Kennis Processen
Aantekeningen jaar 1, Blok 4
,Inhoudsopgave
Procesrekenen........................................................................................................................................2
College 1) Massabalans......................................................................................................................2
College 2) Eenheden...........................................................................................................................3
College 3) Warmtebalans...................................................................................................................4
College 4) Warmtetransport...............................................................................................................5
College 5) Warmtetransport door vlakke wanden..............................................................................7
College 6) Warmtetransport door buizen...........................................................................................8
Basisprocessen.......................................................................................................................................9
College 1) AGF....................................................................................................................................9
College 2) Dranken...........................................................................................................................11
College 3) Vlees................................................................................................................................13
College 4) Zuivel...............................................................................................................................15
College 5) Bakkerij............................................................................................................................17
1
, Procesrekenen
College 1) Massabalans
Balansen
Het idee van een balans is, dat er niks verloren gaat in een proces. Dit geld zowel voor massa (wet
van behoud van massa) als voor energie (wet van behoud van energie).
Gewichtspercentage en volumepercentage
Je kan een aandeel van een stof in een mengsel
weergeven als gewicht% (W/W%) of Volume% (V/V
%). Dit geeft andere uitkomsten. Bij Volume% deel je
het aantal liters door het totaal aantal liters en
vermenigvuldig je dit met 100%. Bij Gewicht%
vermenigvuldig je het aantal m3 met de dichtheid,
deel je vervolgens door het totaal en vermenigvuldig
je met 100%.
Gewicht% op droge stof
Bij vaste voedingsmiddelen is het verstandiger om met gewicht% te rekenen. Voorbeeld:
Bananen hebben een gewicht% water van 300% op
droge stof. Het gewicht% water is dan 100%
+300%=400%. (300/400)x100%=75 W/W% water.
Dit kan ook met kg. Dan krijg je bijvoorbeeld:
Je kan gewicht% ook uitdrukken in Kg/Kg ds (droge stof).
Massabalans
Je kan een proces uitdrukken in een blokschema. Bij dit blokschema is de reactie zelf niet belangrijk,
enkel de stofstromen. Dit kunnen ingaande of uitgaande stromen zijn. De getallen moeten
uiteindelijk altijd gelijk zijn.
Wanneer je dit met de chemische componenten doet
noemen we dit een chemische balans. Op deze manier
kan je ook goed de reactievergelijking opstellen.
Opstellen massabalans
Bij het opstellen van een massabalans volg je standaard een aantal stappen:
1. Maak een processchema
2. Kies het deelsysteem (waar gaat de vraag over)
3. Kies de sleutelcomponent (waarvan heb ik de meeste gegevens?)
4. Stel totaal massabalans op (alle losse balansen samen)
5. Los per sleutelcomponent de vergelijking op
2
Aantekeningen jaar 1, Blok 4
,Inhoudsopgave
Procesrekenen........................................................................................................................................2
College 1) Massabalans......................................................................................................................2
College 2) Eenheden...........................................................................................................................3
College 3) Warmtebalans...................................................................................................................4
College 4) Warmtetransport...............................................................................................................5
College 5) Warmtetransport door vlakke wanden..............................................................................7
College 6) Warmtetransport door buizen...........................................................................................8
Basisprocessen.......................................................................................................................................9
College 1) AGF....................................................................................................................................9
College 2) Dranken...........................................................................................................................11
College 3) Vlees................................................................................................................................13
College 4) Zuivel...............................................................................................................................15
College 5) Bakkerij............................................................................................................................17
1
, Procesrekenen
College 1) Massabalans
Balansen
Het idee van een balans is, dat er niks verloren gaat in een proces. Dit geld zowel voor massa (wet
van behoud van massa) als voor energie (wet van behoud van energie).
Gewichtspercentage en volumepercentage
Je kan een aandeel van een stof in een mengsel
weergeven als gewicht% (W/W%) of Volume% (V/V
%). Dit geeft andere uitkomsten. Bij Volume% deel je
het aantal liters door het totaal aantal liters en
vermenigvuldig je dit met 100%. Bij Gewicht%
vermenigvuldig je het aantal m3 met de dichtheid,
deel je vervolgens door het totaal en vermenigvuldig
je met 100%.
Gewicht% op droge stof
Bij vaste voedingsmiddelen is het verstandiger om met gewicht% te rekenen. Voorbeeld:
Bananen hebben een gewicht% water van 300% op
droge stof. Het gewicht% water is dan 100%
+300%=400%. (300/400)x100%=75 W/W% water.
Dit kan ook met kg. Dan krijg je bijvoorbeeld:
Je kan gewicht% ook uitdrukken in Kg/Kg ds (droge stof).
Massabalans
Je kan een proces uitdrukken in een blokschema. Bij dit blokschema is de reactie zelf niet belangrijk,
enkel de stofstromen. Dit kunnen ingaande of uitgaande stromen zijn. De getallen moeten
uiteindelijk altijd gelijk zijn.
Wanneer je dit met de chemische componenten doet
noemen we dit een chemische balans. Op deze manier
kan je ook goed de reactievergelijking opstellen.
Opstellen massabalans
Bij het opstellen van een massabalans volg je standaard een aantal stappen:
1. Maak een processchema
2. Kies het deelsysteem (waar gaat de vraag over)
3. Kies de sleutelcomponent (waarvan heb ik de meeste gegevens?)
4. Stel totaal massabalans op (alle losse balansen samen)
5. Los per sleutelcomponent de vergelijking op
2
