zijn
verschillende observatieschalen ontwikkeld voor vroegtijdige signalering van het delirium door
verpleegkundigen gedurende de reguliere zorgverlening. Een veelgebruikte schaal is de delirium Observatie
Screening (DOS).
De doelen;
1. Een delirium omschrijven aan de hand van de DSM-5 criteria;
2. Symptomen van een delirium noemen;
3. Methoden van diagnostisch onderzoek benoemen;
4. De belangrijkste mogelijke oorzaken en risicofactoren van een delier noemen;
5. Het werkingsmechanisme van een delier beschrijven;
PSYCHOPATHOLOGIE
BIJEENKOMST 1: DELIER INLEIDING
Verpleegkundige (V): “En weet u welke dag het vandaag is?”
Patiënt (P): “Het moet vandaag vrijdag zijn, kan dat?” V: “Eentje eerder.”
P: “Ja, donderdag.” […] “Het rookt daar een beetje.” V: “Het rookt daar een beetje?”
P: “Ja.” “Vermoed ik, dat iets in de fik staat ofzo.” V: “Nee toch?”
P: “Ja, dat vermoed ik.” […] V: “Wordt u er bang van?” P: “Bang ben ik er niet van.” V: “Nee.”
P: “Maar, er staat wel iets in de fik.” […]
V: “U zakte eventjes weg.” P: “Ja, inderdaad ja.”
V: “Kijk mij maar aan.” […]
P: “Ik zie gewoon donkere gedaantes.” V: “Ja.”
P: “Het is net alsof mijn familie hier is. Zo, zo, zo voelt dat aan he.” V: “Maar realiseert u zich dat uw familie
er niet is?”
P: “Ja, dat die er niet is nee.” V: “Ze zijn er niet he?”
P: “Nee.”
Bron: Fragmenten uit een interview met een delirante patiënt (AMC-video ‘Donkere gedaantes’)
Delirium is een frequent voorkomende vorm van psychopathologie bij oudere mensen na opname in het
ziekenhuis, maar kan ook thuis voorkomen. Ook bij patiënten in de terminale fase of op een Intensive Care
komt veelvuldig delirium voor. Binnen de verpleging wordt delier soms ook ‘acuut optredende verwardheid’
genoemd. Vaak wordt het delirium niet tijdig herkend of aangezien voor dementie of depressie. Hierdoor vindt
geen adequate behandeling plaats en kan de patiënt ernstige schade ondervinden. Vroegtijdige herkenning
maakt diagnostiek en behandeling van het onderliggende lijden mogelijk en zou de gevolgen van het
verstoorde gedrag kunnen beperken of voorkomen. Er gaat echter nog een belangrijke stap aan vooraf,
namelijk identificatie van risicopatiënten en systematische screening op symptomen van delier. Door het sterk
wisselende beloop is het nodig de verschijnselen van een delier dagenlang goed te monitoren. Hier is een
belangrijke taak voor verpleegkundigen weggelegd. Het verpleegkundig team ziet de patiënt immers 24 uur per
dag. Zij kunnen de arts belangrijke informatie verschaffen en de patiënt passende begeleiding bieden. Er zijn
verschillende observatieschalen ontwikkeld voor vroegtijdige signalering van het delirium door
verpleegkundigen gedurende de reguliere zorgverlening. Een veelgebruikte schaal is de delirium Observatie
Screening (DOS).
De doelen;
1. Een delirium omschrijven aan de hand van de DSM-5 criteria;
2. Symptomen van een delirium noemen;
3. Methoden van diagnostisch onderzoek benoemen;
4. De belangrijkste mogelijke oorzaken en risicofactoren van een delier noemen;
5. Het werkingsmechanisme van een delier beschrijven;
