Neurobiologische ontwikkelingsstoornissen
bij volwassenen
Autismespectrumstoornis (ASS)
Een autismespectrumstoornis (ASS in de praktijk ook wel autisme genoemd) is een
neurobiologische ontwikkelingsstoornis die wordt gekenmerkt door tekortkomingen in sociale
communicatie en in de sociale interactie en door de aanwezigheid van beperkte, repetitieve
gedragspatronen, interesse of activiteiten.
Voor het vaststellen van een autismespectrumstoornis moeten symptomen aanwezig zijn in twee
kerndomeinen.
- het eerste domein betreft de ciënties in de sociale communicatie en sociale interactie en
omvat de criteria ‘de ciënties in de sociale wederkerigheid’,de ciënties in de non-verbale
communicatie en de ciënties in het ontwikkelen en het begrijpen van relaties
Bij de ciënties in de sociale wederkerigheid gaat het om het vermogen om contact te leggen met
andere en gedachten en gevoelens te delen. -> (mensen met ASS hebben vaak moeite met
aanvoelen wanneer en hoe ze aan een gesprek kunnen deelnemen.
De ciënties in de non-verbale communicatie omvatten onder meer beperkingen in het maken van
oogcontact (te veel of te weinig) en moeite hebben met het gebruiken en begrijpen van
gezichtsuitdrukkingen en gebaren.
De ciënties in het ontwikkelen, onderhouden en begrijpen van relaties uiten zich onder meer in
het moeilijk vrienden kunnen maken of vriendschappen onderhouden, beperkingen in het
afstemmen van gedrag op verschillende sociale situaties en de afwezigheid van symbolische of
fantasiespel in de kindertijd.
- het tweede domein betreft beperkte, repetitieve gedragspatronen, interessen en activiteiten.
Dit domein omvat de criteria ‘stereotype bewegingen, gedragingen of spraak, ‘moeite met
veranderingen, routines en rituelen’, ‘beperkte, ge xeerde interessen’, en ‘hyper- of
hyporeactiviteit op zintuigelijke prikkels’ of of ongewone interesse in zintuigelijke aspecten in de
omgeving.
Onder het stereotype bewegingen, gedragingen of spraak worden niet-functionele, stereotiepe
bewegingen en gewoonten verstaan, zoals wiegen en het stereotiep herhalen van woorden of
zinnen
Moeite met veranderingen, routines en rituelen betreft het hardnekkig vasthouden aan hetzelfde
en een in exibele hechting aan bepaalde routines en rituelen.
Bij beperkte, ge xeerde interesse zien we dat personen zich op een zeer intense manier
bezighouden met bepaalde voorwerpen, onderwerpen, vrijetijdsbesteding of hobby’s.
Een hyper- of hyporeactiviteit op zintuigelijke prikkels ten slotte, kan zich uiten in het snel last
hebben van geluiden, licht, aanrakingen of in een sensorische over- of ondergevoeligheid voor
pijn, warmte en koud. (Waardoor een volwassenen met ASS hun grenzen moeilijk aanvoelen
Sommige mensen met ASS voelen lichaamssignalen van honger of verzadiging niet goed aan,
waardoor er risico’s is op onder of overgewicht.
fi fi fl
fi fi fi fi fi
bij volwassenen
Autismespectrumstoornis (ASS)
Een autismespectrumstoornis (ASS in de praktijk ook wel autisme genoemd) is een
neurobiologische ontwikkelingsstoornis die wordt gekenmerkt door tekortkomingen in sociale
communicatie en in de sociale interactie en door de aanwezigheid van beperkte, repetitieve
gedragspatronen, interesse of activiteiten.
Voor het vaststellen van een autismespectrumstoornis moeten symptomen aanwezig zijn in twee
kerndomeinen.
- het eerste domein betreft de ciënties in de sociale communicatie en sociale interactie en
omvat de criteria ‘de ciënties in de sociale wederkerigheid’,de ciënties in de non-verbale
communicatie en de ciënties in het ontwikkelen en het begrijpen van relaties
Bij de ciënties in de sociale wederkerigheid gaat het om het vermogen om contact te leggen met
andere en gedachten en gevoelens te delen. -> (mensen met ASS hebben vaak moeite met
aanvoelen wanneer en hoe ze aan een gesprek kunnen deelnemen.
De ciënties in de non-verbale communicatie omvatten onder meer beperkingen in het maken van
oogcontact (te veel of te weinig) en moeite hebben met het gebruiken en begrijpen van
gezichtsuitdrukkingen en gebaren.
De ciënties in het ontwikkelen, onderhouden en begrijpen van relaties uiten zich onder meer in
het moeilijk vrienden kunnen maken of vriendschappen onderhouden, beperkingen in het
afstemmen van gedrag op verschillende sociale situaties en de afwezigheid van symbolische of
fantasiespel in de kindertijd.
- het tweede domein betreft beperkte, repetitieve gedragspatronen, interessen en activiteiten.
Dit domein omvat de criteria ‘stereotype bewegingen, gedragingen of spraak, ‘moeite met
veranderingen, routines en rituelen’, ‘beperkte, ge xeerde interessen’, en ‘hyper- of
hyporeactiviteit op zintuigelijke prikkels’ of of ongewone interesse in zintuigelijke aspecten in de
omgeving.
Onder het stereotype bewegingen, gedragingen of spraak worden niet-functionele, stereotiepe
bewegingen en gewoonten verstaan, zoals wiegen en het stereotiep herhalen van woorden of
zinnen
Moeite met veranderingen, routines en rituelen betreft het hardnekkig vasthouden aan hetzelfde
en een in exibele hechting aan bepaalde routines en rituelen.
Bij beperkte, ge xeerde interesse zien we dat personen zich op een zeer intense manier
bezighouden met bepaalde voorwerpen, onderwerpen, vrijetijdsbesteding of hobby’s.
Een hyper- of hyporeactiviteit op zintuigelijke prikkels ten slotte, kan zich uiten in het snel last
hebben van geluiden, licht, aanrakingen of in een sensorische over- of ondergevoeligheid voor
pijn, warmte en koud. (Waardoor een volwassenen met ASS hun grenzen moeilijk aanvoelen
Sommige mensen met ASS voelen lichaamssignalen van honger of verzadiging niet goed aan,
waardoor er risico’s is op onder of overgewicht.
fi fi fl
fi fi fi fi fi
