Samenvatting Medische sociologie tentamenstof

Tentamenstof
● Nettleton 6, 7 en 8
● Recht (WGBO en WVGGZ)
● Hoorcolleges week 3 en 4



Hoorcolleges.......................................................................................................................... 2
College 1: Patiëntrechten en bijzondere doelgroepen: wet WVGGZ → artikel verplichte
zorg.................................................................................................................................... 2
College 2: De sociologie van medische technologie → H7................................................5
College 3: Arts-patiëntrelaties: De patiënt de baas? → artikel arts-patiënt relatie..............9
College 4: De zorgrelatie in juridisch perspectief (WGBO) → artikel arts-patiënt relatie. .13
College 5: Sociologie van het lichaam → H6...................................................................17




1

,Hoorcolleges
College 1: Patiëntrechten en bijzondere
doelgroepen: wet WVGGZ → artikel verplichte
zorg

Verplichte zorg
- Verplichte medicatie
- Verplichte voeding bij anorexia
- Verplicht opgenomen worden

Geweld in psychiatrie
- Blijft vaak ongestraft
- Slachtoffers vrezen represailles

Isoleercellen zijn niet goed, maar wat is dan wel goed?
● tot 1960: Paternalistische benadering
- Bestwil principe
- Krankzinnigenwet (1884-1994)
- Samenleving beschermen tegen afwijkend gedrag
- Dwang is acceptabel
● 1960-2000: Focus op autonomie
- Alleen ingrijpen bij gevaar
- Wet BOPZ (bijzondere opnemingen psychiatrische ziekenhuizen) 1994-2020
- Problemen:
> Te sterke nadruk op autonomie leidt tot verwaarlozing en te laat ingrijpen
> Geen aandacht voor behoeften en motieven van de cliënt
● Vanaf 2000: Voorbij paternalisme en autonomie
- Zorgethische benadering
- Tronto (1993): Op het meest algemene niveau moet zorg worden begrepen als een
soort activiteit die alles omvat wat wij doen om onze wereld te handhaven, te
continueren en te herstellen, zodat we er zo goed mogelijk in kunnen leven.
● Mensen zijn niet onafhankelijk maar geven betekenis aan hun leven en identiteit in
relatie en in interactie met anderen.

Weldoen vs autonomie
- Gaat uit van de vraag wanneer dwang gerechtvaardigd is
- Weinig aandacht voor de patiënt en zijn/haar behoeften en waarden
- Geen aandacht vor wederzijdse

High en intensive (HIC) care als zorgethisch initiatief
● Verbeteren van de kwaliteit van de zorg
● Verdere reductie van dwang
● Herwinnen en versterken van de regie over het eigen functioneren



2

, ● Herstel mogelijk maken

Stepped care
1. Intensive care
- Intensive care units
- Extra beveiligde kamer
2. High care
- Eenpersoonskamers
- Comfort rooms
3. Ambulante care → verplichte zorg
thuis
- Assertive community teams
- Intensive home treatment

Werkboek HIC
● Healing environment
● Betrokkenheid familie
● Ervaringsdeskundigen
● Samenwerking met het ambulante team
● Contact en 1 op 1 begeleiding
● Gastvrije zorg & behandeling

Tot 2000: Wet BOPZ
- Regelt gedwongen opname van geestesstoornissen
- Psychiatrie, geriatrie en gehandicapten

Vanaf 2020: Wet verplichte geestelijke gezondheidszorg
- Versterken van de rechtspositie van de cliënt
- Voorkomen van dwang en beperken van de duur van dwang
- Zorg op maat voor de cliënt met aandacht voor maatschappelijke deelname
- Kwaliteit van zorg verhogen




3