Hoorcolleges Handelsrecht
Week 1 Ondernemingsvormen
Er zijn in het ondernemingsrecht drie hoofdthema’s
1. Juridische organisatie van de onderneming. Onder andere
organen/bevoegdheden/ruzie
2. Vertegenwoordiging
3. Verantwoordelijkheid en aansprakelijkheid
Privaatrechtelijke rechtspersonen (ditis een gesloten systeem in boek 2 BW)
Regelingen rechtspersonen
Wettelijke regelingen:
- Boek 2 BW
- Handelsregisterwet 2007 & Handelsregisterbesluit 2008
- Wet op de Ondernemingsraden (WOR)
Statuten: Hier moet de notaris rekening mee houden bij het inschrijven van een
rechtspersoon. Het zijn door de rechtspersoon zelf opgestelde regels betreffende de interne
organisatie. De wet gaat wel altijd voor, dus de statuten moeten altijd in overeenstemming
zijn met de wet.
Artikel 2:5 BW
Een rechtspersoon staat wat het vermogensrecht betreft, met een natuurlijk persoon gelijk,
tenzij uit de wet het tegendeel voortvloeit. Ook wel: zelfstandig drager van eigen rechten en
plichten.
Belangrijke kenmerken:
- Rechtspersoon kan niet zelf handelen
- Elke rechtspersoon heeft daarom altijd een bestuur
- Eigen vermogen (zie art. 2:373 BW)
,Doel rechtspersonen
NV/BV en coöperatie → dat zij winst draaien en dit wordt aan de medewerkers en
aandeelhouders uitgekeerd
Stichting/vereniigingen → winstuitkeringsverbod. Gebeurt het toch dan lopen zij het risico dat
zij wordt ontbonden art. 2:21 BW. De bestuurders mogen wel een salaris genieten. Ze
mogen wel winst behalen maar niet uitkeren als dividend.
De NV is geregeld in Titel 4 van boek 2 BW
De BV is geregeld in Titel 5 van boek 2 BW
Maar let op: titel 1 boek 2 BW heeft algemene bepalingen. Gelden dus voor alle
rechtspersonen, dus ook voor de NV/BV.
Belangrijk is artikel 2:25 BW
Van de bepalingen van dit boek kan slechts worden afgeweken, voor zover dat uit de wet
blijkt.
Hoe komen de NV’s en BV’s aan geld>
Artikel 2:64(175) lid 1 BW
- In aandelen verdeeld kapitaal (1 of meer aandeelhouders)
- Ook wel: kapitaalvennootschap
- 1 of meer aandeelhouders
Artikel 2:80a/80b (191a/91b) BW:
- Storting op aandelen in geld of natura
Kan worden opgericht door 1 of meer personen (2:64 en 175 BW)
Akte van oprichting is hierbij nodig; die moeten de statuten bevatten (2:65 en 66/176 en 177
BW)
▪ Bij notariële akte (2:4 jo. 2:64/175 lid 1 BW)
Dit is een ontstaansvoorwaarde!!!
Nadat de NV of BV is opgericht, moet zij worden ingeschreven in het Handelsregister. Dit is
verplicht. Zie hiervoor art. 2:69 lid ½:180 lid 1 BW
- Doel van het handelsregister.is een enorme database met veel informatie over de
ondernemingen. Het is een soort burgerlijke stand. Duidelijk maken hoe de
rechtspersoon eruit ziet. De informatie moet dan ook up to date zijn.
- Inschrijving is geen ontstaansvoorwaarde.
Wanneer de NV of BV niet is insgeschreven, krijgen de bestuurder(s) persoonlijke
aansprakelijkheid. Dus een uitzondering op de hoofdregel. Zie art. 2:69 lid 1 sub a/2:180 lid 1
BW.
NV
Artikel 2:67 BW:
- Het bedrag van de aandelen = nominale waarde = beginwaarde die in de statuten
aan aandelen is toegekend
- Minimumkapitaal (bij oprichting) = 45000 lid 2
- Bij oprichting meteen aan NV betalen = storting op aandelen
- Voorgeschreven door tweede EEG-richtlijn
- Ratio (waarborg schuldeisers)
,Voor een BVis dit minimumkapitaal afgeschaft. Je kunt nu een BV oprichten met 1 cent. De
afschaffing van het minimumkapitaal heeft tot gevolg dat een BV kan worden opgericht met
een zeer gering kapitaal, bijvoorbeeld één aandeel.
Storting op aandelen
- In geld of natura
In geld → voor of bij oprichting moet er een bankverklaring worden afgeleverd (art. 2:93a
BW)
In natura → bij of na oprichting 2:94a/94b. beschrijving + accountantsverklaring
Verklaringen voor of bij oprichting:
- Oprichtingsvoorwaarden
- Ontbindingsgevaar 2:21 BW
Wat is een aandeel?
Er is geen definitie!
- Vermogensrecht van eigen aard
- Goed in de zin van Boek 8 BW
Drie functies van een aandeel
1. Vermogen aantrekken
2. Winst (2:105/216)
3. Zeggenschap (2:118/228 BW)
Vermogen aantrekken
- Door uitgeven (= emissie/plaatsen) van aandelen
- Bij oprichting maar ook in periode na oprichting
NV: art. 2:96 en 80 BW
BV: art. 2:206 en 191 lid 1 BW
- Onderdeel van het eigen vermogen 2:373 BW
Alternatieven: geld lenen en behaalde winsten reserveren
Uitkeren winst = dividend
NV → ieder aandeel geeft in beginsel recht op winst 2:105 lid 9 BW
BV→ bepaalde aandelen kunnen van uitkering winst worden uitgesloten (2:216 lid 7 BW)
MvT: het kan in sommige gevallen gewenst zijn dat een aandeelhouder niet deelt in de winst
van de bv, bijvoorbeeld indien de oprichter van een familievennootschap als aandeelhouder
wil meebeslissen over de gang van zaken in de vennootschap, maar de winst geheel aan
zijn kinderen wil doen toekomen.
In beginsel geeft 1 aandeel 1 stem
(2:118 lid 1 BW) → NV
BV → art. 2:228 lid 5 BW: ook
stemrechtloze aandelen.
MvT: hier kan bijvoorbeeld behoefte
aan bestaan wanneer aandelen zijn
toegekend in het kader van
werknemersparticipaties.
, Aandelen in een BV
Belangrijke regels:
1. Alleen aandelen op naam
2. Aandelen kunnen vrij overdraagbaar zijn, want:
3. In beginsel een blokkeringsregeling, tenzij statuten anders bepalen art. 2:195 lid 1
BW
4. Aandeelhoudersregister 2:194 BW
5. Emissie en levering door notariële akte art. 2:196 BW
6. Erkenning of betekening 2:196a BW
NV kent aandelen op naam en/of aan toonder (2:82 BW)
Aandelen op naam
- Emissie en levering via een notariële akte (2:86 BW)
- Erkenning of betekening (2:86a BW)
- Aandeelhoudersregister (2:85 BW)
- Blokkeringsregeling mag 2:87 BW
Aandelen aan toonder
- De NV kent haar aandeelhouders niet: geen aandeelhoudersregister
- Geen blokkeringsregeling
Geen emissie of levering via een notariële akte
- Is aandeel volgestort, dan geeft NV aandeelbewijs af (2:82 lid 3 BW)
- Aandeelbewijs aan toonder = waardepapier
- Eigendom gaat over door terhandstelling waardepapier
Beusr NV(Euronext): wet giraal effectenverkeer
NV/BV is zelf aansprakelijk
Artikel 2:64 lid 1/175 lid 1 BW
- Aandeelhouder hoeft niets bij te dragen in verliezen van de NV/BV
- Slechts jegens de NV of BV gehouden tot volstorting van aandelen
Aandeelhouder is in beginsel niet persoonlijk aansprakelijk jegens schuldeisers. Tenzij een
puinhoop. Ook bestuurders zijn in beginsel niet persoonlijk aansprakelijk jegens schuldeisers
van de NV/BV. Echter uitzonderingen.
Week 1 Ondernemingsvormen
Er zijn in het ondernemingsrecht drie hoofdthema’s
1. Juridische organisatie van de onderneming. Onder andere
organen/bevoegdheden/ruzie
2. Vertegenwoordiging
3. Verantwoordelijkheid en aansprakelijkheid
Privaatrechtelijke rechtspersonen (ditis een gesloten systeem in boek 2 BW)
Regelingen rechtspersonen
Wettelijke regelingen:
- Boek 2 BW
- Handelsregisterwet 2007 & Handelsregisterbesluit 2008
- Wet op de Ondernemingsraden (WOR)
Statuten: Hier moet de notaris rekening mee houden bij het inschrijven van een
rechtspersoon. Het zijn door de rechtspersoon zelf opgestelde regels betreffende de interne
organisatie. De wet gaat wel altijd voor, dus de statuten moeten altijd in overeenstemming
zijn met de wet.
Artikel 2:5 BW
Een rechtspersoon staat wat het vermogensrecht betreft, met een natuurlijk persoon gelijk,
tenzij uit de wet het tegendeel voortvloeit. Ook wel: zelfstandig drager van eigen rechten en
plichten.
Belangrijke kenmerken:
- Rechtspersoon kan niet zelf handelen
- Elke rechtspersoon heeft daarom altijd een bestuur
- Eigen vermogen (zie art. 2:373 BW)
,Doel rechtspersonen
NV/BV en coöperatie → dat zij winst draaien en dit wordt aan de medewerkers en
aandeelhouders uitgekeerd
Stichting/vereniigingen → winstuitkeringsverbod. Gebeurt het toch dan lopen zij het risico dat
zij wordt ontbonden art. 2:21 BW. De bestuurders mogen wel een salaris genieten. Ze
mogen wel winst behalen maar niet uitkeren als dividend.
De NV is geregeld in Titel 4 van boek 2 BW
De BV is geregeld in Titel 5 van boek 2 BW
Maar let op: titel 1 boek 2 BW heeft algemene bepalingen. Gelden dus voor alle
rechtspersonen, dus ook voor de NV/BV.
Belangrijk is artikel 2:25 BW
Van de bepalingen van dit boek kan slechts worden afgeweken, voor zover dat uit de wet
blijkt.
Hoe komen de NV’s en BV’s aan geld>
Artikel 2:64(175) lid 1 BW
- In aandelen verdeeld kapitaal (1 of meer aandeelhouders)
- Ook wel: kapitaalvennootschap
- 1 of meer aandeelhouders
Artikel 2:80a/80b (191a/91b) BW:
- Storting op aandelen in geld of natura
Kan worden opgericht door 1 of meer personen (2:64 en 175 BW)
Akte van oprichting is hierbij nodig; die moeten de statuten bevatten (2:65 en 66/176 en 177
BW)
▪ Bij notariële akte (2:4 jo. 2:64/175 lid 1 BW)
Dit is een ontstaansvoorwaarde!!!
Nadat de NV of BV is opgericht, moet zij worden ingeschreven in het Handelsregister. Dit is
verplicht. Zie hiervoor art. 2:69 lid ½:180 lid 1 BW
- Doel van het handelsregister.is een enorme database met veel informatie over de
ondernemingen. Het is een soort burgerlijke stand. Duidelijk maken hoe de
rechtspersoon eruit ziet. De informatie moet dan ook up to date zijn.
- Inschrijving is geen ontstaansvoorwaarde.
Wanneer de NV of BV niet is insgeschreven, krijgen de bestuurder(s) persoonlijke
aansprakelijkheid. Dus een uitzondering op de hoofdregel. Zie art. 2:69 lid 1 sub a/2:180 lid 1
BW.
NV
Artikel 2:67 BW:
- Het bedrag van de aandelen = nominale waarde = beginwaarde die in de statuten
aan aandelen is toegekend
- Minimumkapitaal (bij oprichting) = 45000 lid 2
- Bij oprichting meteen aan NV betalen = storting op aandelen
- Voorgeschreven door tweede EEG-richtlijn
- Ratio (waarborg schuldeisers)
,Voor een BVis dit minimumkapitaal afgeschaft. Je kunt nu een BV oprichten met 1 cent. De
afschaffing van het minimumkapitaal heeft tot gevolg dat een BV kan worden opgericht met
een zeer gering kapitaal, bijvoorbeeld één aandeel.
Storting op aandelen
- In geld of natura
In geld → voor of bij oprichting moet er een bankverklaring worden afgeleverd (art. 2:93a
BW)
In natura → bij of na oprichting 2:94a/94b. beschrijving + accountantsverklaring
Verklaringen voor of bij oprichting:
- Oprichtingsvoorwaarden
- Ontbindingsgevaar 2:21 BW
Wat is een aandeel?
Er is geen definitie!
- Vermogensrecht van eigen aard
- Goed in de zin van Boek 8 BW
Drie functies van een aandeel
1. Vermogen aantrekken
2. Winst (2:105/216)
3. Zeggenschap (2:118/228 BW)
Vermogen aantrekken
- Door uitgeven (= emissie/plaatsen) van aandelen
- Bij oprichting maar ook in periode na oprichting
NV: art. 2:96 en 80 BW
BV: art. 2:206 en 191 lid 1 BW
- Onderdeel van het eigen vermogen 2:373 BW
Alternatieven: geld lenen en behaalde winsten reserveren
Uitkeren winst = dividend
NV → ieder aandeel geeft in beginsel recht op winst 2:105 lid 9 BW
BV→ bepaalde aandelen kunnen van uitkering winst worden uitgesloten (2:216 lid 7 BW)
MvT: het kan in sommige gevallen gewenst zijn dat een aandeelhouder niet deelt in de winst
van de bv, bijvoorbeeld indien de oprichter van een familievennootschap als aandeelhouder
wil meebeslissen over de gang van zaken in de vennootschap, maar de winst geheel aan
zijn kinderen wil doen toekomen.
In beginsel geeft 1 aandeel 1 stem
(2:118 lid 1 BW) → NV
BV → art. 2:228 lid 5 BW: ook
stemrechtloze aandelen.
MvT: hier kan bijvoorbeeld behoefte
aan bestaan wanneer aandelen zijn
toegekend in het kader van
werknemersparticipaties.
, Aandelen in een BV
Belangrijke regels:
1. Alleen aandelen op naam
2. Aandelen kunnen vrij overdraagbaar zijn, want:
3. In beginsel een blokkeringsregeling, tenzij statuten anders bepalen art. 2:195 lid 1
BW
4. Aandeelhoudersregister 2:194 BW
5. Emissie en levering door notariële akte art. 2:196 BW
6. Erkenning of betekening 2:196a BW
NV kent aandelen op naam en/of aan toonder (2:82 BW)
Aandelen op naam
- Emissie en levering via een notariële akte (2:86 BW)
- Erkenning of betekening (2:86a BW)
- Aandeelhoudersregister (2:85 BW)
- Blokkeringsregeling mag 2:87 BW
Aandelen aan toonder
- De NV kent haar aandeelhouders niet: geen aandeelhoudersregister
- Geen blokkeringsregeling
Geen emissie of levering via een notariële akte
- Is aandeel volgestort, dan geeft NV aandeelbewijs af (2:82 lid 3 BW)
- Aandeelbewijs aan toonder = waardepapier
- Eigendom gaat over door terhandstelling waardepapier
Beusr NV(Euronext): wet giraal effectenverkeer
NV/BV is zelf aansprakelijk
Artikel 2:64 lid 1/175 lid 1 BW
- Aandeelhouder hoeft niets bij te dragen in verliezen van de NV/BV
- Slechts jegens de NV of BV gehouden tot volstorting van aandelen
Aandeelhouder is in beginsel niet persoonlijk aansprakelijk jegens schuldeisers. Tenzij een
puinhoop. Ook bestuurders zijn in beginsel niet persoonlijk aansprakelijk jegens schuldeisers
van de NV/BV. Echter uitzonderingen.
