KENNISBASIS
WERELDORIËNTATIE
Geschiedenis
Anouk
Boek: Geschiedenis en samenleving
,Inhoud
Hoofdstuk 0. Bronnen van het verleden.................................................................................................2
Hoofdstuk 1. Tijd van jagers en boeren..................................................................................................3
Hoofdstuk 2. Tijd van Grieken en Romeinen..........................................................................................6
Hoofdstuk 3. Tijd van monniken en ridders..........................................................................................10
Hoofdstuk 4. Tijd van steden en staten................................................................................................14
Hoofdstuk 5. Tijd van ontdekkers en hervormers.................................................................................19
Hoofdstuk 6. Tijd van regenten en vorsten..........................................................................................23
Hoofdstuk 7. Tijd van pruiken en revoluties.........................................................................................26
Hoofdstuk 8. Tijd van burgers en stoommachines (1800-1900)...........................................................28
Hoofdstuk 9. Tijd van wereldoorlogen.................................................................................................32
Hoofdstuk 10. Tijd van televisie en computer......................................................................................35
,Hoofdstuk 0. Bronnen van het verleden
Het verleden begint bij het ontstaan van de aarde en meer specifiek voor historici
bij het verschijnen van de eerste mens op aarde.
Voor een reconstructie van de het verleden kan alles wat uit het verleden dat
bewust of onbewust bewaard is gebleven, gebruikt worden.
- Prehistorie: geen schriftelijke bronnen
- Historie: wel aanwezigheid van schriftelijke bronnen
- Protohistorie: overgangstijd van prehistorie naar historie
Bronnen van het verleden worden bewaard op verschillende plaatsen, een
belangrijke is het bodemarchief.
Een landelijke verzamelplaats is het Rijksmuseum voor oudheden in Leiden,
opgericht in 1818.
Dateren een archeoloog stelt de ouderdom vast van de vondst.
, Hoofdstuk 1. Tijd van jagers en boeren
De aarde is zo’n 4.6 miljard jaar geleden in het heelal ontstaan, als een hete gas-
of stofwolk.
Algen waren de eerste planten. Toen er leven op aarde kwam, ontstonden er
planten zonder bladeren, kwallen, amfibieën en reptielen.
Tussen 225 miljoen en 65 miljoen jaar geleden leefden o.a. dinosaurussen.
Dinosaurus letterlijk: verschrikkelijke hagedis.
Het ontstaan van de mens
Mensachtigen, ook wel hominiden genoemd. De mens komt oorspronkelijk uit
Afrika.
- Handige mens: homo habilis.
- Recht opgaande mens: homo erectus hiertoe behoort de Neanderthaler.
- Denkende mens: homo sapiëns anatomisch
- Moderne mens onderscheidt zich van vorige menssoorten.
40.000 jaar geleden kwam de denkende mens naar West-Europa.
De Europese denkende mens wordt naar de vindplaats in Frankrijk ‘Cro Magnon-
Mens’ genoemd. Een verwant van de homo erectus is de Neanderthaler, die
tussen 130.000 en 35.000 miljoen jaar geleden leefde.
Jagers/verzamelaars – rendierjagers
Zowel de Neanderthalers als de homo erectus hielden zichzelf in leven door een
combinatie van jagen en verzamelen: de jagers-verzamelaars. De oudste
mensen zijn jagers/verzamelaars en leefden als nomaden. Een nomadisch
bestaan kenmerkt zich door de voortdurende strijd om te overleven Ze leefden in
kleine nomadische groepen en hadden weinig bezittingen. Soms wordt er
gedacht dat zij altijd honger hadden, maar het lijkt erop dat ze juist een
gevarieerd dieet hadden. In West-Europa had je de Rendierjagers. Er was hier
toen een ijstijd en zij zullen gejaagd hebben op mammoeten en bizons. Men
gebruikte vooral gereedschappen van vuursteen (pijlpunten, bijlen) en andere
natuurlijke materialen.
Flora en fauna wordt 2 miljoen jaar lang door klimaatveranderingen beheerst.
Koude periode: glacialen (ijstijden)
Warme periode: interglacialen
Deze perioden komen voor door een drietal astronomische factoren:
1. Schommelingen van de aardas
2. Wisselingen in de baan van de aarde om de zon
3. Verschillen in straling en intensiteit van de zon
Voorlaatste ijstijd 200.000 – 130.000 jaar geleden
Laatste ijstijd 120.000 – 10.000 jaar geleden
De denkende mens wordt geassocieerd met een aantal ingrijpende
cultuurveranderingen. Door temperatuurstijging kwamen rendierjagers naar de
lage landen en Noord-Europa. De rendierjagers beschikken over vuurstenen en
werktuigen.
WERELDORIËNTATIE
Geschiedenis
Anouk
Boek: Geschiedenis en samenleving
,Inhoud
Hoofdstuk 0. Bronnen van het verleden.................................................................................................2
Hoofdstuk 1. Tijd van jagers en boeren..................................................................................................3
Hoofdstuk 2. Tijd van Grieken en Romeinen..........................................................................................6
Hoofdstuk 3. Tijd van monniken en ridders..........................................................................................10
Hoofdstuk 4. Tijd van steden en staten................................................................................................14
Hoofdstuk 5. Tijd van ontdekkers en hervormers.................................................................................19
Hoofdstuk 6. Tijd van regenten en vorsten..........................................................................................23
Hoofdstuk 7. Tijd van pruiken en revoluties.........................................................................................26
Hoofdstuk 8. Tijd van burgers en stoommachines (1800-1900)...........................................................28
Hoofdstuk 9. Tijd van wereldoorlogen.................................................................................................32
Hoofdstuk 10. Tijd van televisie en computer......................................................................................35
,Hoofdstuk 0. Bronnen van het verleden
Het verleden begint bij het ontstaan van de aarde en meer specifiek voor historici
bij het verschijnen van de eerste mens op aarde.
Voor een reconstructie van de het verleden kan alles wat uit het verleden dat
bewust of onbewust bewaard is gebleven, gebruikt worden.
- Prehistorie: geen schriftelijke bronnen
- Historie: wel aanwezigheid van schriftelijke bronnen
- Protohistorie: overgangstijd van prehistorie naar historie
Bronnen van het verleden worden bewaard op verschillende plaatsen, een
belangrijke is het bodemarchief.
Een landelijke verzamelplaats is het Rijksmuseum voor oudheden in Leiden,
opgericht in 1818.
Dateren een archeoloog stelt de ouderdom vast van de vondst.
, Hoofdstuk 1. Tijd van jagers en boeren
De aarde is zo’n 4.6 miljard jaar geleden in het heelal ontstaan, als een hete gas-
of stofwolk.
Algen waren de eerste planten. Toen er leven op aarde kwam, ontstonden er
planten zonder bladeren, kwallen, amfibieën en reptielen.
Tussen 225 miljoen en 65 miljoen jaar geleden leefden o.a. dinosaurussen.
Dinosaurus letterlijk: verschrikkelijke hagedis.
Het ontstaan van de mens
Mensachtigen, ook wel hominiden genoemd. De mens komt oorspronkelijk uit
Afrika.
- Handige mens: homo habilis.
- Recht opgaande mens: homo erectus hiertoe behoort de Neanderthaler.
- Denkende mens: homo sapiëns anatomisch
- Moderne mens onderscheidt zich van vorige menssoorten.
40.000 jaar geleden kwam de denkende mens naar West-Europa.
De Europese denkende mens wordt naar de vindplaats in Frankrijk ‘Cro Magnon-
Mens’ genoemd. Een verwant van de homo erectus is de Neanderthaler, die
tussen 130.000 en 35.000 miljoen jaar geleden leefde.
Jagers/verzamelaars – rendierjagers
Zowel de Neanderthalers als de homo erectus hielden zichzelf in leven door een
combinatie van jagen en verzamelen: de jagers-verzamelaars. De oudste
mensen zijn jagers/verzamelaars en leefden als nomaden. Een nomadisch
bestaan kenmerkt zich door de voortdurende strijd om te overleven Ze leefden in
kleine nomadische groepen en hadden weinig bezittingen. Soms wordt er
gedacht dat zij altijd honger hadden, maar het lijkt erop dat ze juist een
gevarieerd dieet hadden. In West-Europa had je de Rendierjagers. Er was hier
toen een ijstijd en zij zullen gejaagd hebben op mammoeten en bizons. Men
gebruikte vooral gereedschappen van vuursteen (pijlpunten, bijlen) en andere
natuurlijke materialen.
Flora en fauna wordt 2 miljoen jaar lang door klimaatveranderingen beheerst.
Koude periode: glacialen (ijstijden)
Warme periode: interglacialen
Deze perioden komen voor door een drietal astronomische factoren:
1. Schommelingen van de aardas
2. Wisselingen in de baan van de aarde om de zon
3. Verschillen in straling en intensiteit van de zon
Voorlaatste ijstijd 200.000 – 130.000 jaar geleden
Laatste ijstijd 120.000 – 10.000 jaar geleden
De denkende mens wordt geassocieerd met een aantal ingrijpende
cultuurveranderingen. Door temperatuurstijging kwamen rendierjagers naar de
lage landen en Noord-Europa. De rendierjagers beschikken over vuurstenen en
werktuigen.
