Duits samenvatting literatuur
Sturm und Drang und Klassik (1765-1805)
1 – Gegen den Verstand, für das Gefühl
Het Sturm und Drang-tijdperk is een reactie op de Verlichting.
Het ideaal van de Verlichting (de opvoeding van de mens tot een redelijke burger) blijft bestaan.
Maar de jonge Stürmer und Dranger willen zich niet langer eenzijdig concentreren op rede en strikte
moraliteit.
Ze missen de individualiteit van de mens, de eenheid van hart en geest, van mens en natuur.
2 – Sturm und Drang: 1765-1785
Aan het einde van de 18e eeuw is Duitsland nog steeds een verbrijzeld land.
De burgerij voelt zich sterker dan ooit en wil meer invloed.
Veel burgers dwingen niet alleen meer mensenrechten en politieke invloed af, maar ook voor een
natiestaat zijn vrijheid, gelijkheid en broederschap de nieuwe idealen in Europa.
In de poëzie zijn nu in plaats van aangeleerde regels en tradities spontaniteit, originaliteit en het natuurlijke
belangrijk.
Rousseau’s ideeën vormen de ideeën van de dichters van die tijd.
Rousseau gelooft dat de mens intrinsiek goed is, maar zodra hij door de cultuur (de samenleving en
haar regels en voorschriften) in zijn vrije ontwikkeling wordt beperkt, wordt hij een egoïstisch en
onwaarachtig wezen.
De auteurs van de Sturm und Drang komen voornamelijk uit de bourgeoisie.
Ze staan vaak niet meer in dienst van de adel.
De nieuwe dichters bekritiseren de oude poëzieregels en machtsmisbruik door de adel en de kerk.
3 – Klassik
De term ‘klassiek’ komt van het Latijnse woord ‘classicus’, dat betekent ‘eersteklas, uitstekend’.
Het wordt vaak gebruikt voor een periode in de kunst die als bijzonder voorbeeldig wordt beschouwd.
Goethe en Schiller hebben hun ‘wilde jaren’ van Sturm und Drang achter de rug en ontwikkelen nieuwe
ideeën over de rol van kunst in de samenleving.
Ze proberen rede en gevoel samen te brengen.
Ze lieten zich inspireren door het kunstideaal uit de oudheid.
De literatuur van de Sturm und Drang toonde aan dat het individu vernietigd werd door de tegenstellingen
tussen rede en gevoel.
In de klassieke oudheid willen mensen worden opgevoed tot harmonieuze wezens, en de samenleving
moet zich ook in harmonie ontwikkelen.
De grootste historische gebeurtenis van die tijd, de Franse Revolutie, was een verschrikkelijke tirannie.
Goethe en Schiller willen dat voorkomen en geloven dat kunst als ‘educatieve methode’ daarbij kan
helpen.
Door middel van kunst en literatuur moeten mensen worden opgevoed over menselijkheid en tolerantie en
zo volwassen worden voor sociale veranderingen.
Goethe en Schiller stelden enkele uitgangspunten voor kunst, een kunstwerk moet autonoom zijn.
Dat wil zeggen, het heeft zijn eigen wetten en regels en heeft een betekenis onafhankelijk van de
lezers.
Ook vinden ze dat een kunstwerk altijd als geheel moet worden gezien, het is een organische eenheid
waarin de afzonderlijke delen betekenis geven aan het geheel.
4 – Das Balladenjahr (1797)
In 1797 werkten Goethe en Schiller intensief samen, ze schreven meerdere ballads.
Een ballad is een meerstemmig verhalend gedicht met een verrassend einde.
Ze zijn vooral geïnteresseerd in de ballade omdat ze denken dat ze die kunnen gebruiken om een
spannend verhaal te schrijven en de schoonheid van de taal te laten zien.
Anderzijds willen ze de ballads ook gebruiken om de lezer aan het denken te zetten en een eigen
standpunt te vormen.
1
, Romantik (1795 – 1835)
In de literatuur is de romantiek een ontsnapping aan het dagelijkse leven.
De bezetting van Duitsland door Napoleon was voor vrijwel alle Duitsers een verschrikkelijke tijd,
iedereen die droomde van de nieuwe, democratische ideeën werd na 1815 teleurgesteld. De adel deed
alsof er niets aan de hand was.
1 – Auf der Suche nach der blauen Blume
De Romantiker proberen de grenzen van hun bewustzijn en hun persoonlijke wereld te verleggen, in hun
werk richten zij zich op de individuele perceptie.
Ze vermengen werkelijkheid en fantasie, realiteit en dromen, en brengen de lezer daarmee dichter bij
hun verborgen en geheime kanten.
2 – Romantik (1765 – 1835)
De term ‘Romantik’ komt oorspronkelijk van het Latijnse woord romanice en het Oudfranse woord romanz
en betekent dat een tekst is geschreven in de Romaanse taal (de volkstaal, niet het Latijn).
Novalis gaf het woord een nieuwe betekenis, voor hem veranderde romantisieren de wereld door de
kracht van poëzie.
Die blaue Blume (de blauwe bloem) uit de tekst van Novalis werd later het centrale symbool van de
Romantik.
Het staat voor verlangen, liefde en het streven naar bewustzijnsverruiming en nieuwe ervaringen
(belichaamt ook de kracht van poëzie om grenzen te overschrijden en tegenstellingen te overbruggen).
De Romantik is gericht tegen de idealen van de Verlichting, waarin de rede op de voorgrond staat, men
wilt niet langer dat het verstand boven het gevoel staat.
De Romantiker zijn ook tegen het feit dat de opkomende natuurwetenschappen de mysteries van de
wereld willen ontrafelen en alles met de rede willen verklaren.
Politiek gezien vonden er in de Romantik grote veranderingen plaats.
Er is onrust als gevolg van de Franse Revolutie, Napoleon houdt een oorlog tegen Rusland (en wordt
verslagen).
Daarna voerden de Duitse staten en hun bondgenoten van 1813 tot 1815 oorlog tegen Napoleon met als
doel zichzelf te bevrijden van de Franse overheersing.
Na de nederlaag van Napoleon herwinnen de vorsten hun oude macht: de hoop op vrijheid,
gelijkheid en broederschap is de bodem ingeslagen.
De Romantik is ook terug te vinden in de schilderkunst en muziek.
Belangrijke thema’s zijn de natuur, die je aanzet tot dromen, afstand en het verlangen naar afstand,
dromen, diepe gevoelens en nieuwe indrukken en ervaringen.
Veel Romantiker voelen zich aangetrokken tot het verleden, en vooral tot de middeleeuwen.
De Romantiker zagen de Franse Revolutie en de oorlog tegen Napoleon als een bedreiging voor de
Duitse identiteit en de eenheid van hun volk.
Het monster van Frankenstein is een creatie van de Romantik.
Kunstmatige mensen komen vaak voor in de romantische literatuur.
In een latere fase van de Romantik geloofden dichters niet langer dat hun geschriften de grenzen tussen
droom en werkelijkheid konden opheffen.
Onder deze omstandigheden (val van Napoleon) ontstaat de schwarze Romantik (zwarte Romantik):
kenmerkt zich door het bedreigende en spookachtige.
De Sandman is al meer dan 50 jaar elke avond in Duitsland op televisie.
De Sandman ontstond toen Duitsland verdeeld was, daarom waren er 2 verschillende zandmannen.
Na de hereniging had de Sandman van de DDR-televisie de overhand.
Junges Deutschland, Biedermeier und der Poetische Realismus (1815 – 1890)
Een grote groep arbeiders heeft te weinig om te leven en te veel om te sterven.
Veel dichters uit deze tijd kiezen ervoor om in hun werken te protesteren tegen de slechte sociale en
politieke omstandigheden.
1 – Gegen die Ausbeutung!
2
Sturm und Drang und Klassik (1765-1805)
1 – Gegen den Verstand, für das Gefühl
Het Sturm und Drang-tijdperk is een reactie op de Verlichting.
Het ideaal van de Verlichting (de opvoeding van de mens tot een redelijke burger) blijft bestaan.
Maar de jonge Stürmer und Dranger willen zich niet langer eenzijdig concentreren op rede en strikte
moraliteit.
Ze missen de individualiteit van de mens, de eenheid van hart en geest, van mens en natuur.
2 – Sturm und Drang: 1765-1785
Aan het einde van de 18e eeuw is Duitsland nog steeds een verbrijzeld land.
De burgerij voelt zich sterker dan ooit en wil meer invloed.
Veel burgers dwingen niet alleen meer mensenrechten en politieke invloed af, maar ook voor een
natiestaat zijn vrijheid, gelijkheid en broederschap de nieuwe idealen in Europa.
In de poëzie zijn nu in plaats van aangeleerde regels en tradities spontaniteit, originaliteit en het natuurlijke
belangrijk.
Rousseau’s ideeën vormen de ideeën van de dichters van die tijd.
Rousseau gelooft dat de mens intrinsiek goed is, maar zodra hij door de cultuur (de samenleving en
haar regels en voorschriften) in zijn vrije ontwikkeling wordt beperkt, wordt hij een egoïstisch en
onwaarachtig wezen.
De auteurs van de Sturm und Drang komen voornamelijk uit de bourgeoisie.
Ze staan vaak niet meer in dienst van de adel.
De nieuwe dichters bekritiseren de oude poëzieregels en machtsmisbruik door de adel en de kerk.
3 – Klassik
De term ‘klassiek’ komt van het Latijnse woord ‘classicus’, dat betekent ‘eersteklas, uitstekend’.
Het wordt vaak gebruikt voor een periode in de kunst die als bijzonder voorbeeldig wordt beschouwd.
Goethe en Schiller hebben hun ‘wilde jaren’ van Sturm und Drang achter de rug en ontwikkelen nieuwe
ideeën over de rol van kunst in de samenleving.
Ze proberen rede en gevoel samen te brengen.
Ze lieten zich inspireren door het kunstideaal uit de oudheid.
De literatuur van de Sturm und Drang toonde aan dat het individu vernietigd werd door de tegenstellingen
tussen rede en gevoel.
In de klassieke oudheid willen mensen worden opgevoed tot harmonieuze wezens, en de samenleving
moet zich ook in harmonie ontwikkelen.
De grootste historische gebeurtenis van die tijd, de Franse Revolutie, was een verschrikkelijke tirannie.
Goethe en Schiller willen dat voorkomen en geloven dat kunst als ‘educatieve methode’ daarbij kan
helpen.
Door middel van kunst en literatuur moeten mensen worden opgevoed over menselijkheid en tolerantie en
zo volwassen worden voor sociale veranderingen.
Goethe en Schiller stelden enkele uitgangspunten voor kunst, een kunstwerk moet autonoom zijn.
Dat wil zeggen, het heeft zijn eigen wetten en regels en heeft een betekenis onafhankelijk van de
lezers.
Ook vinden ze dat een kunstwerk altijd als geheel moet worden gezien, het is een organische eenheid
waarin de afzonderlijke delen betekenis geven aan het geheel.
4 – Das Balladenjahr (1797)
In 1797 werkten Goethe en Schiller intensief samen, ze schreven meerdere ballads.
Een ballad is een meerstemmig verhalend gedicht met een verrassend einde.
Ze zijn vooral geïnteresseerd in de ballade omdat ze denken dat ze die kunnen gebruiken om een
spannend verhaal te schrijven en de schoonheid van de taal te laten zien.
Anderzijds willen ze de ballads ook gebruiken om de lezer aan het denken te zetten en een eigen
standpunt te vormen.
1
, Romantik (1795 – 1835)
In de literatuur is de romantiek een ontsnapping aan het dagelijkse leven.
De bezetting van Duitsland door Napoleon was voor vrijwel alle Duitsers een verschrikkelijke tijd,
iedereen die droomde van de nieuwe, democratische ideeën werd na 1815 teleurgesteld. De adel deed
alsof er niets aan de hand was.
1 – Auf der Suche nach der blauen Blume
De Romantiker proberen de grenzen van hun bewustzijn en hun persoonlijke wereld te verleggen, in hun
werk richten zij zich op de individuele perceptie.
Ze vermengen werkelijkheid en fantasie, realiteit en dromen, en brengen de lezer daarmee dichter bij
hun verborgen en geheime kanten.
2 – Romantik (1765 – 1835)
De term ‘Romantik’ komt oorspronkelijk van het Latijnse woord romanice en het Oudfranse woord romanz
en betekent dat een tekst is geschreven in de Romaanse taal (de volkstaal, niet het Latijn).
Novalis gaf het woord een nieuwe betekenis, voor hem veranderde romantisieren de wereld door de
kracht van poëzie.
Die blaue Blume (de blauwe bloem) uit de tekst van Novalis werd later het centrale symbool van de
Romantik.
Het staat voor verlangen, liefde en het streven naar bewustzijnsverruiming en nieuwe ervaringen
(belichaamt ook de kracht van poëzie om grenzen te overschrijden en tegenstellingen te overbruggen).
De Romantik is gericht tegen de idealen van de Verlichting, waarin de rede op de voorgrond staat, men
wilt niet langer dat het verstand boven het gevoel staat.
De Romantiker zijn ook tegen het feit dat de opkomende natuurwetenschappen de mysteries van de
wereld willen ontrafelen en alles met de rede willen verklaren.
Politiek gezien vonden er in de Romantik grote veranderingen plaats.
Er is onrust als gevolg van de Franse Revolutie, Napoleon houdt een oorlog tegen Rusland (en wordt
verslagen).
Daarna voerden de Duitse staten en hun bondgenoten van 1813 tot 1815 oorlog tegen Napoleon met als
doel zichzelf te bevrijden van de Franse overheersing.
Na de nederlaag van Napoleon herwinnen de vorsten hun oude macht: de hoop op vrijheid,
gelijkheid en broederschap is de bodem ingeslagen.
De Romantik is ook terug te vinden in de schilderkunst en muziek.
Belangrijke thema’s zijn de natuur, die je aanzet tot dromen, afstand en het verlangen naar afstand,
dromen, diepe gevoelens en nieuwe indrukken en ervaringen.
Veel Romantiker voelen zich aangetrokken tot het verleden, en vooral tot de middeleeuwen.
De Romantiker zagen de Franse Revolutie en de oorlog tegen Napoleon als een bedreiging voor de
Duitse identiteit en de eenheid van hun volk.
Het monster van Frankenstein is een creatie van de Romantik.
Kunstmatige mensen komen vaak voor in de romantische literatuur.
In een latere fase van de Romantik geloofden dichters niet langer dat hun geschriften de grenzen tussen
droom en werkelijkheid konden opheffen.
Onder deze omstandigheden (val van Napoleon) ontstaat de schwarze Romantik (zwarte Romantik):
kenmerkt zich door het bedreigende en spookachtige.
De Sandman is al meer dan 50 jaar elke avond in Duitsland op televisie.
De Sandman ontstond toen Duitsland verdeeld was, daarom waren er 2 verschillende zandmannen.
Na de hereniging had de Sandman van de DDR-televisie de overhand.
Junges Deutschland, Biedermeier und der Poetische Realismus (1815 – 1890)
Een grote groep arbeiders heeft te weinig om te leven en te veel om te sterven.
Veel dichters uit deze tijd kiezen ervoor om in hun werken te protesteren tegen de slechte sociale en
politieke omstandigheden.
1 – Gegen die Ausbeutung!
2
