Samenvatting Jeugdrecht - Jeugdrecht begrepen (H1 t/m 6)

Kennisimpulsen jeugdrecht
H1: Inleiding recht
Recht is een verzamelnaam voor alle regels die er bestaan
In de regels staat wat wel/niet mag  wetten

Het geheel van overheidsregels dat de samenleving ordent
- Inhoud van recht wordt door politiek(e vraagstukken) bepaald en verschilt
(gedeeltelijk) per land
- Technisch doel van recht: ordenen van de samenleving en het geven van regels
om conflicten te voorkomen

Vindplaatsen recht:
- Wet- en regelgeving (wetten)
Wetten overheid.nl of wettenbundel
- Verdragen (afspraak 2 staten die boven landelijke wetten staan)
Europees verdrag tot bescherming van de rechten van de mens en fundamentele
vrijheden (ERVM)/ Internationaal Verdrag inzake de Rechten van het Kind (IVRK) 
internationale rechten die nationaal doorvoeren.

Doel van recht:
- Rechtvaardigheid
- Gelijkheid
- Bescherming van de zwakste
- Conflictbeheersing
- Ethiek als het om gedrag gaat
- Ordenen van de samenleving

Rechtsgebieden
Privaatrecht (ook wel burgerlijk recht/civiel recht, burger-burger)
- Personen – en familierecht: familierechterlijke relaties (huwelijk, scheiden,
ouderlijk gezag/voogdij/ondertoezichtstelling)
- Vermogensrecht: regelt zakelijke relaties tussen personen en erfrecht
(koop/huur/levering/schadevergoeding/etc.)
- Rechtspersonenrecht: regels voor instellingen en bedrijven die zelfstandig
deelnemen aan het recht. (vereniging/stichting)
Natuurlijk persoon: mens van vlees
Rechtspersoon (organisatie die zelfstandig rechtshandelingen kan verrichten)

Publiekrecht (burger-overheid)
- Staatsrecht: organisatie van de overheid en stemrecht (samenstelling,
besluitvorming en taken/verantwoordelijkheden)  belangrijkste wet: grondwet
- Bestuursrecht: regels waar de overheid zich aan moet houden, ordenend (hoe met
burger omgaan – bezwaar- en beroepsprocedures)  belangrijkste regels :
Algemene wet bestuursrecht (AWB)
- Strafrecht: regels vastgelegd welk gedrag strafwaardig, welke straffen hiervoor en
via welke weg strafoplegging gerealiseerd (beschrijving rechten verdachten,
bevoegdheden politie en justitie, en gaat in op gang van zaken tijdens een
strafproces)

Nationaal recht  regels die gelden op het grondgebied van een land. Ieder land is vrij
om zijn eigen rechtsregels te maken

,Internationaal recht  rechtsrelaties tussen verschillende staten, vaak vastgelegd in
internationale verdragen (bevatten afspraken tussen landen) (EU, AVG, IVRK)

Materieel en formeel recht:
Materieel recht: rechten en plichten/regels (wat)
Formeel recht: wat gebeurt als materieel recht wordt geschonden (procesrecht, hoe)
 Strafrecht, bestuursrecht en burgerlijk recht kennen een materieel en een formeel
deel

Jeugdrecht
Jeugdrecht: het geheel van rechtsregels dat de positie van jeugdigen regelt
Gebieden: personen -en familierecht/strafrecht/bestuursrecht
Het belang van het kind staat centraal
Iedereen van 0-18 jaar
Uitzonderingen:
- Alimentatieplicht tot 21 jaar
- Meerderjarigverklaring (jonger)
Recht kan dus niet alleen ingedeeld worden op rechtsgebied, maar ook op onderwerp
(onderwerpen lopen door de rechtsgebieden heen)

, H2: De ouders van de jeugdige
Personen- en familierecht beschrijft familierechterlijke relatie: juridische relatie tussen
gezins- of familieleden waaruit rechten en plichten ontstaan. (burgerlijk recht,
privaatrecht)
Afstamming: familierechterlijke relatie tussen jeugdige en zijn ouders.
 Personen- en familierecht staan in boek 1 van het Burgerlijk Wetboek (BW) –
bestaat uit 10 delen die elk ‘boek’ worden genoemd. (bijvoorbeeld: boek 7 artikel
7 = 7:7 BW)

Ouderlijk gezag  wettelijk de verantwoordelijkheid om het kind op te voeden en te
verzorgen
Moeder bijna altijd automatisch, net als gehuwde/geregistreerde partner of de partner die
het kind heeft erkend
Wanneer de relatie eindigt hebben ze gezamenlijk gezag  ouders nemen belangrijke
beslissingen samen  beide ouders moeten toestemming geven

Ouderschap
Onderscheid tussen juridisch ouderschap en biologisch ouderschap
Een kind kan maximaal 2 juridische ouders hebben
Door juridisch ouderschap ontstaat een levenslange band tussen ouders en kinderen. –
blijft bestaan ongeacht wat er gebeurt.

De juridische moeder
Moeder van een kind is de vrouw:
- Uit wie het kind is geboren
- Die het kind heeft geadopteerd
- Gehuwd/geregistreerd partnerschap met de vrouw (duo-ouderschap)
- Die het kind heeft erkend
- Waarbij ouderschap gerechtelijk is vastgelegd

Draagmoederschap
Draagmoeder = juridische moeder (ook wordt het kind overgedragen)
Wensmoeder= (meestal) biologische moeder – eicel geïmplanteerd door wensmoeder in
draagmoeder, moet het kind erkennen/adopteren
Proces wensmoeder om juridisch moeder te worden:
Draagmoeder niet getrouwd
1. wensmoeder kan kind erkennen
2. rechtbank verzoeken gezag overhevelen
3. wensmoeder na een jaar verzorgen en opvoeden, kind adopteren
Draagmoeder getrouwd:
Erkennen niet mogelijk (want de partner is 2e juridische ouder)
1. rechter gezag draagmoeder en partner beëindigen
2. wensmoeder kind als pleegkind in gezin opnemen
3. kind na een jaar adopteren

Juridische vader
De juridische vader van een kind is de man:
- die op het tijdstip van de geboorte van het kind met de vrouw uit wie het kind is
geboren, is getrouwd (ook geregistreerd partnerschap);
- met de moeder was getrouwd en in de periode van 306 dagen voor de geboorte is
overleden
- die het kind heeft erkend
- wiens vaderschap gerechtelijk is vastgesteld (conflicten  gedwongen erkenning)
- die het kind heeft geadopteerd