[Datum] MK-FO-1
Robin Sluiter
[BEDRIJFSNAAM]
,Fysiologie van de pasgeborene
Filmpje APGAR-score
De APGAR-score geeft een snelle algemene indruk over de toestand van de
pasgeborene op 5 vitale criteria. Iedere criteria kan van 0-2 gescoord worden en bij
elkaar opgeteld is dit de APGAR-score.
1. Ademhaling
- 0 = geen ademhaling
- 1 = enige vorm van ademhaling
- 2 = krachtig doorhuilen
2. Hartslag
- 0 = geen hartslag
- 1 = < 100 per minuut
- 2 = > 100 per minuut
3. Spiertonus
- 0 = slap
- 1 = enige flexie
- 2 = flexie van armen en benen en goed bewegen
4. Kleur van de huid
- 0 = blauw/grauw
- 1 = lippen en hoofd roze, handen en voeten blauw
- 2 = helemaal roze
5. Reactie op prikkels
- 0 = geen respons
- 1 = enige reactie
- 2 = veel bewegen/huilen
Hij wordt op 1, 5 en 10 minuten na de geboorte afgenomen. Een score van 7-10 na 1
minuut staat voor een goede conditie van de pasgeborene, een score van 4-6 na 1
minuut vraagt nadere beoordeling/onderzoek en een score van 0-3 na 1 minuut
vraagt om direct handelen.
Filmpje Primitieve reflexen
Dit zijn automatische reacties die worden aangestuurd door het centrale
zenuwstelsel. Deze reflexen verdwijnen gedurende het eerste levensjaar, door
ontwikkeling van het centrale zenuwstelsel, met name de frontale cortex.
- Moro reflex (schrikreflex) → baby op de middellijn op de hand plaatsen en
het hoofd iets laten zakken. De armen spreiden, de vingers spreiden en
wanneer de armen weer buigen worden er vuistjes gemaakt. Dit wordt in
verband gebracht met stimulatie van de ademhaling.
- Zoekreflex (tepel zoekreflex) → bij stimulatie van de mond, het hoofd zal
de kant op gaan waar gestimuleerd wordt.
- Zuigreflex → tepel/speen/vinger wordt geplaatst in de mond tegen het
gehemelte wat de reflex uitlokt. Bij voeding zal ook het slikreflex optreden.
- Slikreflex → is vanaf de geboorte aanwezig, zal na 2/3 maanden
verdwijnen. Dan kan het kind zelf bepalen wanneer het slikt.
- Loopreflex (opstap reflex) → kind onder de oksels pakken en op een
onderlaag plaatsen dan zal het proberen stappen te maken. Di8t is een
reactie van de motoriek.
- Asymmetrische tonische nek reflex → het hoofdje wordt passief door de
pasgeborene naar rechts gedraaid en het rechterarmpje wordt gestrekt en
, het linkerarmpje wordt naar boven getrokken. En andersom. Dit verdwijnt
na 4-6 maanden.
- Grijpreflex → bij vastgrijpen klemmen de vingers zich stevig vast. Dit kan
ook vlak achter de teentjes maar wel iets minder stevig. Dit past bij
ontwikkeling van de motoriek.
- Voedselreflex (Babinski reflex) → Dit is een reflex van de voetzolen. Strijk
met een nagel over de zijkant (lateraal) van de voetzool, het voetje zal naar
boven bewegen en de tenen zullen spreiden. Verdwijnt na ongeveer een
jaar. Op latere leeftijd een pathologisch reflex (plantair reflex -> voet gaat
dan naar beneden).
Filmpje capillaire refill
Een test voor de conditie/kwaliteit van de perifere circulatie. Bij de pasgeborenen
wordt deze bij voorkeur uit op het sternum (borstbeen). Er wordt gedurende 5
seconden met de vinger ligt gedrukt op het sternum zodat de huid eronder
bloedeloos en dus wit wordt. Door de vinger van het borstbeen te halen vindt er
reperfusie plaats, als dit binnen 2 seconden gebeurt wordt er gesproken van een
goede perifere circulatie. Als dit langer duurt is deze circulatie niet in orde door
vasoconstrictie (bv. bij hypovolemie en septische shock).
Beïnvloedende factoren:
- Omgevingstemperatuur
- Hypothermie bij het kind
- Koorts bij het kind
Bij een gepigmenteerde huid is de capillaire refill moeilijker. Bij oudere kinderen kan
dan het nagelbed gebruikt worden en bij pasgeborene de voetzool.
PDF Fysiologie van de pasgeborene: verpleegkundige zorg
Cardiovasculair systeem
Placenta → dient als overdrachtsorgaan waardoor de foetus stoffen als zuurstof en
voedingsstoffen kan opnemen en stoffen als koolzuur kan kwijtraken. Het
zuurstofrijke bloed stroomt vanuit de placenta, via de vena umbilicalis (navelvene),
de ductus venosis en de vena cava inferior naar het rechteratrium. Het meeste bloed
stroomt vanuit hier naar via het foramen ovale naar het linker atrium. Hier mengt het
bloed met de kleine hoeveelheid bloed dat vanuit de vene pulmonalis (longvene) het
linker atrium in stroomt en door gaat naar het linkerventrikel en de aorta ascendens.
Meer ongeveer 10% van het zuurstofrijke bloed in het rechteratrium wordt via het
rechterventrikel naar de longcirculatie gepompt. Het merendeel gaat uit het
rechterventrikel via de ductus arteriosus naar de lichaamscirculatie. Deze ductus is
een verbinding tussen de arteria pulmonalis en de aorta descendens. Bij zowel de
foramen ovale als de ductus arteriosus is er sprake van een rechts-linksshunt. De
geringe bloeddoorstroming van de longen wordt tijdens de foetale periode
veroorzaakt door de hoge vaatweerstand in het longvaatbed. Het stroompatroon van
het zuurstofrijke bloed via de v. cava inferior en het foramen ovale naar het linker-
ventrikel veroorzaakt een hoge oxygenatie van het bloed in de aorta ascendens. In
de aorta descendens wordt het bloed vermengd met zuurstofarm bloed uit de ductus
arteriosus en hierdoor is de oxygenatie van het bloed lager dan in de aorta
ascendens.
, De foetale circulatie komt dus door de lage weerstand van de systeem- en
lichaamscirculatie als gevolg van placentacirculatie en door de hoge
longvaatweerstand.
Bij de geboorte maken de shunts een verandering door naar de neonatale circulatie.
Wanneer de navelstreng wordt afgeklemd, houdt de placentaire bloeddoorstroming
op. Doordat de navelvene en navelarterie worden afgesloten, sluit de ductus venosus
zich, wordt de systemische vaatweerstand verhoogd en neemt de bloeddoorstroming
via de ductus arteriosus af.
Als de pasgeborene lucht inademt en zuurstof de longen bereikt, ontplooien de
alveoli en begint de ventilatie. Door oxygenatie in de longen daalt de
longvaatweerstand en neemt de longcirculatie toe (begin van perfusie). Nu de longen
worden geventileerd en geperfundeerd, is gaswisseling een feit. Door verhoging van
de bloedstroom naar de longen, daalt de druk in het rechteratrium. Wanneer het
merendeel van de rechter ventriculaire output door de longen heen stroomt, versterkt
dit de veneuze return naar linker atrium en neemt de druk in het linker atrium toe.
Hierdoor wordt de druk in de linkerharthelft hoger. Dit zorgt ervoor dat de klep van het
foramen ovale tegen het atriumseptum wordt gedrukt en sluit, normaal is dit binnen
15-24 uur.
Robin Sluiter
[BEDRIJFSNAAM]
,Fysiologie van de pasgeborene
Filmpje APGAR-score
De APGAR-score geeft een snelle algemene indruk over de toestand van de
pasgeborene op 5 vitale criteria. Iedere criteria kan van 0-2 gescoord worden en bij
elkaar opgeteld is dit de APGAR-score.
1. Ademhaling
- 0 = geen ademhaling
- 1 = enige vorm van ademhaling
- 2 = krachtig doorhuilen
2. Hartslag
- 0 = geen hartslag
- 1 = < 100 per minuut
- 2 = > 100 per minuut
3. Spiertonus
- 0 = slap
- 1 = enige flexie
- 2 = flexie van armen en benen en goed bewegen
4. Kleur van de huid
- 0 = blauw/grauw
- 1 = lippen en hoofd roze, handen en voeten blauw
- 2 = helemaal roze
5. Reactie op prikkels
- 0 = geen respons
- 1 = enige reactie
- 2 = veel bewegen/huilen
Hij wordt op 1, 5 en 10 minuten na de geboorte afgenomen. Een score van 7-10 na 1
minuut staat voor een goede conditie van de pasgeborene, een score van 4-6 na 1
minuut vraagt nadere beoordeling/onderzoek en een score van 0-3 na 1 minuut
vraagt om direct handelen.
Filmpje Primitieve reflexen
Dit zijn automatische reacties die worden aangestuurd door het centrale
zenuwstelsel. Deze reflexen verdwijnen gedurende het eerste levensjaar, door
ontwikkeling van het centrale zenuwstelsel, met name de frontale cortex.
- Moro reflex (schrikreflex) → baby op de middellijn op de hand plaatsen en
het hoofd iets laten zakken. De armen spreiden, de vingers spreiden en
wanneer de armen weer buigen worden er vuistjes gemaakt. Dit wordt in
verband gebracht met stimulatie van de ademhaling.
- Zoekreflex (tepel zoekreflex) → bij stimulatie van de mond, het hoofd zal
de kant op gaan waar gestimuleerd wordt.
- Zuigreflex → tepel/speen/vinger wordt geplaatst in de mond tegen het
gehemelte wat de reflex uitlokt. Bij voeding zal ook het slikreflex optreden.
- Slikreflex → is vanaf de geboorte aanwezig, zal na 2/3 maanden
verdwijnen. Dan kan het kind zelf bepalen wanneer het slikt.
- Loopreflex (opstap reflex) → kind onder de oksels pakken en op een
onderlaag plaatsen dan zal het proberen stappen te maken. Di8t is een
reactie van de motoriek.
- Asymmetrische tonische nek reflex → het hoofdje wordt passief door de
pasgeborene naar rechts gedraaid en het rechterarmpje wordt gestrekt en
, het linkerarmpje wordt naar boven getrokken. En andersom. Dit verdwijnt
na 4-6 maanden.
- Grijpreflex → bij vastgrijpen klemmen de vingers zich stevig vast. Dit kan
ook vlak achter de teentjes maar wel iets minder stevig. Dit past bij
ontwikkeling van de motoriek.
- Voedselreflex (Babinski reflex) → Dit is een reflex van de voetzolen. Strijk
met een nagel over de zijkant (lateraal) van de voetzool, het voetje zal naar
boven bewegen en de tenen zullen spreiden. Verdwijnt na ongeveer een
jaar. Op latere leeftijd een pathologisch reflex (plantair reflex -> voet gaat
dan naar beneden).
Filmpje capillaire refill
Een test voor de conditie/kwaliteit van de perifere circulatie. Bij de pasgeborenen
wordt deze bij voorkeur uit op het sternum (borstbeen). Er wordt gedurende 5
seconden met de vinger ligt gedrukt op het sternum zodat de huid eronder
bloedeloos en dus wit wordt. Door de vinger van het borstbeen te halen vindt er
reperfusie plaats, als dit binnen 2 seconden gebeurt wordt er gesproken van een
goede perifere circulatie. Als dit langer duurt is deze circulatie niet in orde door
vasoconstrictie (bv. bij hypovolemie en septische shock).
Beïnvloedende factoren:
- Omgevingstemperatuur
- Hypothermie bij het kind
- Koorts bij het kind
Bij een gepigmenteerde huid is de capillaire refill moeilijker. Bij oudere kinderen kan
dan het nagelbed gebruikt worden en bij pasgeborene de voetzool.
PDF Fysiologie van de pasgeborene: verpleegkundige zorg
Cardiovasculair systeem
Placenta → dient als overdrachtsorgaan waardoor de foetus stoffen als zuurstof en
voedingsstoffen kan opnemen en stoffen als koolzuur kan kwijtraken. Het
zuurstofrijke bloed stroomt vanuit de placenta, via de vena umbilicalis (navelvene),
de ductus venosis en de vena cava inferior naar het rechteratrium. Het meeste bloed
stroomt vanuit hier naar via het foramen ovale naar het linker atrium. Hier mengt het
bloed met de kleine hoeveelheid bloed dat vanuit de vene pulmonalis (longvene) het
linker atrium in stroomt en door gaat naar het linkerventrikel en de aorta ascendens.
Meer ongeveer 10% van het zuurstofrijke bloed in het rechteratrium wordt via het
rechterventrikel naar de longcirculatie gepompt. Het merendeel gaat uit het
rechterventrikel via de ductus arteriosus naar de lichaamscirculatie. Deze ductus is
een verbinding tussen de arteria pulmonalis en de aorta descendens. Bij zowel de
foramen ovale als de ductus arteriosus is er sprake van een rechts-linksshunt. De
geringe bloeddoorstroming van de longen wordt tijdens de foetale periode
veroorzaakt door de hoge vaatweerstand in het longvaatbed. Het stroompatroon van
het zuurstofrijke bloed via de v. cava inferior en het foramen ovale naar het linker-
ventrikel veroorzaakt een hoge oxygenatie van het bloed in de aorta ascendens. In
de aorta descendens wordt het bloed vermengd met zuurstofarm bloed uit de ductus
arteriosus en hierdoor is de oxygenatie van het bloed lager dan in de aorta
ascendens.
, De foetale circulatie komt dus door de lage weerstand van de systeem- en
lichaamscirculatie als gevolg van placentacirculatie en door de hoge
longvaatweerstand.
Bij de geboorte maken de shunts een verandering door naar de neonatale circulatie.
Wanneer de navelstreng wordt afgeklemd, houdt de placentaire bloeddoorstroming
op. Doordat de navelvene en navelarterie worden afgesloten, sluit de ductus venosus
zich, wordt de systemische vaatweerstand verhoogd en neemt de bloeddoorstroming
via de ductus arteriosus af.
Als de pasgeborene lucht inademt en zuurstof de longen bereikt, ontplooien de
alveoli en begint de ventilatie. Door oxygenatie in de longen daalt de
longvaatweerstand en neemt de longcirculatie toe (begin van perfusie). Nu de longen
worden geventileerd en geperfundeerd, is gaswisseling een feit. Door verhoging van
de bloedstroom naar de longen, daalt de druk in het rechteratrium. Wanneer het
merendeel van de rechter ventriculaire output door de longen heen stroomt, versterkt
dit de veneuze return naar linker atrium en neemt de druk in het linker atrium toe.
Hierdoor wordt de druk in de linkerharthelft hoger. Dit zorgt ervoor dat de klep van het
foramen ovale tegen het atriumseptum wordt gedrukt en sluit, normaal is dit binnen
15-24 uur.
