Samenvatting artikelen PTSS
, Artikel 1: DSM 5 PTSD
*Hieronder staan 3 stoornissen beschreven volgens de DSM 5 die als het goed is al
bekend zijn. Focus bij het leren vooral op de verschillen en overeenkomsten.
Posttraumatische-stressstoornis (>6 jaar):
A. Blootstelling aan een feitelijke of dreigende dood, ernstige verwonding of
seksueel geweld op 1 of meer van de volgende manieren:
1. Zelf ondergaan van traumatische gebeurtenis(sen).
2. Persoonlijk getuige zijn geweest van de gebeurtenis(en) terwijl deze andere
overkwam
3. Vernemen dat de psychottraumatische gebeurtenis een naast familielid of vriend
is overkomen. Bij een feitelijke of dreigende dood van een familielid/vriend moet
de gebeurtenis gewelddadig van karakter zijn of een ongeval betreffen.
4. Ondergaan van herhaaldelijke of extreme blootstelling van de afschuwwekkende
details van de traumatische gebeurtenissen (hulpverleners, politieagenten). Niet
via media, foto’s etc. tenzij werk gerelateerd
B. De aanwezigheid van 1 of meer van de volgende intrusieve symptomen die
samenhangen met de psychotraumatische gebeurtenis en die zijn begonnen
nadat de gebeurtenis heeft plaatsgevonden:
1. Recidiverende, onvrijwillige en intrusieve pijnlijke herinneringen aan de
gebeurtenis(en).
2. Recidiverende onaangename dromen waarin de inhoud en/of affect van de
droom samenhangt met de traumatische gebeurtenis(en)
3. Dissociatieve reacties (bv flashbacks) waarbij de betrokkene het gevoel heeft of
handelt alsof de psychotraumatische gebeurtenis(en) opnieuw plaatsvindt.
4. Intense of langdurige psychische lijdensdruk bij blootstelling aan interne of
externe prikkels die een aspect van de traumatische gebeurtenis(en)
symboliseren of erop lijken.
C. Persisterende vermijding van prikkels die geassocieerd worden met de
traumatische gebeurtenis(en) die begon nadat de gebeurtenis(en) heeft
plaatsgevonden zoals blijkt uit 1 van de volgende kenmerken:
1. Vermijding of pogingen tot vermijding van pijnlijke herinneren, gedachten of
gevoelens over, of sterk samenhangend met de traumatische gebeurtenis(en)
2. Vermijding of pogingen tot vermijding van externe aspecten die aan de
traumatische gebeurtenis(en) herinneren (mensen, plaatsen, gesprekken,
situaties) die pijnlijke herinneringen, gedachten of gevoelens oproepen over of
sterk samenhangen met de gebeurtenis.
D. Negatieve veranderingen in cognities en stemming, gerelateerd aan de
traumatische gebeurtenis(en) die zijn begonnen of verergerd nadat de
gebeurtenis(en) heeft plaatsgevonden, zoals blijkt uit 2 of meer van de volgende
kenmerken:
1. Onvermogen om zich een belangrijk aspect van de traumatische gebeurtenis(en)
te herinneren.
2
, 2. Persisterende en overdreven negatieve overtuigingen of verwachten over
zichzelf, anderen of de wereld.
3. Persisterende, vertekende cognities over de oorzaak of gevolgen van de
traumatische gebeurtenis(en) die ertoe leiden dat de betrokkene zichzelf of
anderen er de schuld van geeft.
4. Persisterende negatieve gemoedstoestand.
5. Duidelijk verminderde belangstelling voor, of deelname aan belangrijke
activiteiten.
6. Gevoelens van onthechting of vervreemding van anderen.
7. Persisterend onvermogen om positieve emoties te ervaren.
E. Duidelijke veranderingen in arousal en reactiviteit, gerelateerd aan de
psychotraumatische gebeurtenis(en), die zijn begonnen of verergerd nadat de
gebeurtenis(en) hebben plaatsgevonden zoals blijkt uit 2 of meer van de
volgende kenmerken:
1. Prikkelbaar gedrag en woede-uitbarstingen, gewoonlijk tot uiting komend in
verbale of fysieke agressie jegens mensen of voorwerpen.
2. Roekeloos of zelfdestructief gedrag
3. Hypervigilantie
4. Overdreven schrikreacties
5. Concentratieproblemen
6. Verstoring van slaap
F. De duur van de stoornis is langer dan 1 maand
G. De stoornis veroorzaakt klinisch significante lijdensdruk of beperkingen in het
sociale of beroepsmatige functioneren (of andere terreinen).
H. De stoornis kan niet worden toegeschreven aan de fysiologische effecten van een
middel of aan een somatische aandoening
Specificeer indien:
Met dissociatieve symptomen. De symptomen voldoen aan de criteria voor PTSS,
en bovendien ervaart de betrokkene persisterende of recidiverende symptomen
van 1 van de volgende typen:
1. Depersonalisatie. Persisterende of recidiverende ervaringen van gevoelens van
vervreemding van de eigen psychische processen of het eigen lichaam, of alsof de
betrokkene zichzelf van buitenaf waarneemt.
2. Derealisatie. Persisterende of recidiverende ervaringen alsof de omgeving niet
echt is.
Let op: de dissociatieve symptomen worden niet toegeschreven aan de fysiologische
effecten van een middel of somatische aandoening.
Specifieer indien:
Met uitgestelde expressie. Indien gedurende minstens de eerste zes maanden na
de gebeurtenis niet volledig wordt voldaan aan de classificatiecriteria.
3
, Posttraumatische stress stoornis (<6 jaar):
A. Bij kinderen van 6 jaar en jonger betreft het blootstelling aan een feitelijke of
dreigende dood, ernstige verwonding of seksueel geweld op een (of meer) van de
volgende manieren:
1. Zelf ondergaan van psychotraumatische gebeurtenis(sen).
2. Persoonlijk getuige zijn geweest van de gebeurtenis(sen) terwijl deze andere
overkwam(en), in het bijzonder de primaire verzorgers. (Let op: gebeurtenis via
elektronische media, televisie, films of foto’s vallen hier NIET onder).
3. Vernemen dat de psychotraumatische gebeurtenis(en) een ouder of verzorger is
overkomen.
B. De aanwezigheid van een (of meer) van de volgende intrusieve symptomen die
samenhangen met de psychotraumatische gebeurtenis(en) en die begonnen zijn
nadat de psychotraumatische gebeurtenis(sen) heeft plaatsgevonden:
1. Recidiverende, onvrijwillige en intrusieve pijnlijke herinneringen aan de
psychotraumatische gebeurtenis(sen). (Let op: de herinneringen hoeven niet
pijnlijk te lijken en kunnen zich uiten in de vorm van gespeelde heropvoering).
2. Recidiverende onaangename dromen waarin de inhoud en/of affect van de
droom samenhangt met de psychotraumatische gebeurtenis(sen). (Let op: soms
niet mogelijk om vast te stellen of de inhoud samenhangt met de gebeurtenis).
3. Dissociatieve reacties (bv. flashbacks) waarbij het kind het gevoel heeft of
handelt alsof de psychotraumatische gebeurtenis(sen) opnieuw plaatsvindt.
4. Intense of langdurige psychische lijdensdruk bij blootstelling aan interne of
externe prikkels die een aspect van de psychotraumatische gebeurtenis(sen)
symboliseren of erop lijken.
5. Duidelijke fysiologische reacties op herinneringen aan de psychotraumatische
gebeurtenis(sen).
C. Een (of meer) van de volgende symptomen, die na de psychotraumatische
gebeurtenis(sen) beginnen of verergeren, moet aanwezig zijn. Deze symptomen
betreffen persisterende vermijding van prikkels die samenhangen met de
psychotraumatische gebeurtenis(sen) of negatieve veranderingen in cognities en
stemming die samenhangen met de psychotraumatische gebeurtenis(sen):
- Persisterende vermijding van prikkels
1. Vermijding of pogingen tot vermijding van activiteiten, plaatsen of fysieke
aspecten die herinneringen aan de psychotraumatische gebeurtenis(sen)
oproepen.
2. Vermijding of pogingen tot vermijding van mensen, gesprekken of
interpersoonlijke situaties die herinneringen aan de psychotraumatische
gebeurtenis(sen) oproepen.
- Negatieve veranderingen in cognities
3. Sterk toegenomen frequentie van negatieve gemoedstoestanden.
4. Duidelijk verminderde belangstelling voor of deelname aan belangrijke
activiteiten, inclusief sterke verarming van het spel.
5. Sociaal teruggetrokken gedrag.
6. Persisterende afname van het uiten van positieve emoties.
4
, Artikel 1: DSM 5 PTSD
*Hieronder staan 3 stoornissen beschreven volgens de DSM 5 die als het goed is al
bekend zijn. Focus bij het leren vooral op de verschillen en overeenkomsten.
Posttraumatische-stressstoornis (>6 jaar):
A. Blootstelling aan een feitelijke of dreigende dood, ernstige verwonding of
seksueel geweld op 1 of meer van de volgende manieren:
1. Zelf ondergaan van traumatische gebeurtenis(sen).
2. Persoonlijk getuige zijn geweest van de gebeurtenis(en) terwijl deze andere
overkwam
3. Vernemen dat de psychottraumatische gebeurtenis een naast familielid of vriend
is overkomen. Bij een feitelijke of dreigende dood van een familielid/vriend moet
de gebeurtenis gewelddadig van karakter zijn of een ongeval betreffen.
4. Ondergaan van herhaaldelijke of extreme blootstelling van de afschuwwekkende
details van de traumatische gebeurtenissen (hulpverleners, politieagenten). Niet
via media, foto’s etc. tenzij werk gerelateerd
B. De aanwezigheid van 1 of meer van de volgende intrusieve symptomen die
samenhangen met de psychotraumatische gebeurtenis en die zijn begonnen
nadat de gebeurtenis heeft plaatsgevonden:
1. Recidiverende, onvrijwillige en intrusieve pijnlijke herinneringen aan de
gebeurtenis(en).
2. Recidiverende onaangename dromen waarin de inhoud en/of affect van de
droom samenhangt met de traumatische gebeurtenis(en)
3. Dissociatieve reacties (bv flashbacks) waarbij de betrokkene het gevoel heeft of
handelt alsof de psychotraumatische gebeurtenis(en) opnieuw plaatsvindt.
4. Intense of langdurige psychische lijdensdruk bij blootstelling aan interne of
externe prikkels die een aspect van de traumatische gebeurtenis(en)
symboliseren of erop lijken.
C. Persisterende vermijding van prikkels die geassocieerd worden met de
traumatische gebeurtenis(en) die begon nadat de gebeurtenis(en) heeft
plaatsgevonden zoals blijkt uit 1 van de volgende kenmerken:
1. Vermijding of pogingen tot vermijding van pijnlijke herinneren, gedachten of
gevoelens over, of sterk samenhangend met de traumatische gebeurtenis(en)
2. Vermijding of pogingen tot vermijding van externe aspecten die aan de
traumatische gebeurtenis(en) herinneren (mensen, plaatsen, gesprekken,
situaties) die pijnlijke herinneringen, gedachten of gevoelens oproepen over of
sterk samenhangen met de gebeurtenis.
D. Negatieve veranderingen in cognities en stemming, gerelateerd aan de
traumatische gebeurtenis(en) die zijn begonnen of verergerd nadat de
gebeurtenis(en) heeft plaatsgevonden, zoals blijkt uit 2 of meer van de volgende
kenmerken:
1. Onvermogen om zich een belangrijk aspect van de traumatische gebeurtenis(en)
te herinneren.
2
, 2. Persisterende en overdreven negatieve overtuigingen of verwachten over
zichzelf, anderen of de wereld.
3. Persisterende, vertekende cognities over de oorzaak of gevolgen van de
traumatische gebeurtenis(en) die ertoe leiden dat de betrokkene zichzelf of
anderen er de schuld van geeft.
4. Persisterende negatieve gemoedstoestand.
5. Duidelijk verminderde belangstelling voor, of deelname aan belangrijke
activiteiten.
6. Gevoelens van onthechting of vervreemding van anderen.
7. Persisterend onvermogen om positieve emoties te ervaren.
E. Duidelijke veranderingen in arousal en reactiviteit, gerelateerd aan de
psychotraumatische gebeurtenis(en), die zijn begonnen of verergerd nadat de
gebeurtenis(en) hebben plaatsgevonden zoals blijkt uit 2 of meer van de
volgende kenmerken:
1. Prikkelbaar gedrag en woede-uitbarstingen, gewoonlijk tot uiting komend in
verbale of fysieke agressie jegens mensen of voorwerpen.
2. Roekeloos of zelfdestructief gedrag
3. Hypervigilantie
4. Overdreven schrikreacties
5. Concentratieproblemen
6. Verstoring van slaap
F. De duur van de stoornis is langer dan 1 maand
G. De stoornis veroorzaakt klinisch significante lijdensdruk of beperkingen in het
sociale of beroepsmatige functioneren (of andere terreinen).
H. De stoornis kan niet worden toegeschreven aan de fysiologische effecten van een
middel of aan een somatische aandoening
Specificeer indien:
Met dissociatieve symptomen. De symptomen voldoen aan de criteria voor PTSS,
en bovendien ervaart de betrokkene persisterende of recidiverende symptomen
van 1 van de volgende typen:
1. Depersonalisatie. Persisterende of recidiverende ervaringen van gevoelens van
vervreemding van de eigen psychische processen of het eigen lichaam, of alsof de
betrokkene zichzelf van buitenaf waarneemt.
2. Derealisatie. Persisterende of recidiverende ervaringen alsof de omgeving niet
echt is.
Let op: de dissociatieve symptomen worden niet toegeschreven aan de fysiologische
effecten van een middel of somatische aandoening.
Specifieer indien:
Met uitgestelde expressie. Indien gedurende minstens de eerste zes maanden na
de gebeurtenis niet volledig wordt voldaan aan de classificatiecriteria.
3
, Posttraumatische stress stoornis (<6 jaar):
A. Bij kinderen van 6 jaar en jonger betreft het blootstelling aan een feitelijke of
dreigende dood, ernstige verwonding of seksueel geweld op een (of meer) van de
volgende manieren:
1. Zelf ondergaan van psychotraumatische gebeurtenis(sen).
2. Persoonlijk getuige zijn geweest van de gebeurtenis(sen) terwijl deze andere
overkwam(en), in het bijzonder de primaire verzorgers. (Let op: gebeurtenis via
elektronische media, televisie, films of foto’s vallen hier NIET onder).
3. Vernemen dat de psychotraumatische gebeurtenis(en) een ouder of verzorger is
overkomen.
B. De aanwezigheid van een (of meer) van de volgende intrusieve symptomen die
samenhangen met de psychotraumatische gebeurtenis(en) en die begonnen zijn
nadat de psychotraumatische gebeurtenis(sen) heeft plaatsgevonden:
1. Recidiverende, onvrijwillige en intrusieve pijnlijke herinneringen aan de
psychotraumatische gebeurtenis(sen). (Let op: de herinneringen hoeven niet
pijnlijk te lijken en kunnen zich uiten in de vorm van gespeelde heropvoering).
2. Recidiverende onaangename dromen waarin de inhoud en/of affect van de
droom samenhangt met de psychotraumatische gebeurtenis(sen). (Let op: soms
niet mogelijk om vast te stellen of de inhoud samenhangt met de gebeurtenis).
3. Dissociatieve reacties (bv. flashbacks) waarbij het kind het gevoel heeft of
handelt alsof de psychotraumatische gebeurtenis(sen) opnieuw plaatsvindt.
4. Intense of langdurige psychische lijdensdruk bij blootstelling aan interne of
externe prikkels die een aspect van de psychotraumatische gebeurtenis(sen)
symboliseren of erop lijken.
5. Duidelijke fysiologische reacties op herinneringen aan de psychotraumatische
gebeurtenis(sen).
C. Een (of meer) van de volgende symptomen, die na de psychotraumatische
gebeurtenis(sen) beginnen of verergeren, moet aanwezig zijn. Deze symptomen
betreffen persisterende vermijding van prikkels die samenhangen met de
psychotraumatische gebeurtenis(sen) of negatieve veranderingen in cognities en
stemming die samenhangen met de psychotraumatische gebeurtenis(sen):
- Persisterende vermijding van prikkels
1. Vermijding of pogingen tot vermijding van activiteiten, plaatsen of fysieke
aspecten die herinneringen aan de psychotraumatische gebeurtenis(sen)
oproepen.
2. Vermijding of pogingen tot vermijding van mensen, gesprekken of
interpersoonlijke situaties die herinneringen aan de psychotraumatische
gebeurtenis(sen) oproepen.
- Negatieve veranderingen in cognities
3. Sterk toegenomen frequentie van negatieve gemoedstoestanden.
4. Duidelijk verminderde belangstelling voor of deelname aan belangrijke
activiteiten, inclusief sterke verarming van het spel.
5. Sociaal teruggetrokken gedrag.
6. Persisterende afname van het uiten van positieve emoties.
4
