Biologie - Hoofdstuk 15 - Kwetsbare ecosystemen (5V)
Paragraaf 15.1 Energiestromen
Vanaf de zuidpool beweegt een koude golfstroom richting Peru. Verdamping gering, kans op regen
bijna nul.
Kuststrook
- paar mm per jaar
- woestijn
- alleen soort Tillandsia
→ plantjes met nauwelijks wortels
→ nemen alle water en voedingsstoffen op uit de lucht
Heuvels langs kust
- mistig in wintermaanden
- water uit zee condenseert tot kleine druppels
- genoeg om zaden te laten kiemen
Heuvels van Lachay
- een oase
- lagergelegen delen 40-100 mm uit mist
→ Nostoc-soorten (blauwalgen)
- hogerop 400-500 mm water
→ kruiden, veel bloemen, zelfs bomen
Achter heuvels
- nauwelijks mist
- invloed van zoute zee verdwenen
- woestijn
- cactussen
Ecosysteem
- een begrensd gebied met wisselwerking tussen de organismen onderling en hun omgeving.
In elk ecosysteem gebruiken organismen energie om organische stoffen te vormen.
Door fotosynthese maken planten en sommige bacteriën glucose uit de Anorganische stoffen H2O en
CO2 .
Organische stoffen
- C-element met een H- atoom, dus bijv C6H12O6 (glucose)
- zijn gemaakt door een organisme
Anorganische stoffen
- zonder CH-verbinding zoals O2 (zuurstof)
- komen vrij voor in de natuur
De energie die planten via fotosynthese vastleggen is beschikbaar voor alle andere organismen in het
ecosysteem
→ bij de insecten en knaagdieren lever er direct van, de vossen en roofvogels indirect
Elk organisme gebruikt een deel van de organische stoffen als bouwstof of als energiebron
1
, Biologie - Hoofdstuk 15 - Kwetsbare ecosystemen (5V)
Energiestroom
De organismen die energie vastleggen in organische verbindingen zijn de producenten van het
ecosysteem.
foto-autotrofe organismen (binas 93A1)
- producenten van het ecosysteem
- organismen die met behulp van lichtenergie (fotosynthese) organische stoffen maken uit
anorganische stoffen
→ bijv planten
Chemotroof (93G)
- door bepaalde bacteriën
- het opbouwen van organische stoffen uit anorganische stoffen met behulp van energie die vrijkomt
bij een chemische reactie met anorganische stoffen.
1. Nitrosomonas (nitrietbacteriën), oxideert NH 4+ tot NO2- (nitriet)
2. Vrijkomende energie gebruiken de nitrietbacteriën om glucose te vormen uit CO 2 en H2O
3. nitrobacters (nitraatbacteriën) oxideren No 2- verder tot NO3- (nitraat)
4. N03- is afvalstof, planten nemen het op om eiwitten te maken.
5. Na korte of lange tijd komt het weer terecht in het milieu
6. Na rotting ontstaat NH4+ en begint de cirkel opnieuw
Heterotrofe organismen (binas 93A1)
- consumenten van het ecosysteem
- gebruiken de organische stoffen uit hun voedsel als bouwstof en brandstof
- de vrijgekomen energie gebruiken zijn voor hun cel-processen en lichaamsactiviteiten
→ een deel van de energie wordt omgezet in warmte
Reducenten (binas 93A1)
- staan aan het eind van de voedselketen
→ bijv bacteriën en schimmels
- leven van de gestorven organismen en hun organisch afval
→ blijft uiteindelijk alleen anorganisch materiaal over
Door de klimaatopwarming is het niet meer vanzelfsprekend dat de mist elk jaar terugkomt
→ hierdoor heuvels van Lachay kwetsbaar ecosysteem
Paragraaf 15.2 Populaties
Fitness
- het vermogen om bepaalde allelen door te geven aan de volgende generatie
→ een gevarieerde genetische samenstelling van de populatie verhoogt de overlevingskans
Inteelt, ziekten, predatie, parasieten en andere omstandigheden hebben invloed op de fitness
Populatie afname = sterfte + emigratie
Populatie toename = geboorte + immigratie
2
Paragraaf 15.1 Energiestromen
Vanaf de zuidpool beweegt een koude golfstroom richting Peru. Verdamping gering, kans op regen
bijna nul.
Kuststrook
- paar mm per jaar
- woestijn
- alleen soort Tillandsia
→ plantjes met nauwelijks wortels
→ nemen alle water en voedingsstoffen op uit de lucht
Heuvels langs kust
- mistig in wintermaanden
- water uit zee condenseert tot kleine druppels
- genoeg om zaden te laten kiemen
Heuvels van Lachay
- een oase
- lagergelegen delen 40-100 mm uit mist
→ Nostoc-soorten (blauwalgen)
- hogerop 400-500 mm water
→ kruiden, veel bloemen, zelfs bomen
Achter heuvels
- nauwelijks mist
- invloed van zoute zee verdwenen
- woestijn
- cactussen
Ecosysteem
- een begrensd gebied met wisselwerking tussen de organismen onderling en hun omgeving.
In elk ecosysteem gebruiken organismen energie om organische stoffen te vormen.
Door fotosynthese maken planten en sommige bacteriën glucose uit de Anorganische stoffen H2O en
CO2 .
Organische stoffen
- C-element met een H- atoom, dus bijv C6H12O6 (glucose)
- zijn gemaakt door een organisme
Anorganische stoffen
- zonder CH-verbinding zoals O2 (zuurstof)
- komen vrij voor in de natuur
De energie die planten via fotosynthese vastleggen is beschikbaar voor alle andere organismen in het
ecosysteem
→ bij de insecten en knaagdieren lever er direct van, de vossen en roofvogels indirect
Elk organisme gebruikt een deel van de organische stoffen als bouwstof of als energiebron
1
, Biologie - Hoofdstuk 15 - Kwetsbare ecosystemen (5V)
Energiestroom
De organismen die energie vastleggen in organische verbindingen zijn de producenten van het
ecosysteem.
foto-autotrofe organismen (binas 93A1)
- producenten van het ecosysteem
- organismen die met behulp van lichtenergie (fotosynthese) organische stoffen maken uit
anorganische stoffen
→ bijv planten
Chemotroof (93G)
- door bepaalde bacteriën
- het opbouwen van organische stoffen uit anorganische stoffen met behulp van energie die vrijkomt
bij een chemische reactie met anorganische stoffen.
1. Nitrosomonas (nitrietbacteriën), oxideert NH 4+ tot NO2- (nitriet)
2. Vrijkomende energie gebruiken de nitrietbacteriën om glucose te vormen uit CO 2 en H2O
3. nitrobacters (nitraatbacteriën) oxideren No 2- verder tot NO3- (nitraat)
4. N03- is afvalstof, planten nemen het op om eiwitten te maken.
5. Na korte of lange tijd komt het weer terecht in het milieu
6. Na rotting ontstaat NH4+ en begint de cirkel opnieuw
Heterotrofe organismen (binas 93A1)
- consumenten van het ecosysteem
- gebruiken de organische stoffen uit hun voedsel als bouwstof en brandstof
- de vrijgekomen energie gebruiken zijn voor hun cel-processen en lichaamsactiviteiten
→ een deel van de energie wordt omgezet in warmte
Reducenten (binas 93A1)
- staan aan het eind van de voedselketen
→ bijv bacteriën en schimmels
- leven van de gestorven organismen en hun organisch afval
→ blijft uiteindelijk alleen anorganisch materiaal over
Door de klimaatopwarming is het niet meer vanzelfsprekend dat de mist elk jaar terugkomt
→ hierdoor heuvels van Lachay kwetsbaar ecosysteem
Paragraaf 15.2 Populaties
Fitness
- het vermogen om bepaalde allelen door te geven aan de volgende generatie
→ een gevarieerde genetische samenstelling van de populatie verhoogt de overlevingskans
Inteelt, ziekten, predatie, parasieten en andere omstandigheden hebben invloed op de fitness
Populatie afname = sterfte + emigratie
Populatie toename = geboorte + immigratie
2
