Week 1
(Kijk)opdracht 1
Link film Verward :
https://www.npostart.nl/2doc/25-03-2019/VPWON_1267339
Bekijk de documentaire Verward en beantwoordt de volgende vraag:
- Will Rijkers is één van de duizenden ‘verwarde’ mensen waarmee de politie zich
afgelopen jaren moest bemoeien. Will is van mening dat hij niet verward is. Met zijn
zelfgemaakte beelden hoopt hij dat te bewijzen.
Welke criteria van afwijkend gedrag herken je bij Will Rijkers uit de
documentaire Verward?
Criteria van afwijkend gedrag
1. Uitzonderlijkheid
2. Sociaal afwijkend → afwijkend gedrag is gedrag dat door de samenleving als
afwijkend of ongepast wordt beschouwd
Will neemt al jaren met zijn camera delen van zijn leven op
3. Foute perceptie of interpretatie van de realiteit
Will stelt dat zijn onderbuurman hem stalkt. ‘Hij laat mij constant weten dat hij mij volgt. Dat
hij de mogelijkheid heeft om inbreuk te doen in mijn gedachtengoed, in mijn
gedachtenwereld.’ Will interpreteert de werkelijkheid anders. Op basis van wat we zien zou
je kunnen stellen dat hij last heeft van wanen en hallucinaties.
4. Aanzienlijk emotioneel lijden
We zien in de documentaire dat de gedachten die hij heeft over de buurt stalkers hem
volledig in beslag lijken te nemen. Hij heeft hier een dagtaak aan. Ook slaapt hij nauwelijks.
Hij lijdt aanzienlijk.
5. Ongepast of contraproductief gedrag (disfunctioneren)
Will zijn leven lijkt ontwricht (op basis van wat we zien). Hij heeft geen (betaalde) baan. Er is
sprake van disfunctioneren.
6. Gevaar
(Kijk)opdracht 2:
Bekijk de animatie Waarom mag iemand maar één uur krankzinnig zijn? Zie module
filmmateriaal óf link:
https://www.youtube.com/watch?v=yRwBdaK4ga8
Hoe bepaal je wat normaal en wat abnormaal gedrag is? Professor Damiaan Denys laat in
dit college zien hoe moeilijk het is een diagnose te stellen. Creative Beards maakte hier een
toffe animatie bij.
Bekijk de animatie en beantwoordt de volgende vraag:
- Wat is de kernboodschap van deze animatie?
Wat abnormaal is, is een afspraak, een construct (en bestaat niet in de werkelijkheid)
(Kijk)opdracht 3:
De Bijbel van de psychiatrie - DSM 5l: Zie module filmmateriaal óf Link:
https://www.youtube.com/watch?v=wtysCQ4CkjU
Bekijk De Bijbel van de psychiatrie en beantwoordt de volgende vragen:
, - Er is toenemende kritiek op de zogenoemde Diagnostic and Statistical Manual for
Mental Disorders (kortweg DSM), diagnostisch handboek voor psychiaters. Ook Jim
van Os (vanaf minuut 14), die zelf meewerkte aan DSM IV, vindt dat het in de
toekomst anders moet.
- Jim van Os legt uit wat het verschil is tussen een medische en psychiatrische
diagnose. Leg in eigen woorden uit wat het verschil is.
Bij een medische diagnose bestaat de gediagnosticeerde ziekte ofwel de oorzaak van de
symptomen werkelijk. Bijvoorbeeld: je valt, je hebt pijn aan je been, je zweet, je kan niet
lopen. Dit zijn de symptomen. De artsen gaan je been onderzoeken en vinden een breuk
aan je bot. De breuk is de diagnose en dus de oorzaak van al je klachten (symptomen).
Bij een psychiatrische diagnose ‘bestaat’ de ziekte niet echt. Voorbeeld: je huilt veel, je bent
prikkelbaar, je hebt nergens zin in, je eetlust is weg en je slaapt slecht. Je dagelijks
functioneren wordt door deze symptomen belemmerd. Deze houden al langer dan twee
maanden aan. Diagnose: depressie. Depressie kunnen we niet direct terugvinden in je
hersens. We kunnen je symptomen niet terugleiden naar een punt in je lichaam dat
verstoord of beschadigd is. Nee, we hebben afgesproken dat we de verzameling van deze
symptomen een depressie noemen. We hebben afgesproken dat we een combinatie van
gedragingen ADHD noemen, maar ADHD zelf bestaat eigenlijk niet. Het is een afgesproken
label voor een combinatie van symptomen.
- Wat is de belangrijkste kritiek die Jim van Os heeft op de DSM?
Dat het labels zijn en daarmee dus gevaarlijk. Een psychiatrische label kan ervoor zorgen
dat een persoon gereduceerd wordt tot alleen die kenmerken die horen tot die label. Het is
normatief, relatief en zeer afhankelijk van de tijd en plaats waarin we leven en wat we als
afwijkend en niet afwijkend gedrag labelen.
- En waarin verschilt zijn kritiek van de Amerikaan Ellen Francis (die in
eerste 14 minuten te zien is?
Ellen Francis’ kritiek is aanvullend op de kritiek van Jim van Os. Ellen Francis waarschuwt
voor het problematiseren en medicaliseren van ‘normaal’ gedrag. De criteria binnen DSM-V
zijn zodanig opgerekt dat heel veel van gezond gedrag, voelen en denken zou kunnen vallen
onder een stoornis. Het gevaar dat hierin schuilt is dat we niet meer kritisch zullen zijn naar
ons eigen handelen, niet meer kritisch zullen kijken naar het aandeel van de
maatschappelijke ontwikkelingen op ons functioneren. Met als gevolg dat er medicijnen
worden voorgeschreven aan kinderen en volwassenen met alle gevolgen van dien.
(Kijk)opdracht 1
Link film Verward :
https://www.npostart.nl/2doc/25-03-2019/VPWON_1267339
Bekijk de documentaire Verward en beantwoordt de volgende vraag:
- Will Rijkers is één van de duizenden ‘verwarde’ mensen waarmee de politie zich
afgelopen jaren moest bemoeien. Will is van mening dat hij niet verward is. Met zijn
zelfgemaakte beelden hoopt hij dat te bewijzen.
Welke criteria van afwijkend gedrag herken je bij Will Rijkers uit de
documentaire Verward?
Criteria van afwijkend gedrag
1. Uitzonderlijkheid
2. Sociaal afwijkend → afwijkend gedrag is gedrag dat door de samenleving als
afwijkend of ongepast wordt beschouwd
Will neemt al jaren met zijn camera delen van zijn leven op
3. Foute perceptie of interpretatie van de realiteit
Will stelt dat zijn onderbuurman hem stalkt. ‘Hij laat mij constant weten dat hij mij volgt. Dat
hij de mogelijkheid heeft om inbreuk te doen in mijn gedachtengoed, in mijn
gedachtenwereld.’ Will interpreteert de werkelijkheid anders. Op basis van wat we zien zou
je kunnen stellen dat hij last heeft van wanen en hallucinaties.
4. Aanzienlijk emotioneel lijden
We zien in de documentaire dat de gedachten die hij heeft over de buurt stalkers hem
volledig in beslag lijken te nemen. Hij heeft hier een dagtaak aan. Ook slaapt hij nauwelijks.
Hij lijdt aanzienlijk.
5. Ongepast of contraproductief gedrag (disfunctioneren)
Will zijn leven lijkt ontwricht (op basis van wat we zien). Hij heeft geen (betaalde) baan. Er is
sprake van disfunctioneren.
6. Gevaar
(Kijk)opdracht 2:
Bekijk de animatie Waarom mag iemand maar één uur krankzinnig zijn? Zie module
filmmateriaal óf link:
https://www.youtube.com/watch?v=yRwBdaK4ga8
Hoe bepaal je wat normaal en wat abnormaal gedrag is? Professor Damiaan Denys laat in
dit college zien hoe moeilijk het is een diagnose te stellen. Creative Beards maakte hier een
toffe animatie bij.
Bekijk de animatie en beantwoordt de volgende vraag:
- Wat is de kernboodschap van deze animatie?
Wat abnormaal is, is een afspraak, een construct (en bestaat niet in de werkelijkheid)
(Kijk)opdracht 3:
De Bijbel van de psychiatrie - DSM 5l: Zie module filmmateriaal óf Link:
https://www.youtube.com/watch?v=wtysCQ4CkjU
Bekijk De Bijbel van de psychiatrie en beantwoordt de volgende vragen:
, - Er is toenemende kritiek op de zogenoemde Diagnostic and Statistical Manual for
Mental Disorders (kortweg DSM), diagnostisch handboek voor psychiaters. Ook Jim
van Os (vanaf minuut 14), die zelf meewerkte aan DSM IV, vindt dat het in de
toekomst anders moet.
- Jim van Os legt uit wat het verschil is tussen een medische en psychiatrische
diagnose. Leg in eigen woorden uit wat het verschil is.
Bij een medische diagnose bestaat de gediagnosticeerde ziekte ofwel de oorzaak van de
symptomen werkelijk. Bijvoorbeeld: je valt, je hebt pijn aan je been, je zweet, je kan niet
lopen. Dit zijn de symptomen. De artsen gaan je been onderzoeken en vinden een breuk
aan je bot. De breuk is de diagnose en dus de oorzaak van al je klachten (symptomen).
Bij een psychiatrische diagnose ‘bestaat’ de ziekte niet echt. Voorbeeld: je huilt veel, je bent
prikkelbaar, je hebt nergens zin in, je eetlust is weg en je slaapt slecht. Je dagelijks
functioneren wordt door deze symptomen belemmerd. Deze houden al langer dan twee
maanden aan. Diagnose: depressie. Depressie kunnen we niet direct terugvinden in je
hersens. We kunnen je symptomen niet terugleiden naar een punt in je lichaam dat
verstoord of beschadigd is. Nee, we hebben afgesproken dat we de verzameling van deze
symptomen een depressie noemen. We hebben afgesproken dat we een combinatie van
gedragingen ADHD noemen, maar ADHD zelf bestaat eigenlijk niet. Het is een afgesproken
label voor een combinatie van symptomen.
- Wat is de belangrijkste kritiek die Jim van Os heeft op de DSM?
Dat het labels zijn en daarmee dus gevaarlijk. Een psychiatrische label kan ervoor zorgen
dat een persoon gereduceerd wordt tot alleen die kenmerken die horen tot die label. Het is
normatief, relatief en zeer afhankelijk van de tijd en plaats waarin we leven en wat we als
afwijkend en niet afwijkend gedrag labelen.
- En waarin verschilt zijn kritiek van de Amerikaan Ellen Francis (die in
eerste 14 minuten te zien is?
Ellen Francis’ kritiek is aanvullend op de kritiek van Jim van Os. Ellen Francis waarschuwt
voor het problematiseren en medicaliseren van ‘normaal’ gedrag. De criteria binnen DSM-V
zijn zodanig opgerekt dat heel veel van gezond gedrag, voelen en denken zou kunnen vallen
onder een stoornis. Het gevaar dat hierin schuilt is dat we niet meer kritisch zullen zijn naar
ons eigen handelen, niet meer kritisch zullen kijken naar het aandeel van de
maatschappelijke ontwikkelingen op ons functioneren. Met als gevolg dat er medicijnen
worden voorgeschreven aan kinderen en volwassenen met alle gevolgen van dien.
