Samenvatting hoofdstuk 2

Samenvatting Biologie Hoofdstuk
2
Basisstof 1, Eten en gegeten worden
Voedselketen
Voedselketen: reeks soorten waarbij elk soort wordt gegeten door volgende soort  eerste schakel
van voedselketen komen alleen organismen met bladgroen voor  bijv. archaea (oerbacterie),
protisten (alg soort) of planten.

Voedselweb
Voedselweb (of voedselnet): alle voedsel relaties in een gebied  bestaat uit producenten en
consumenten  bijv. in sloot, bos, zee en tuin.

Producenten en consumenten
Dieren schimmels en de meeste protisten en bacteriën hebben geen bladgroenkorrels  Zij kunnen
geen organische stoffen maken uit alleen anorganische stoffen  moeten organische stoffen binnen
krijgen via voedsel  reden om andere organismen op te eten.

Producent
 Maken organische stoffen uit anorganische stoffen.
 In cellen met bladgroenkorrels vindt fotosynthese plaats.
 Eerste schakel van voedselketen.
 Voorbeelden: planten en algen.

Consument
 Halen organische stoffen uit voedsel.
 Voorbeelden: dieren  planteneters, vleeseters en alleseters  vormen tweede en alle
opvolgende schakels in voedselketen

Reducent
 Zetten organische stoffen uit resten van gestorven planten en dieren om in anorganische
stoffen.
 Planten kunnen anorganische stoffen weer opnemen.
 Voorbeelden: Schimmels en bacteriën.

Eerste schakel:
 Producenten

Tweede schakel:
 Planteneters  eten planten en vruchten uit eerste schakel.
 Alleseters.
 Consumenten van de eerste schakel.

Derde en vierde schakel:
 Vleeseters.
 Alleseters.


1

,  Consument van de schakel ervoor.


Basisstof 2, Piramiden

Piramide van aantallen
Piramide van aantallen:
Weergave van hoeveel individuen in elk schakel voorkomt  in elke schakel in voedselketen komen
meestal minder individuen voor dan in vorige.

Producent van voedselketen: Organisme die door middel van zonlicht en voedingstoffen uit het
milieu zelf energie kunnen produceren  bijv. planten en algen  altijd onderste laag

Carnivoren: vleeseters  bijv. Haai, tijger, havik.
Herbivoren: Planteneters  eten blaadjes, planten en bessen  bijv. konijnen, koeien, paarden.
Omnivoren: Alleseters  Eten vlees en planten  Bijv. mensen

Piramide van Biomassa
Elk organisme bestaat uit organische en anorganische stoffen.

Biomassa: Totale gewicht van alle organische stoffen in een organisme  word in elke schakel van
voedselketen kleiner.

Piramide van biomassa: Word biomassa van elke schakel van voedselketen weergegeven  altijd
een piramidevorm.

Energie in een voedselketen
Producenten in voedselketen leggen door fotosynthese zonne-energie vast in energierijke organische
stoffen  Deze stoffen worden gebruikt voor groei (biomassa) van organismen  Deel wordt door
organisme verbruikt bij verbranding  houdt organisme in leven.

Energierijke stoffen uit biomassa van producent  doorgegeven aan planteneters volgende schakel
voedselketen  niet alle producten worden opgegeten  opgeslagen energie in producenten
verdwijnt uit voedselketen  Als producent sterft word energierijke stoffen gebruikt door
reducenten en niet door planteneters.

Biomassa van planteneters is kleiner dan biomassa van planten: Schakel van planteneters bevat een
kleinere hoeveelheid energierijke organische stoffen dan schakel van producenten.

Planteneters verteren niet alle organische stoffen  onverteerbare stoffen via ontlasting uit lichaam
 energie uit stoffen verdwijnt uit voedselketen.

Energierijke stoffen die planteneters opnemen vooral gebruikt brandstof en bouwstof
 Brandstof  voor beweging en maken van warmte  energie kan niet door worden gegeven
aan volgende schakel voedselketen.
 Bouwstof  gebruikt voor groei  als dier wordt opgegeten wordt energie in bouwstoffen
doorgegeven aan volgende schakel in voedselketen.

Dieren in volgende schakel gebruiken slechts klein deel van organische stoffen uit voedsel als
bouwstof  daarom moet voor elk kilogram dat dier groeit vele kilogrammen voedsel eten

2