Ontwikkelingsleer belangrijke theorieën
Erikson's Stages of Psychosocial Development 2
Piaget’s Theory of Cognitive Development 4
Vygotski’s Socio-Cultural Theory of Development 6
Kohlberg’s Morele Stadia 7
Bronfenbrenner Ecologisch Model 8
Bowlby’s Attachment Theory 9
Baby hechting 9
Kind hechtingsstijlen 10
Volwassenen hechtingsstijlen 11
Baumrind’s Parenting Styles 12
Murstein’s Stimulus-Value-Role Theory 13
Moffitt’s Anti-Social and Risk Behavior Theory 14
Marcia’s Identity Theory 15
Luyckx Identity Theory 16
Sternberg's Triangular Theory of love 17
Gottman’s Four Horsemen 18
Hurst's Ontwikkelingstaak Theorie 19
Paul Baltes Succesvol ouder worden 19
Sociale Klok Model 20
Cartensen’s Socio-Emotionele Selectiviteitstheorie (SST) 21
MacArthur-model Succesvol ouder worden 22
1
,Erikson's Stages of Psychosocial Development
Acht stadia van psychosociale ontwikkeling. Elke levensfase brengt een conflict met zich mee
die overwonnen moet worden. Wanneer deze crisis overwonnen wordt ontwikkel je een deugd
(eigenschap) die je weer verder helpt in het leven en waardoor je naar een volgende fase kan.
Als je deze deugd niet ontwikkelt zul je in de fase blijven hangen tot het conflict is opgelost.
Fase Psychosociale crisis Verworven eigenschap Leeftijd
(deugd)
Vertrouwen vs Wantrouwen Hoop
1 0 - 1.5
We leren dat als we onze verzorger kunnen vertrouwen, we ook anderen
in de toekomst kunnen vertrouwen. Als we angst ervaren kunnen we ook
de wereld om ons heen niet vertrouwen.
Autonomie vs Onzekerheid Wilskracht
2 1.5 - 3
We ervaren onszelf en ontdekken ons lichaam en kunnen zo
zelfvertrouwen ontwikkelen, als we onszelf niet kunnen ontdekken
ontwikkelen we schaamte.
Initiatief vs Schuld Doelgerichtheid
3 3-5
We vragen onszelf af of het oké is wat we aan het doen zijn. Als we
aangemoedigd worden kunnen we onze interesses blijven volgen, als we
tegengehouden worden in wat we doen en worden verteld dat we raar
doen dan ontwikkelen we schuld.
Bekwaamheid vs Minderwaardigheid Competentie
4 5 -12
We willen laten zien dat we dingen goed kunnen doen. Als we bevestiging
krijgen van onze leraren worden we hardwerkend en bekwaam, maar als
we teveel negatieve feedback krijgen ontwikkelen we een
minderwaardigheidsgevoel.
Identiteit vs Identiteitsverwarring Trouw
5 12 - 18
We leren dat we verschillende sociale rollen hebben en proberen hierin
onze identiteit te vinden. Wanneer we ondersteunt worden in deze
zoektocht zullen we een identiteit creëren, wanneer we niet de vrijheid
krijgen om onszelf te vormen dan kom je in een identiteitsverwarring.
2
, Intimiteit vs Isolement Liefde
6 18 - 40
We beginnen te begrijpen wie we zijn en vragen onszelf af of we kunnen
houden van anderen. Wanneer we een partner vinden dan zijn we zeker
en gelukkig, als we dit niet kunnen vormen dan voelen we ons eenzaam.
Generativiteit vs Stagnatie Zorg
7 40 - 65
We worden comfortabel en nemen deel aan de maatschappij. Onze zorg
is generativiteit, als we de nieuwe generatie klaar kunnen stomen voor de
wereld dan zijn we gelukkig, we willen voor anderen zorgen, als we
eerdere conflicten niet hebben opgelost dan worden we pessimistisch en
ervaren we stagnatie.
Integriteit vs Wanhoop Wijsheid
8 65+
We zijn ouder en kijken terug op ons leven. Als we denken dat we het
goed hebben gedaan ontwikkelen we gevoelens van integriteit en
tevredenheid en accepteren we de naderende dood, als we dit niet vinden
dat worden we chagrijnig en bitter.
3
, Piaget’s Theory of Cognitive Development
Het principe van Jean Piaget dat kinderen van kleutertijd tot adolescentie door vier kwalitatief
verschillende stadia van intellectuele groei gaan.
Fase Ontwikkelingsfase Leeftijd
1 Sensomotorische fase 0-2
De baby manipuleert objecten om de basis van de fysieke realiteit vast
te leggen. Leren over de wereld via zintuigen en motorische
vaardigheden, bijv. dingen in hun mond stoppen, kruipen.
● Circulaire reacties: Ontwikkelen door repetitieve
gedragspatronen. Repetitieve actiegerichte schema's of
gewoonten die kenmerkend zijn voor baby's tijdens het
sensomotorische stadium.
● Little scientist
● Ongeveer 9 maanden eerste tekenen van objectpermanentie
● A-not-B error
2 Preoperationele fase 2-6
De percepties van kinderen worden gevangen door hun onmiddellijke
waarnemingen. Wat ze zien is wat ze echt geloven, onder andere dat
een object echt leeft en dat als de verschijning van een hoeveelheid
vloeistof verandert, de hoeveelheid daadwerkelijk anders wordt.
● Leren symbolen en taal te gebruiken
● Intuïtief redeneren (‘magisch’ denken)
○ Animisme / Artificisme / Finalisme
● Gebruiken niet dezelfde logica als volwassenen over de wereld
○ Lack of Conservation
● Bekijken de wereld vanuit een egocentrisch perspectief
Concreet operationele fase
3 6 - 11
Kinderen hebben een realistisch begrip van de wereld waarvan ze
denken dat ze echt op dezelfde golflengte zitten als volwassenen.
Hoewel ze conceptueel over concrete objecten kunnen redeneren,
kunnen ze niet op een abstracte en wetenschappelijke manier denken.
● Realistisch wereldbeeld
● Logisch redeneren, maar alleen in concrete situaties (nog niet
abstract op een "wetenschappelijke" manier):
○ Behoud (van massa en aantal)
○ Classificatie (class-inclusion)
○ Seriation / seriatie (in serie plaatsen)
○ Transitivity (vermogen om relaties logisch te combineren
om tot bepaalde conclusies te komen)
4
Erikson's Stages of Psychosocial Development 2
Piaget’s Theory of Cognitive Development 4
Vygotski’s Socio-Cultural Theory of Development 6
Kohlberg’s Morele Stadia 7
Bronfenbrenner Ecologisch Model 8
Bowlby’s Attachment Theory 9
Baby hechting 9
Kind hechtingsstijlen 10
Volwassenen hechtingsstijlen 11
Baumrind’s Parenting Styles 12
Murstein’s Stimulus-Value-Role Theory 13
Moffitt’s Anti-Social and Risk Behavior Theory 14
Marcia’s Identity Theory 15
Luyckx Identity Theory 16
Sternberg's Triangular Theory of love 17
Gottman’s Four Horsemen 18
Hurst's Ontwikkelingstaak Theorie 19
Paul Baltes Succesvol ouder worden 19
Sociale Klok Model 20
Cartensen’s Socio-Emotionele Selectiviteitstheorie (SST) 21
MacArthur-model Succesvol ouder worden 22
1
,Erikson's Stages of Psychosocial Development
Acht stadia van psychosociale ontwikkeling. Elke levensfase brengt een conflict met zich mee
die overwonnen moet worden. Wanneer deze crisis overwonnen wordt ontwikkel je een deugd
(eigenschap) die je weer verder helpt in het leven en waardoor je naar een volgende fase kan.
Als je deze deugd niet ontwikkelt zul je in de fase blijven hangen tot het conflict is opgelost.
Fase Psychosociale crisis Verworven eigenschap Leeftijd
(deugd)
Vertrouwen vs Wantrouwen Hoop
1 0 - 1.5
We leren dat als we onze verzorger kunnen vertrouwen, we ook anderen
in de toekomst kunnen vertrouwen. Als we angst ervaren kunnen we ook
de wereld om ons heen niet vertrouwen.
Autonomie vs Onzekerheid Wilskracht
2 1.5 - 3
We ervaren onszelf en ontdekken ons lichaam en kunnen zo
zelfvertrouwen ontwikkelen, als we onszelf niet kunnen ontdekken
ontwikkelen we schaamte.
Initiatief vs Schuld Doelgerichtheid
3 3-5
We vragen onszelf af of het oké is wat we aan het doen zijn. Als we
aangemoedigd worden kunnen we onze interesses blijven volgen, als we
tegengehouden worden in wat we doen en worden verteld dat we raar
doen dan ontwikkelen we schuld.
Bekwaamheid vs Minderwaardigheid Competentie
4 5 -12
We willen laten zien dat we dingen goed kunnen doen. Als we bevestiging
krijgen van onze leraren worden we hardwerkend en bekwaam, maar als
we teveel negatieve feedback krijgen ontwikkelen we een
minderwaardigheidsgevoel.
Identiteit vs Identiteitsverwarring Trouw
5 12 - 18
We leren dat we verschillende sociale rollen hebben en proberen hierin
onze identiteit te vinden. Wanneer we ondersteunt worden in deze
zoektocht zullen we een identiteit creëren, wanneer we niet de vrijheid
krijgen om onszelf te vormen dan kom je in een identiteitsverwarring.
2
, Intimiteit vs Isolement Liefde
6 18 - 40
We beginnen te begrijpen wie we zijn en vragen onszelf af of we kunnen
houden van anderen. Wanneer we een partner vinden dan zijn we zeker
en gelukkig, als we dit niet kunnen vormen dan voelen we ons eenzaam.
Generativiteit vs Stagnatie Zorg
7 40 - 65
We worden comfortabel en nemen deel aan de maatschappij. Onze zorg
is generativiteit, als we de nieuwe generatie klaar kunnen stomen voor de
wereld dan zijn we gelukkig, we willen voor anderen zorgen, als we
eerdere conflicten niet hebben opgelost dan worden we pessimistisch en
ervaren we stagnatie.
Integriteit vs Wanhoop Wijsheid
8 65+
We zijn ouder en kijken terug op ons leven. Als we denken dat we het
goed hebben gedaan ontwikkelen we gevoelens van integriteit en
tevredenheid en accepteren we de naderende dood, als we dit niet vinden
dat worden we chagrijnig en bitter.
3
, Piaget’s Theory of Cognitive Development
Het principe van Jean Piaget dat kinderen van kleutertijd tot adolescentie door vier kwalitatief
verschillende stadia van intellectuele groei gaan.
Fase Ontwikkelingsfase Leeftijd
1 Sensomotorische fase 0-2
De baby manipuleert objecten om de basis van de fysieke realiteit vast
te leggen. Leren over de wereld via zintuigen en motorische
vaardigheden, bijv. dingen in hun mond stoppen, kruipen.
● Circulaire reacties: Ontwikkelen door repetitieve
gedragspatronen. Repetitieve actiegerichte schema's of
gewoonten die kenmerkend zijn voor baby's tijdens het
sensomotorische stadium.
● Little scientist
● Ongeveer 9 maanden eerste tekenen van objectpermanentie
● A-not-B error
2 Preoperationele fase 2-6
De percepties van kinderen worden gevangen door hun onmiddellijke
waarnemingen. Wat ze zien is wat ze echt geloven, onder andere dat
een object echt leeft en dat als de verschijning van een hoeveelheid
vloeistof verandert, de hoeveelheid daadwerkelijk anders wordt.
● Leren symbolen en taal te gebruiken
● Intuïtief redeneren (‘magisch’ denken)
○ Animisme / Artificisme / Finalisme
● Gebruiken niet dezelfde logica als volwassenen over de wereld
○ Lack of Conservation
● Bekijken de wereld vanuit een egocentrisch perspectief
Concreet operationele fase
3 6 - 11
Kinderen hebben een realistisch begrip van de wereld waarvan ze
denken dat ze echt op dezelfde golflengte zitten als volwassenen.
Hoewel ze conceptueel over concrete objecten kunnen redeneren,
kunnen ze niet op een abstracte en wetenschappelijke manier denken.
● Realistisch wereldbeeld
● Logisch redeneren, maar alleen in concrete situaties (nog niet
abstract op een "wetenschappelijke" manier):
○ Behoud (van massa en aantal)
○ Classificatie (class-inclusion)
○ Seriation / seriatie (in serie plaatsen)
○ Transitivity (vermogen om relaties logisch te combineren
om tot bepaalde conclusies te komen)
4
