GESCHIEDENIS
H9 De tijd van de wereldoorlogen
9.1 De Eerste Wereldoorlog
Aanleiding oorlog:
Moord op de Oostenrijkse kroonprins op 28-6-1914 in de Bosnische
hoofdstad Sarajevo door een Serviër.
Om een einde te maken aan Servische dreiging stelde Oostenrijk
een ultimatum aan Servië. Servië weigerde → oorlog.
Rusland mobiliseerde leger → Duitsland verklaarde Rusland oorlog.
Ook Frankrijk mobiliseerde. 4 aug trok het Duitse leger door neutrale België en
op weg naar Frankrijk → Groot-Brittannië verklaarde Duitsland
oorlog. Wereldoorlog begon.
Geallieerden: Groot-Brittannië, Frankrijk, Rusland, Italië
Centralen: Duitsland, Oostenrijk-Hongarije, Ottomaanse Rijk
Oorzaken oorlog:
• Wraak voor verloren oorlog (Duitsland wilde Elzas-Lotharingen terug).
• Oostenrijk voelde zich bedreigd door Rusland.
• Rusland zag zichzelf als beschermer van de Slavische volken in Oost-
Europa.
• Machtstrijd om invloed in kolonies en handel.
• Duitsland bouwde oorlogsvloot om koloniale rijk uit te breiden
→ wapenwedloop op zee met Groot-Brittannië.
• In Europese landen heerste militarisme.
Verloop van de oorlog:
• Er ontstonden loopgraven, met daartussen niemandsland.
• Het westelijke front bleef 4 jaar muurvast zitten.
• Rusland had grote binnenlandse problemen: De tsaar trad af → chaos.
• Communisten onder leiding van Lenin grepen de macht.
• 3 maart 1918: vrede tussen Rusland en Duitsland.
• 3 weken later begonnen Duitsers een laatste aanval, maar Amerika hielp
de geallieerden.
• Duitsland was uitgeput en vroeg om wapenstilstand op 11 nov 1918.
, Gevolgen:
• Vernietigingskracht van wapens enorm toegenomen door industrialisatie.
• Er ontstonden massavernietigingswapens, zoals gifgas en vliegtuigen.
In 1916 vielen de Britten aan bij de Noord-Franse rivier de Somme. Dit leidde tot
heel veel doden, maar weinig terreinwinst.
Duitsers vielen Franse forten bij Verdun aan. Het landschap werd totaal
verwoest, maar Verdun bleef van de Fransen.
Legers bestonden vooral uit dienstplichtigen en vrijwilligers. Door de
beperking van product- en consumptiegoederen ontstonden er voedseltekorten.
Duitsland had ook last van een geallieerde blokkade van zijn havens.
Na de oorlog moest Duitsland een vernederend vredesverdrag tekenen:
de Vrede van Versailles.
• Duitsland moest Elzas-Lotharingen teruggeven.
• Duitsland raakte al zijn koloniën kwijt.
• Duitsland mocht nog maar een klein leger hebben.
• Duitsland kreeg enorme herstelbetalingen opgelegd.
• Duitsland mocht geen lid worden van de Volkenbond.
Van de multi-etnische staten bleef alleen Rusland bestaan → de Sovjet-
Unie ontstond.
Het Habsburgse Rijk viel uiteen en het Ottomaanse Rijk hield op te bestaan.
H9 De tijd van de wereldoorlogen
9.1 De Eerste Wereldoorlog
Aanleiding oorlog:
Moord op de Oostenrijkse kroonprins op 28-6-1914 in de Bosnische
hoofdstad Sarajevo door een Serviër.
Om een einde te maken aan Servische dreiging stelde Oostenrijk
een ultimatum aan Servië. Servië weigerde → oorlog.
Rusland mobiliseerde leger → Duitsland verklaarde Rusland oorlog.
Ook Frankrijk mobiliseerde. 4 aug trok het Duitse leger door neutrale België en
op weg naar Frankrijk → Groot-Brittannië verklaarde Duitsland
oorlog. Wereldoorlog begon.
Geallieerden: Groot-Brittannië, Frankrijk, Rusland, Italië
Centralen: Duitsland, Oostenrijk-Hongarije, Ottomaanse Rijk
Oorzaken oorlog:
• Wraak voor verloren oorlog (Duitsland wilde Elzas-Lotharingen terug).
• Oostenrijk voelde zich bedreigd door Rusland.
• Rusland zag zichzelf als beschermer van de Slavische volken in Oost-
Europa.
• Machtstrijd om invloed in kolonies en handel.
• Duitsland bouwde oorlogsvloot om koloniale rijk uit te breiden
→ wapenwedloop op zee met Groot-Brittannië.
• In Europese landen heerste militarisme.
Verloop van de oorlog:
• Er ontstonden loopgraven, met daartussen niemandsland.
• Het westelijke front bleef 4 jaar muurvast zitten.
• Rusland had grote binnenlandse problemen: De tsaar trad af → chaos.
• Communisten onder leiding van Lenin grepen de macht.
• 3 maart 1918: vrede tussen Rusland en Duitsland.
• 3 weken later begonnen Duitsers een laatste aanval, maar Amerika hielp
de geallieerden.
• Duitsland was uitgeput en vroeg om wapenstilstand op 11 nov 1918.
, Gevolgen:
• Vernietigingskracht van wapens enorm toegenomen door industrialisatie.
• Er ontstonden massavernietigingswapens, zoals gifgas en vliegtuigen.
In 1916 vielen de Britten aan bij de Noord-Franse rivier de Somme. Dit leidde tot
heel veel doden, maar weinig terreinwinst.
Duitsers vielen Franse forten bij Verdun aan. Het landschap werd totaal
verwoest, maar Verdun bleef van de Fransen.
Legers bestonden vooral uit dienstplichtigen en vrijwilligers. Door de
beperking van product- en consumptiegoederen ontstonden er voedseltekorten.
Duitsland had ook last van een geallieerde blokkade van zijn havens.
Na de oorlog moest Duitsland een vernederend vredesverdrag tekenen:
de Vrede van Versailles.
• Duitsland moest Elzas-Lotharingen teruggeven.
• Duitsland raakte al zijn koloniën kwijt.
• Duitsland mocht nog maar een klein leger hebben.
• Duitsland kreeg enorme herstelbetalingen opgelegd.
• Duitsland mocht geen lid worden van de Volkenbond.
Van de multi-etnische staten bleef alleen Rusland bestaan → de Sovjet-
Unie ontstond.
Het Habsburgse Rijk viel uiteen en het Ottomaanse Rijk hield op te bestaan.
