Vennootschapsbelasting samenvatting
HOOFDSTUK 8 – DE FISCALE EENHEID................................................................................................1
DEEL A / INLEIDING.............................................................................................................................1
8A.1 ART. 15 EN 15A WET VPB 1969...................................................................................................1
8A.2 HET KARAKTER VAN DE FISCALE EENHEID...........................................................................................1
8A.2.1 ALGEMEEN.................................................................................................................................1
8A.2.2 DE POSITIE VAN DE DOCHTERMAATSCHAPPIJEN OF LEDENMAATSCHAPPIJEN GEDURENDE DE FISCALE EENHEID 1
8A.3 VOOR- EN NADELEN VAN EEN FISCALE EENHEID...................................................................................1
8A.4 AFSLUITING................................................................................................................................2
DEEL B / DE FISCALE EENHEID VAN ART. 15 WET VPB 1969........................................................................2
8B.1 INLEIDING...................................................................................................................................2
8B.2 DE VEREISTEN VOOR EEN FISCALE EENHEID EX ART. 15 WET VPB 1969...................................................2
8B.2.1 INLEIDING...................................................................................................................................2
8B.2.2 VEREISTE 1. ALLEEN DE IN ART. 15, LID 4, WET VPB 1969 GENOEMDE LICHAMEN KUNNEN EEN FISCALE
EENHEID VORMEN...................................................................................................................................2
8B.2.3 VEREISTE 2. DE IN DE FISCALE EENHEID DEELNEMENDE MAATSCHAPPIJEN DIENEN IN NEDERLAND GEVESTIGD
TE ZIJN..................................................................................................................................................3
8B.2.4 VEREISTE 3. DE MOEDERMAATSCHAPPIJ BEZIT DE GEHELE JURIDISCHE EN ECONOMISCHE EIGENDOM VAN
95% VAN DE AANDELEN IN DE DOCHTERMAATSCHAPPIJ.................................................................................4
8B.2.5 VEREISTE 4. DE TIJDVAKKEN WAAROVER DE BELASTING WORDT GEHEVEN, MOETEN SAMENVALLEN.............5
8B.2.6 VEREISTE 5. VOOR HET BEPALEN VAN DE WINST MOETEN BIJ ALLE MAATSCHAPPIJEN DEZELFDE BEPALINGEN
VAN TOEPASSING ZIJN, TENZIJ DE MINISTER VAN FINANCIËN ANDERS BEPAALD....................................................6
8B.2.7 VEREISTE 6. DE AANDELEN IN EEN DOCHTERMAATSCHAPPIJ MOGEN NIET ALS VOORRAAD WORDEN
GEHOUDEN............................................................................................................................................6
8B.2.8 VEREISTE 7. DOOR DE MOEDER- EN DOCHTERMAATSCHAPPIJ(EN) MOET EEN VERZOEK WORDEN GEDAAN
VOOR DE TOTSTANDKOMING VAN EEN FISCALE EENHEID..................................................................................6
8B.2.9 FISCALE EENHEID EN VASTE INRICHTING............................................................................................7
8B.2.10 KORTDURENDE FISCALE EENHEDEN................................................................................................8
8B.3 REGELS ROND DE VOEGING VAN EEN FISCALE EENHEID...........................................................................8
8B.3.1 INLEIDING...................................................................................................................................8
8B.3.2 HET VOEGINGSTIJDSTIP.................................................................................................................8
8B.3.3 DE VERMOGENSOPSTELLINGEN BIJ HET BEGIN VAN DE FISCALE EENHEID.................................................8
8B.3.4 WAARDERING VAN ACTIVA EN PASSIVA.............................................................................................8
8B.3.5 HERWAARDERING BIJ DE TOTSTANDKOMING VAN EEN FISCALE EENHEID..................................................9
8B.3.6 NOG NIET-UITGEWERKTE AANSPRAKEN EN VOORWAARDELIJKE VERPLICHTINGEN....................................10
8B.3.7 TOEPASSING INNOVATIEBOX EN CFC-MAATREGEL NA VOEGING...........................................................10
8B.3.8 AANKOOPKOSTEN.......................................................................................................................10
8B.3.9 LATENTE LIQUIDATIEVERLIEZEN OP HET VOEGINGSTIJDSTIP..................................................................10
8B.3.10 VOORLOPIGE AANSLAGEN..........................................................................................................11
8B.3.11 VERLIESVERREKENING ROND HET VOEGINGSTIJDSTIP.......................................................................11
8B.4 VERREKENING VAN VERLIEZEN, ART. 15AB-RENTE EN VOORHEFFINGEN ROND HET VOEGINGSTIJDSTIP.............11
8B.4.1 INLEIDING.................................................................................................................................11
8B.4.2 ENKELE INLEIDENDE OPMERKINGEN BIJ DE VERLIESVERREKENING.........................................................11
8B.4.3 DE WINSTSPLITSING IN HET KADER VAN DE VERLIESVERREKENING........................................................12
8B.4.4 HET VERLOOP VAN DE VERLIESVERREKENING OVER HET VOEGINGSTIJDSTIP HEEN....................................13
8B.4.5 VOORTUITWENTELING VAN ART. 15B-RENTE OVER HET VOEGINGSTIJDSTIP (ART. 15AHA WET VPB 1969)15
8B.4.6 VERREKENING VAN VOORVOEGINGSVOORHEFFINGEN BINNEN DE FISCALE EENHEID (ART. 15AK WET VPB
1969 EN ART. 12A BESLUIT FE 2003).....................................................................................................16
8B.5 REGELS TIJDENS HET BESTAAN VAN DE FISCALE EENHEID.......................................................................16
8B.5.1 INLEIDING.................................................................................................................................16
8B.5.2 ART. 15AC WET VPB 1969.......................................................................................................17
, 8B.5.3 DE AFTREKBEPERKING VOOR OVERNAME HOLDINGRENTE (ART. 15AD WET VPB 1969 (OUD)) ZOALS DEZE
TOT 2019 GOLD...................................................................................................................................18
8B.5.4 ART. 10A, LID 4, ONDERDEEL D, WET VPB 1969...........................................................................19
8B.5.5 ART. 26 WET VPB 1969...........................................................................................................19
8B.5.6 REGELS ROND DE FISCALE EENHEID IN DE INVORDERINGSWET 1990....................................................19
8B.5.7 ENKELE REGELS UIT HET BESLUIT FE 2003.....................................................................................19
8B.5.8 HET HEFFINGSOBJECT BIJ EEN FISCALE EENHEID MET EEN VASTE INRICHTING..........................................20
8B.5.9 OVERIGE AANGELEGENHEDEN.......................................................................................................22
8B.6 HET EINDE VAN DE FISCALE EENHEID...............................................................................................23
8B.6.1 INLEIDING.................................................................................................................................23
8B.6.2 BEËINDIGING VAN EEN FISCALE EENHEID.........................................................................................23
8B.6.3 HET ONTVOEGINGSTIJDSTIP..........................................................................................................23
8B.6.4 DE VERMOGENSOPSTELLINGEN.....................................................................................................24
8B.7 MATERIËLE GEVOLGEN VAN HET EINDE VAN EEN FISCALE EENHEID VOOR DE VPB.......................................24
8B.7.1 INLEIDING.................................................................................................................................24
8B.7.2 ART. 15AJ WET VPB 1969........................................................................................................24
8B.7.3 ART. 15AI WET VPB 1969........................................................................................................26
8B.7.4 INVESTERINGSAFTREK EN ONTVOEGING..........................................................................................27
8B.7.5 ART. 12A WET VPB 1969 EN ONTVOEGING..................................................................................27
, Hoofdstuk 8 – De fiscale eenheid
Deel A / Inleiding
8A.1 Art. 15 en 15a Wet VPB 1969
Vanaf art. 15 VPB is de fiscale eenheid geregeld, deze eenheid zorgt ervoor dat zelfstandige
belastingplichtige maatschappijen als 1 concern behandeld worden voor de VPB. Dit kan op
verzoek. Dit regime is in 2003 gewijzigd.
Art. 15 VPB regelt de FE van de nv en bv, art. 15a VPB regelt dit voor de coöperaties en haar
ledenmaatschappijen.
Bij de vennootschappen wordt geheven van de moedermaatschappij, bij de coöperaties van
de topcoöperaties.
8A.2 Het karakter van de fiscale eenheid
8A.2.1 Algemeen
In art. 15 lid 1 en art. 15a lid 1 VPB is bepaald dat van de FE VPB wordt geheven als ware de
dochtermaatschappijen en de moedermaatschappij 1 belastingplichtige zijn. De
werkzaamheden en het vermogen van de dochters wordt als onderdeel aan de moeder
toegerekend. Door deze benadering blijven de dochters subjectief belastingplichtig, maar
toch wordt dubbele heffing voorkomen.
De FE heeft geen externe werking (HR), hierdoor heeft het zijn van een FE geen invloed voor
aandeelhouders. Ze stellen alleen een geconsolideerde jaarrekening op voor de VPB, hierbij
is de winst als zijnde 1 onderneming berekend.
Hierbij wordt de winst niet per maatschappij berekend en daarna samengevoegd.
8A.2.2 De positie van de dochtermaatschappijen of ledenmaatschappijen gedurende de
fiscale eenheid
Dochter- of ledenmaatschappijen binnen een FE blijven zelfstandig belastingplichtig voor de
VPB. Tot 2003 was dit onduidelijk wat moeilijkheden gaf in het geval van de toepassing van
belastingverdragen.
Dit was een probleem omdat dochtermaatschappijen dan geen aanspraak maakten op
verdragsvoordelen, maar de moeder ook niet omdat zij civieljuridisch niet als 1 lichaam aan
te merken is waardoor zij ook de voordelen niet geniet.
Voorgaande artikelen voorkomen dit, want de dochtermaatschappij blijft zelfstandig
subjectief belastingplichtig.
8A.3 Voor- en nadelen van een fiscale eenheid
De voordelen van een FE zijn:
- Automatische saldering jaarlijkse resultaten, dus ruime horizontale verliesverrekening
- Ruime mogelijkheden tot verticale verliescompensatie, namelijk verrekenbaar met
andere maatschappijen
- Geen heffing op intercompanywinsten, transacties binnen de eenheid zijn onbelast
- Geruisloze reorganisatie, andere concernopbouw is onbelast
- Geen toepassing renteaftrekbeperkingen bij leningen tussen lichamen
- 1 aangifte, dus minder administratie rompslomp
De nadelen van een FE
- Beperkingen in de VPB en Besluit FE voor verliescompensatie
- Verlaagt opgeofferd bedrag (art. 13d lid 11 VPB)
- Geringe aftrekmogelijkheden commissarisbeloning, de maxima van art. 11 VPB
kunnen in de FE 1x toegepast worden
HOOFDSTUK 8 – DE FISCALE EENHEID................................................................................................1
DEEL A / INLEIDING.............................................................................................................................1
8A.1 ART. 15 EN 15A WET VPB 1969...................................................................................................1
8A.2 HET KARAKTER VAN DE FISCALE EENHEID...........................................................................................1
8A.2.1 ALGEMEEN.................................................................................................................................1
8A.2.2 DE POSITIE VAN DE DOCHTERMAATSCHAPPIJEN OF LEDENMAATSCHAPPIJEN GEDURENDE DE FISCALE EENHEID 1
8A.3 VOOR- EN NADELEN VAN EEN FISCALE EENHEID...................................................................................1
8A.4 AFSLUITING................................................................................................................................2
DEEL B / DE FISCALE EENHEID VAN ART. 15 WET VPB 1969........................................................................2
8B.1 INLEIDING...................................................................................................................................2
8B.2 DE VEREISTEN VOOR EEN FISCALE EENHEID EX ART. 15 WET VPB 1969...................................................2
8B.2.1 INLEIDING...................................................................................................................................2
8B.2.2 VEREISTE 1. ALLEEN DE IN ART. 15, LID 4, WET VPB 1969 GENOEMDE LICHAMEN KUNNEN EEN FISCALE
EENHEID VORMEN...................................................................................................................................2
8B.2.3 VEREISTE 2. DE IN DE FISCALE EENHEID DEELNEMENDE MAATSCHAPPIJEN DIENEN IN NEDERLAND GEVESTIGD
TE ZIJN..................................................................................................................................................3
8B.2.4 VEREISTE 3. DE MOEDERMAATSCHAPPIJ BEZIT DE GEHELE JURIDISCHE EN ECONOMISCHE EIGENDOM VAN
95% VAN DE AANDELEN IN DE DOCHTERMAATSCHAPPIJ.................................................................................4
8B.2.5 VEREISTE 4. DE TIJDVAKKEN WAAROVER DE BELASTING WORDT GEHEVEN, MOETEN SAMENVALLEN.............5
8B.2.6 VEREISTE 5. VOOR HET BEPALEN VAN DE WINST MOETEN BIJ ALLE MAATSCHAPPIJEN DEZELFDE BEPALINGEN
VAN TOEPASSING ZIJN, TENZIJ DE MINISTER VAN FINANCIËN ANDERS BEPAALD....................................................6
8B.2.7 VEREISTE 6. DE AANDELEN IN EEN DOCHTERMAATSCHAPPIJ MOGEN NIET ALS VOORRAAD WORDEN
GEHOUDEN............................................................................................................................................6
8B.2.8 VEREISTE 7. DOOR DE MOEDER- EN DOCHTERMAATSCHAPPIJ(EN) MOET EEN VERZOEK WORDEN GEDAAN
VOOR DE TOTSTANDKOMING VAN EEN FISCALE EENHEID..................................................................................6
8B.2.9 FISCALE EENHEID EN VASTE INRICHTING............................................................................................7
8B.2.10 KORTDURENDE FISCALE EENHEDEN................................................................................................8
8B.3 REGELS ROND DE VOEGING VAN EEN FISCALE EENHEID...........................................................................8
8B.3.1 INLEIDING...................................................................................................................................8
8B.3.2 HET VOEGINGSTIJDSTIP.................................................................................................................8
8B.3.3 DE VERMOGENSOPSTELLINGEN BIJ HET BEGIN VAN DE FISCALE EENHEID.................................................8
8B.3.4 WAARDERING VAN ACTIVA EN PASSIVA.............................................................................................8
8B.3.5 HERWAARDERING BIJ DE TOTSTANDKOMING VAN EEN FISCALE EENHEID..................................................9
8B.3.6 NOG NIET-UITGEWERKTE AANSPRAKEN EN VOORWAARDELIJKE VERPLICHTINGEN....................................10
8B.3.7 TOEPASSING INNOVATIEBOX EN CFC-MAATREGEL NA VOEGING...........................................................10
8B.3.8 AANKOOPKOSTEN.......................................................................................................................10
8B.3.9 LATENTE LIQUIDATIEVERLIEZEN OP HET VOEGINGSTIJDSTIP..................................................................10
8B.3.10 VOORLOPIGE AANSLAGEN..........................................................................................................11
8B.3.11 VERLIESVERREKENING ROND HET VOEGINGSTIJDSTIP.......................................................................11
8B.4 VERREKENING VAN VERLIEZEN, ART. 15AB-RENTE EN VOORHEFFINGEN ROND HET VOEGINGSTIJDSTIP.............11
8B.4.1 INLEIDING.................................................................................................................................11
8B.4.2 ENKELE INLEIDENDE OPMERKINGEN BIJ DE VERLIESVERREKENING.........................................................11
8B.4.3 DE WINSTSPLITSING IN HET KADER VAN DE VERLIESVERREKENING........................................................12
8B.4.4 HET VERLOOP VAN DE VERLIESVERREKENING OVER HET VOEGINGSTIJDSTIP HEEN....................................13
8B.4.5 VOORTUITWENTELING VAN ART. 15B-RENTE OVER HET VOEGINGSTIJDSTIP (ART. 15AHA WET VPB 1969)15
8B.4.6 VERREKENING VAN VOORVOEGINGSVOORHEFFINGEN BINNEN DE FISCALE EENHEID (ART. 15AK WET VPB
1969 EN ART. 12A BESLUIT FE 2003).....................................................................................................16
8B.5 REGELS TIJDENS HET BESTAAN VAN DE FISCALE EENHEID.......................................................................16
8B.5.1 INLEIDING.................................................................................................................................16
8B.5.2 ART. 15AC WET VPB 1969.......................................................................................................17
, 8B.5.3 DE AFTREKBEPERKING VOOR OVERNAME HOLDINGRENTE (ART. 15AD WET VPB 1969 (OUD)) ZOALS DEZE
TOT 2019 GOLD...................................................................................................................................18
8B.5.4 ART. 10A, LID 4, ONDERDEEL D, WET VPB 1969...........................................................................19
8B.5.5 ART. 26 WET VPB 1969...........................................................................................................19
8B.5.6 REGELS ROND DE FISCALE EENHEID IN DE INVORDERINGSWET 1990....................................................19
8B.5.7 ENKELE REGELS UIT HET BESLUIT FE 2003.....................................................................................19
8B.5.8 HET HEFFINGSOBJECT BIJ EEN FISCALE EENHEID MET EEN VASTE INRICHTING..........................................20
8B.5.9 OVERIGE AANGELEGENHEDEN.......................................................................................................22
8B.6 HET EINDE VAN DE FISCALE EENHEID...............................................................................................23
8B.6.1 INLEIDING.................................................................................................................................23
8B.6.2 BEËINDIGING VAN EEN FISCALE EENHEID.........................................................................................23
8B.6.3 HET ONTVOEGINGSTIJDSTIP..........................................................................................................23
8B.6.4 DE VERMOGENSOPSTELLINGEN.....................................................................................................24
8B.7 MATERIËLE GEVOLGEN VAN HET EINDE VAN EEN FISCALE EENHEID VOOR DE VPB.......................................24
8B.7.1 INLEIDING.................................................................................................................................24
8B.7.2 ART. 15AJ WET VPB 1969........................................................................................................24
8B.7.3 ART. 15AI WET VPB 1969........................................................................................................26
8B.7.4 INVESTERINGSAFTREK EN ONTVOEGING..........................................................................................27
8B.7.5 ART. 12A WET VPB 1969 EN ONTVOEGING..................................................................................27
, Hoofdstuk 8 – De fiscale eenheid
Deel A / Inleiding
8A.1 Art. 15 en 15a Wet VPB 1969
Vanaf art. 15 VPB is de fiscale eenheid geregeld, deze eenheid zorgt ervoor dat zelfstandige
belastingplichtige maatschappijen als 1 concern behandeld worden voor de VPB. Dit kan op
verzoek. Dit regime is in 2003 gewijzigd.
Art. 15 VPB regelt de FE van de nv en bv, art. 15a VPB regelt dit voor de coöperaties en haar
ledenmaatschappijen.
Bij de vennootschappen wordt geheven van de moedermaatschappij, bij de coöperaties van
de topcoöperaties.
8A.2 Het karakter van de fiscale eenheid
8A.2.1 Algemeen
In art. 15 lid 1 en art. 15a lid 1 VPB is bepaald dat van de FE VPB wordt geheven als ware de
dochtermaatschappijen en de moedermaatschappij 1 belastingplichtige zijn. De
werkzaamheden en het vermogen van de dochters wordt als onderdeel aan de moeder
toegerekend. Door deze benadering blijven de dochters subjectief belastingplichtig, maar
toch wordt dubbele heffing voorkomen.
De FE heeft geen externe werking (HR), hierdoor heeft het zijn van een FE geen invloed voor
aandeelhouders. Ze stellen alleen een geconsolideerde jaarrekening op voor de VPB, hierbij
is de winst als zijnde 1 onderneming berekend.
Hierbij wordt de winst niet per maatschappij berekend en daarna samengevoegd.
8A.2.2 De positie van de dochtermaatschappijen of ledenmaatschappijen gedurende de
fiscale eenheid
Dochter- of ledenmaatschappijen binnen een FE blijven zelfstandig belastingplichtig voor de
VPB. Tot 2003 was dit onduidelijk wat moeilijkheden gaf in het geval van de toepassing van
belastingverdragen.
Dit was een probleem omdat dochtermaatschappijen dan geen aanspraak maakten op
verdragsvoordelen, maar de moeder ook niet omdat zij civieljuridisch niet als 1 lichaam aan
te merken is waardoor zij ook de voordelen niet geniet.
Voorgaande artikelen voorkomen dit, want de dochtermaatschappij blijft zelfstandig
subjectief belastingplichtig.
8A.3 Voor- en nadelen van een fiscale eenheid
De voordelen van een FE zijn:
- Automatische saldering jaarlijkse resultaten, dus ruime horizontale verliesverrekening
- Ruime mogelijkheden tot verticale verliescompensatie, namelijk verrekenbaar met
andere maatschappijen
- Geen heffing op intercompanywinsten, transacties binnen de eenheid zijn onbelast
- Geruisloze reorganisatie, andere concernopbouw is onbelast
- Geen toepassing renteaftrekbeperkingen bij leningen tussen lichamen
- 1 aangifte, dus minder administratie rompslomp
De nadelen van een FE
- Beperkingen in de VPB en Besluit FE voor verliescompensatie
- Verlaagt opgeofferd bedrag (art. 13d lid 11 VPB)
- Geringe aftrekmogelijkheden commissarisbeloning, de maxima van art. 11 VPB
kunnen in de FE 1x toegepast worden
