1. Kennismaken met leiderschap
1.1 Wat is verpleegkundig leiderschap
Verpleegkundig leiderschap is een vast onderdeel van het dagelijks werk, waarbij
relaties met anderen, evidence based practise, en de context waarin je handelt, een
belangrijk onderdeel zijn. Door het tonen van leiderschap kan een verpleegkundige
invloed hebben op de kwaliteit, veiligheid, effectiviteit en persoonsgerichtheid van de
zorg (Vermeulen, Holleman, Huis, Ista, & Lalleman, 2017).
In begin vond ik verpleegkundig leiderschap een onduidelijk begrip. Dit kwam
doordat het breed klinkt en op mij overkwam alsof deze term alleen door hoger
opgeleide mensen toegepast wordt. Door mij te verdiepen in verpleegkundig
leiderschap ben ik erachter gekomen dat dit niet zo is. Verpleegkundige leiderschap
kan iedere verpleegkundige laten zien, door verantwoordelijkheid te nemen in de
zorg van de cliënt. In mijn ogen kijk je als leider naar de kwaliteit, effectiviteit,
veiligheid en innovatie van zorg. Dit wordt samen met collega’s, andere
zorgdisciplines, familie en de cliënt zelf gedaan. Daarnaast kan verpleegkundig
leiderschap bijdragen aan kwalitatief hoge zorg, waarin er acceptabele kosten zijn en
een hoge tevredenheid van zowel collega’s als cliënten (Vermeulen et al., 2017).
Als er wordt gekeken naar de Michigan State Studies, dan past ‘werknemersgerichte
leiderschap’ het meest bij mij. Ik vind het namelijk belangrijk aandacht te geven aan
de werknemers en ben oprecht geïnteresseerd in hoe het met ze gaat. Daarnaast
vind ik het belangrijk dat ik mijn werknemers ken, weet wat er in ze omgaat en wat zij
nodig hebben om door te groeien. Deze informatie kan ik als leider gebruiken om hen
waar nodig te ondersteunen. Dit sluit aan bij het transformationeel leiderschap.
Transformationeel leiderschap is sinds de afgelopen dertig jaar erg populair
geworden in het verpleegkundig leiderschap en gaat over de doelen van de leider en
zijn volgers samen te brengen in belang van een goed functionerende
zorgorganisatie. Hiervoor heeft Bernard Bass vier I’s beschreven:
- Ideale invloed
De leider roept een emotionele betrokkenheid op bij de volgers.
- Inspiratie motivatie
De leider geeft de volgers het gevoel dat ze gepassioneerd en gemotiveerd zijn voor
het werk.
- Intellectuele stimulering
De leider daagt zijn volgers uit om betere prestaties te krijgen.
- Individuele aandacht
De leider kent zijn volgers, weet wat er omgaat in ze en weet wat ze nodig hebben
om door te groeien en ondersteun hierbij (Vermeulen et al., 2017).