Tentamenstof Communicatieklassiekers
Module 1: GATEKEEPING
Auteurs: Kurt Lewin (1947) (1e introductie) en David Manning
White (1950) (verder ontwikkelt)
Dit is in de context van journalistiek
Beschrijft processen waar informatie mee wordt gefilterd, geselecteerd en
gecontroleerd voordat het het publiek bereikt.
o Het concept van gatekeeping blijft relevant in zowel de traditionele
als in de moderne mediaomgevingen
o Het draait om besluitvormingsprocessen die plaats vinden in
verschillende niveaus in mediaorganisaties
Individueel niveau
o Redacteuren en journalisten selecteren de informatie die wordt
opgenomen in nieuwsberichten, programma’s en publicaties
dit is op basis van nieuwswaarde, relevantie en betrouwbaarheid.
o Een belangrijk aspect van gatekeeping zijn de invloed en
persoonlijke overtuigingen van de poortwachters. Zoals
achtergrond, religie, bedrijfsbelangen, professionele normen enz.
Dit kan leiden tot bepaalde verhalen die worden benadrukt of juist
onderdrukt wat invloed heeft op het wereldbeeld wat aan het publiek
wordt gepresenteerd.
Hogere niveaus
o Op de hogere niveaus bepalen de redactionele richtlijnen,
bedrijfsbeleid en externe druk ook welke informatie wordt
gepubliceerd of uitgezonden. Dit kan onder meer worden
beïnvloed door politieke, economische of sociale belangen. Zoals
advertentiedruk, mediabezit, regelgeving of
overheidsbemoeienis. Deze factoren kunnen de beslissingen van
poortwachters beïnvloeden en het nieuwsaanbod vormgeven
volgens bepaalde agenda’s of perspectieven.
o In de hedendaagse mediasamenleving heeft de opkomst van
sociale media en digitale nieuws websites geleid tot de evolutie
van gatekeeping processen. Nieuwe technologieën nemen het
gatekeeping proces over, hierdoor spelen andere elementen een
rol (zoals populariteit, ads inkomsten enz.).
Algoritme en platformeigenaren spelen nu een steeds grotere rol als
moderne poortwachters waarbij ze bepalen welke informatie,
gebruikers te zien krijgen op basis van algoritme, op basis van
populariteit, gebruikersgedrag en advertentie-inkomsten.
Het begrijpen van Gatekeeping is essentieel voor het kritisch analyseren
van de media-inhoud. Gatekeeping blijft een dynamisch en veelzijdig
concept dat evalueert met veranderingen in technologie, samenleving en
medialandschap.
Artikel 1: Journalism as gatekeeping
Auteurs: meerderen, review
,Dit document analyseert het concept van 'gatekeeping' in de
journalistiek. Gatekeeping, verwijst naar het proces waarbij informatie
door verschillende ‘poorten’ gaat voordat het nieuws wordt. Dit
document onderzoekt de evolutie van dit concept, de verschillende
factoren die gatekeeping beïnvloeden en de relevantie ervan in het
huidige digitale medialandschap.
Definitie en Evolutie van Gatekeeping:
Gatekeeping wordt beschreven als een journalistieke rol, een
model van nieuwsstroom en een theorie van
nieuwsselectie.
Het concept werd oorspronkelijk gebruikt om het selectieproces
van nieuws door redacteuren te beschrijven, zoals "Mr. Gates" in
het baanbrekende onderzoek van White (1950).
De digitalisering heeft de traditionele controle van journalisten
over nieuws verzwakt. Het publiek is nu actiever betrokken bij
nieuwsconstructie en -distributie.
De metafoor van gatekeeping is een van de vele manieren
waarop het proces van nieuwsconstructie wordt omschreven, naast
metaforen zoals een spiegel van de samenleving, een filter en een
net.
Het idee van gatekeeping is beïnvloed door het werk van Kurt
Lewin, die het in eerste instantie gebruikte om te beschrijven hoe
voedsel op tafel komt.
Kritiek en Uitbreiding van het concept:
Onderzoeken na White (1950) toonden aan dat gatekeeping niet
alleen een individueel redacteursproces is, maar ook door andere
factoren beïnvloed wordt, zoals persbureaus en
correspondenten.
Er werd voorgesteld om de focus te verleggen naar hoe nieuws
thuis wordt ontvangen en geselecteerd, wat een meer audience-
gerichte kijk op gatekeeping biedt.
Gatekeeping als Theorie en Rol:
Gatekeeping wordt gezien als een rol van objectiviteit, in
tegenstelling tot de rol van pleitbezorger die opkwam uit kritiek op
de gatekeeperrol.
Het model van Westley en MacLean (1957) toonde hoe
gatekeepers fungeren als agenten voor het publiek bij het
selecteren van informatie.
Shoemaker (1991) breidde het model uit met verschillende
niveaus van invloed op het proces, van individuele journalisten tot
grotere sociale systemen.
, Gatekeeping wordt nu ook gezien als een theorie die het proces
van nieuwsselectie beschrijft, niet alleen een rol.
Niveaus van Analyse:
De theorie van gatekeeping kent vijf niveaus van analyse:
1. Individueel niveau: Kenmerken, kennis, houdingen en gedrag
van individuele gatekeepers (bv. persoonlijke voorkeuren).
2. Routine niveau: Patroonmatige praktijken en vormen die
mediawerkers gebruiken (bv. nieuwsnormen, objectiviteit).
3. Organisatorisch niveau: Factoren zoals de grootte, structuur en
oriëntatie van een mediaorganisatie.
4. Extra-media niveau: Invloeden van buiten de mediaorganisatie
(bv. marktconcurrentie, bronnen, adverteerders).
5. Sociaal systeemniveau: Invloeden op maatschappelijk niveau,
zoals ideologie, cultuur en sociale structuren.
Onderzoek heeft zich vooral gericht op de identificatie van
invloeden op deze niveaus en niet op de interactie tussen de
niveaus.
Mechanisme van Invloed:
De theorie specificeert niet altijd hoe de invloeden de gatekeepers
beïnvloeden.
De introductie van veldtheorie helpt hierbij.
o Journalisten functioneren binnen een veld, waar ze strijden om
verschillende vormen van kapitaal (economisch en cultureel).
o Instabiliteit in hun kapitaal vergroot de ontvankelijkheid voor
invloeden.
Gatekeeping in Transitie:
De oorspronkelijke studie was relevant in een tijd waarin kranten
de dominante nieuwsbron waren.
Het digitale tijdperk heeft geleid tot een overvloed aan
nieuwsbronnen en een actievere rol van het publiek.
Het publiek neemt nu deel aan gatewatching en wordt produsers,
zowel consumenten als producenten van nieuws.
Shoemaker en Vos (2009) introduceerden het “publiekskanaal”
als een belangrijke aanvulling op de traditionele journalistieke
kanalen.
Versterkte Gatekeeping (Amplified Gatekeeping):
Gatekeeping is niet alleen beschrijvend, maar ook normatief
geworden, wat wijst op een morele verantwoordelijkheid.
De overvloed aan informatie maakt gatekeeping, in de zin van
sorteren en controleren, nog steeds relevant.
De focus van gatekeeping is verschoven van alleen de publicatie
naar de uiteindelijke consumptie van nieuws.
Informatie kan via beide journalistieke- en publiekskanalen tegelijk
of na elkaar circuleren, wat tot een versterkte gatekeeping
leidt.
, De versterkte gatekeeping kan idealiter leiden tot
kwaliteitsnieuws door meerdere poorten van verificatie, maar
kan ook misinformatie verspreiden.
Het huidige media-landschap vereist een analyse van hoe het
publiek nieuws verwerkt dat door verschillende kanalen stroomt.
Conclusie
De theorie van gatekeeping is nog steeds relevant om nieuwsconstructie
te begrijpen, zelfs in een snel veranderend mediaklimaat. Het concept
evolueert om de complexiteit van de moderne mediaomgeving te
weerspiegelen. Nieuwe aandachtspunten zijn onder andere hoe het
publiek deelneemt aan gatekeeping, de interactie tussen de
traditionele en publieke kanalen en de invloed van instabiliteit van
kapitaal.
Artikel 2: Theorizing journalism’s institutional relationships: an
elaboration of gatekeeping theory
Vos en Russel, 2019
Dit artikel, "Theorizing Journalism’s Institutional Relationships: An
Elaboration of Gatekeeping Theory," van Tim P. Vos en Frank Michael
Russell (2019), herbekijkt de institutionele aspecten van de gatekeeping-
theorie in de context van de relatie tussen journalistiek en Silicon Valley.
Het artikel stelt een nieuw kader voor om institutionele invloeden op
journalistiek te analyseren, waarbij de relatieve autonomie van
journalistiek wordt beoordeeld in het licht van verschillende vormen van
druk, incentives en weerstand. De opkomst van Silicon Valley als
machtige institutionele speler wordt als een belangrijk voorbeeld
gebruikt om deze nieuwe benadering te illustreren.
Silicon Valley als Disruptieve Institutionele Speler:
Het artikel identificeert Silicon Valley, met zijn
internetzoekmachines, sociale media en mobiele applicatie
platforms, als een belangrijke nieuwe institutionele actor die de
journalistiek diepgaand beïnvloedt. In plaats van simpelweg te
kijken naar 'sociale media' als een disruptieve technologie, wordt
de focus verlegd naar de macht van technologiebedrijven als
institutionele actoren.
"De focus hier is niet op ‘sociale media’ als een disruptieve
technologie, maar op Silicon Valley technologiebedrijven als
disruptieve institutionele actoren."
Silicon Valley wordt niet alleen gezien als een plaats, maar als een
geheel van gedeelde waarden, regels en gebruiken. Deze waarden
omvatten een geloof in technologische oplossingen voor sociale
problemen en een geloof in het vrije delen van informatie.
Herziening van Institutionele Relaties:
Het artikel pleit voor een herziening van hoe we denken over de
institutionele (= meerdere organisaties) relaties van de
Module 1: GATEKEEPING
Auteurs: Kurt Lewin (1947) (1e introductie) en David Manning
White (1950) (verder ontwikkelt)
Dit is in de context van journalistiek
Beschrijft processen waar informatie mee wordt gefilterd, geselecteerd en
gecontroleerd voordat het het publiek bereikt.
o Het concept van gatekeeping blijft relevant in zowel de traditionele
als in de moderne mediaomgevingen
o Het draait om besluitvormingsprocessen die plaats vinden in
verschillende niveaus in mediaorganisaties
Individueel niveau
o Redacteuren en journalisten selecteren de informatie die wordt
opgenomen in nieuwsberichten, programma’s en publicaties
dit is op basis van nieuwswaarde, relevantie en betrouwbaarheid.
o Een belangrijk aspect van gatekeeping zijn de invloed en
persoonlijke overtuigingen van de poortwachters. Zoals
achtergrond, religie, bedrijfsbelangen, professionele normen enz.
Dit kan leiden tot bepaalde verhalen die worden benadrukt of juist
onderdrukt wat invloed heeft op het wereldbeeld wat aan het publiek
wordt gepresenteerd.
Hogere niveaus
o Op de hogere niveaus bepalen de redactionele richtlijnen,
bedrijfsbeleid en externe druk ook welke informatie wordt
gepubliceerd of uitgezonden. Dit kan onder meer worden
beïnvloed door politieke, economische of sociale belangen. Zoals
advertentiedruk, mediabezit, regelgeving of
overheidsbemoeienis. Deze factoren kunnen de beslissingen van
poortwachters beïnvloeden en het nieuwsaanbod vormgeven
volgens bepaalde agenda’s of perspectieven.
o In de hedendaagse mediasamenleving heeft de opkomst van
sociale media en digitale nieuws websites geleid tot de evolutie
van gatekeeping processen. Nieuwe technologieën nemen het
gatekeeping proces over, hierdoor spelen andere elementen een
rol (zoals populariteit, ads inkomsten enz.).
Algoritme en platformeigenaren spelen nu een steeds grotere rol als
moderne poortwachters waarbij ze bepalen welke informatie,
gebruikers te zien krijgen op basis van algoritme, op basis van
populariteit, gebruikersgedrag en advertentie-inkomsten.
Het begrijpen van Gatekeeping is essentieel voor het kritisch analyseren
van de media-inhoud. Gatekeeping blijft een dynamisch en veelzijdig
concept dat evalueert met veranderingen in technologie, samenleving en
medialandschap.
Artikel 1: Journalism as gatekeeping
Auteurs: meerderen, review
,Dit document analyseert het concept van 'gatekeeping' in de
journalistiek. Gatekeeping, verwijst naar het proces waarbij informatie
door verschillende ‘poorten’ gaat voordat het nieuws wordt. Dit
document onderzoekt de evolutie van dit concept, de verschillende
factoren die gatekeeping beïnvloeden en de relevantie ervan in het
huidige digitale medialandschap.
Definitie en Evolutie van Gatekeeping:
Gatekeeping wordt beschreven als een journalistieke rol, een
model van nieuwsstroom en een theorie van
nieuwsselectie.
Het concept werd oorspronkelijk gebruikt om het selectieproces
van nieuws door redacteuren te beschrijven, zoals "Mr. Gates" in
het baanbrekende onderzoek van White (1950).
De digitalisering heeft de traditionele controle van journalisten
over nieuws verzwakt. Het publiek is nu actiever betrokken bij
nieuwsconstructie en -distributie.
De metafoor van gatekeeping is een van de vele manieren
waarop het proces van nieuwsconstructie wordt omschreven, naast
metaforen zoals een spiegel van de samenleving, een filter en een
net.
Het idee van gatekeeping is beïnvloed door het werk van Kurt
Lewin, die het in eerste instantie gebruikte om te beschrijven hoe
voedsel op tafel komt.
Kritiek en Uitbreiding van het concept:
Onderzoeken na White (1950) toonden aan dat gatekeeping niet
alleen een individueel redacteursproces is, maar ook door andere
factoren beïnvloed wordt, zoals persbureaus en
correspondenten.
Er werd voorgesteld om de focus te verleggen naar hoe nieuws
thuis wordt ontvangen en geselecteerd, wat een meer audience-
gerichte kijk op gatekeeping biedt.
Gatekeeping als Theorie en Rol:
Gatekeeping wordt gezien als een rol van objectiviteit, in
tegenstelling tot de rol van pleitbezorger die opkwam uit kritiek op
de gatekeeperrol.
Het model van Westley en MacLean (1957) toonde hoe
gatekeepers fungeren als agenten voor het publiek bij het
selecteren van informatie.
Shoemaker (1991) breidde het model uit met verschillende
niveaus van invloed op het proces, van individuele journalisten tot
grotere sociale systemen.
, Gatekeeping wordt nu ook gezien als een theorie die het proces
van nieuwsselectie beschrijft, niet alleen een rol.
Niveaus van Analyse:
De theorie van gatekeeping kent vijf niveaus van analyse:
1. Individueel niveau: Kenmerken, kennis, houdingen en gedrag
van individuele gatekeepers (bv. persoonlijke voorkeuren).
2. Routine niveau: Patroonmatige praktijken en vormen die
mediawerkers gebruiken (bv. nieuwsnormen, objectiviteit).
3. Organisatorisch niveau: Factoren zoals de grootte, structuur en
oriëntatie van een mediaorganisatie.
4. Extra-media niveau: Invloeden van buiten de mediaorganisatie
(bv. marktconcurrentie, bronnen, adverteerders).
5. Sociaal systeemniveau: Invloeden op maatschappelijk niveau,
zoals ideologie, cultuur en sociale structuren.
Onderzoek heeft zich vooral gericht op de identificatie van
invloeden op deze niveaus en niet op de interactie tussen de
niveaus.
Mechanisme van Invloed:
De theorie specificeert niet altijd hoe de invloeden de gatekeepers
beïnvloeden.
De introductie van veldtheorie helpt hierbij.
o Journalisten functioneren binnen een veld, waar ze strijden om
verschillende vormen van kapitaal (economisch en cultureel).
o Instabiliteit in hun kapitaal vergroot de ontvankelijkheid voor
invloeden.
Gatekeeping in Transitie:
De oorspronkelijke studie was relevant in een tijd waarin kranten
de dominante nieuwsbron waren.
Het digitale tijdperk heeft geleid tot een overvloed aan
nieuwsbronnen en een actievere rol van het publiek.
Het publiek neemt nu deel aan gatewatching en wordt produsers,
zowel consumenten als producenten van nieuws.
Shoemaker en Vos (2009) introduceerden het “publiekskanaal”
als een belangrijke aanvulling op de traditionele journalistieke
kanalen.
Versterkte Gatekeeping (Amplified Gatekeeping):
Gatekeeping is niet alleen beschrijvend, maar ook normatief
geworden, wat wijst op een morele verantwoordelijkheid.
De overvloed aan informatie maakt gatekeeping, in de zin van
sorteren en controleren, nog steeds relevant.
De focus van gatekeeping is verschoven van alleen de publicatie
naar de uiteindelijke consumptie van nieuws.
Informatie kan via beide journalistieke- en publiekskanalen tegelijk
of na elkaar circuleren, wat tot een versterkte gatekeeping
leidt.
, De versterkte gatekeeping kan idealiter leiden tot
kwaliteitsnieuws door meerdere poorten van verificatie, maar
kan ook misinformatie verspreiden.
Het huidige media-landschap vereist een analyse van hoe het
publiek nieuws verwerkt dat door verschillende kanalen stroomt.
Conclusie
De theorie van gatekeeping is nog steeds relevant om nieuwsconstructie
te begrijpen, zelfs in een snel veranderend mediaklimaat. Het concept
evolueert om de complexiteit van de moderne mediaomgeving te
weerspiegelen. Nieuwe aandachtspunten zijn onder andere hoe het
publiek deelneemt aan gatekeeping, de interactie tussen de
traditionele en publieke kanalen en de invloed van instabiliteit van
kapitaal.
Artikel 2: Theorizing journalism’s institutional relationships: an
elaboration of gatekeeping theory
Vos en Russel, 2019
Dit artikel, "Theorizing Journalism’s Institutional Relationships: An
Elaboration of Gatekeeping Theory," van Tim P. Vos en Frank Michael
Russell (2019), herbekijkt de institutionele aspecten van de gatekeeping-
theorie in de context van de relatie tussen journalistiek en Silicon Valley.
Het artikel stelt een nieuw kader voor om institutionele invloeden op
journalistiek te analyseren, waarbij de relatieve autonomie van
journalistiek wordt beoordeeld in het licht van verschillende vormen van
druk, incentives en weerstand. De opkomst van Silicon Valley als
machtige institutionele speler wordt als een belangrijk voorbeeld
gebruikt om deze nieuwe benadering te illustreren.
Silicon Valley als Disruptieve Institutionele Speler:
Het artikel identificeert Silicon Valley, met zijn
internetzoekmachines, sociale media en mobiele applicatie
platforms, als een belangrijke nieuwe institutionele actor die de
journalistiek diepgaand beïnvloedt. In plaats van simpelweg te
kijken naar 'sociale media' als een disruptieve technologie, wordt
de focus verlegd naar de macht van technologiebedrijven als
institutionele actoren.
"De focus hier is niet op ‘sociale media’ als een disruptieve
technologie, maar op Silicon Valley technologiebedrijven als
disruptieve institutionele actoren."
Silicon Valley wordt niet alleen gezien als een plaats, maar als een
geheel van gedeelde waarden, regels en gebruiken. Deze waarden
omvatten een geloof in technologische oplossingen voor sociale
problemen en een geloof in het vrije delen van informatie.
Herziening van Institutionele Relaties:
Het artikel pleit voor een herziening van hoe we denken over de
institutionele (= meerdere organisaties) relaties van de
