BESTUURSREC
HT BEGREPEN
Joyce Eleveld
,Inhoudsopgave.
1 Algemene inleiding, wat is bestuursrecht?...............................4
1.1 Het verband tussen besturen en bestuursrecht...........................4
1.1.1 Verschillende bestuursniveaus.................................................4
1.1.2 Het openbaar bestuur behartigt het algemeen belang..............4
1.2.2 Bestuursactiviteiten................................................................5
1.2.5 Bestuursactiviteit op provinciaal en gemeentelijk niveau;
autonomie en medebewind..............................................................5
1.4 Bevoegdheden van het openbaar bestuur en de eis van
wetmatigheid van bestuur................................................................6
1.4.1 De vergunningbevoegdheid; regulerend optreden door het
bestuur in een concreet geval..........................................................6
1.4.2 Andere bestuursbevoegdheden dan de vergunningbevoegdheid.
......................................................................................................7
1.4.3 Wetmatigheid van bestuur; het bestuur mag alleen handelen als
de wetgever daarvoor een specifieke bevoegdheid heeft verleend.....7
1.5 Bestuursbevoegdheid en andere publiekrechtelijke bevoegdheden
zoals wetgeving en rechtspraak.......................................................8
1.6 Bestuursrecht: formeel en materieel bestuursrecht.....................8
1.7 Algemeen bestuursrecht en bijzonder bestuursrecht...................9
1.7.1 Bijzonder bestuursrecht..........................................................9
1.7.2 Algemeen bestuursrecht..........................................................9
1.7.3 de verhouding tussen algemeen bestuursrecht en bijzonder
bestuursrecht..................................................................................9
1.9 Bestuursrecht en andere rechtsgebieden..................................10
1.9.1 Bestuursrecht en staatsrecht.................................................10
1.9.2 Afbakening van het bestuursrecht ten opzichte van het
privaatrecht..................................................................................10
1.9.3 Bestuursrecht en strafrecht...................................................10
1.9.4 Invloed van Europees recht op het bestuursrecht....................10
2.1 De rechtsverhouding tussen bestuur en burgers........................11
2.2 Het begrip bestuursorgaan.......................................................11
2.3 Belanghebbenden....................................................................12
2.3.2 Bijzondere categorieën belanghebbenden: bestuursorganen en
‘statutair’ belanghebbenden..........................................................13
1
, 2.4 Wetmatigheid van bestuur........................................................14
2.4.1 Belastende bestuursbevoegdheden........................................14
2.4.3 Begunstigende bestuursbevoegdheden..................................15
2.4.4 Overige bestuurshandelen.....................................................15
2.5 Het specialiteitsbeginsel..........................................................15
2.6 Eenzijdigheid...........................................................................16
2.7 Gelede normstelling.................................................................16
2.8 Terugtred van de wetgever en discretionaire bevoegdheden......16
2.9 Bevoegdheidstoedeling............................................................17
2.9.1 Attributie en delegatie..........................................................18
2.10 Bestuurshandelingen..............................................................19
3 De Algemene wet bestuursrecht: structuur en kenmerken......20
3.1 Inleiding..................................................................................20
3.1.3 Gelaagde structuur en schakelbepalingen..............................20
3.1.4 Verhouding Awb tot andere – bijzondere – wetgeving..............20
4 Besluiten in de zin van de Algemene wet bestuursrecht..........21
4.1 Inleiding..................................................................................21
4.2 Besluiten en beschikkingen in de zin van artikel 1:3 jo. Artikel 6:2
Awb..............................................................................................21
4.3 De publiekrechtelijke rechtshandeling.......................................22
4.4 Soorten besluiten.....................................................................23
4.4.2 Beleidsregels........................................................................23
4.5.1 Beschikking op aanvraag of ambtshalve beschikkingen...........24
5 de bestuursrechtelijke normering van besluiten.....................25
5.1 inleiding..................................................................................25
5.2 Totstandkoming van besluiten..................................................29
5.2.4 Belangenafwegingsplicht, materiele zorgvuldigheid,
evenredigheidsbeginsel en willekeurverbod....................................30
5.2.7 Vertrouwensbeginsel.............................................................30
5.3 Specifieke normering ten aanzien van beschikkingen.................32
8 Bestuursrechtelijke voorprocedures......................................33
8.1.1 Bestuurlijke voorprocedures versus beroep op bestuursrechter.
....................................................................................................34
8.1.2 De voorprocedures; bezwaar versus administratief beroep......35
2
, 8.2 De bezwaarschiftprocedure......................................................35
8.2.1 Het systeem van de bezwaarschiftprocedure..........................35
8.2.3 Rechtstreeks beroep of prorogatie.........................................37
8.3 De bezwaarschriftprocedure en enkele andere Awb-procedures..38
8.3.1 Bezwaarschriftprocedure versus voorbereidingsprocedure......38
8.3.2 Bezwaarschriftprocedure versus klachtprocedure...................38
8.4 Toegangsvereisten bezwaarschriftprocedure.............................38
9.1 Inleiding..................................................................................40
9.2 Historische ontwikkeling..........................................................40
9.3 Functies en kenmerken van het bestuursproces.........................40
9.3.1 Rechtsbescherming versus controle.......................................41
9.3.2 Enkele beginselen van bestuursprocesrecht...........................42
9.3.3 De procedure op hoofdlijnen..................................................42
9.4 De toegang tot de (algemene) bestuursrechter..........................43
9.4.1 Absolute competentie en het vereiste van belanghebbendheid.
....................................................................................................43
9.4.2 Relatieve competentie...........................................................44
9.4.3 Eerst een bestuurlijke voorprocedure.....................................44
Belangrijke jurisprudentie.......................................................45
3
HT BEGREPEN
Joyce Eleveld
,Inhoudsopgave.
1 Algemene inleiding, wat is bestuursrecht?...............................4
1.1 Het verband tussen besturen en bestuursrecht...........................4
1.1.1 Verschillende bestuursniveaus.................................................4
1.1.2 Het openbaar bestuur behartigt het algemeen belang..............4
1.2.2 Bestuursactiviteiten................................................................5
1.2.5 Bestuursactiviteit op provinciaal en gemeentelijk niveau;
autonomie en medebewind..............................................................5
1.4 Bevoegdheden van het openbaar bestuur en de eis van
wetmatigheid van bestuur................................................................6
1.4.1 De vergunningbevoegdheid; regulerend optreden door het
bestuur in een concreet geval..........................................................6
1.4.2 Andere bestuursbevoegdheden dan de vergunningbevoegdheid.
......................................................................................................7
1.4.3 Wetmatigheid van bestuur; het bestuur mag alleen handelen als
de wetgever daarvoor een specifieke bevoegdheid heeft verleend.....7
1.5 Bestuursbevoegdheid en andere publiekrechtelijke bevoegdheden
zoals wetgeving en rechtspraak.......................................................8
1.6 Bestuursrecht: formeel en materieel bestuursrecht.....................8
1.7 Algemeen bestuursrecht en bijzonder bestuursrecht...................9
1.7.1 Bijzonder bestuursrecht..........................................................9
1.7.2 Algemeen bestuursrecht..........................................................9
1.7.3 de verhouding tussen algemeen bestuursrecht en bijzonder
bestuursrecht..................................................................................9
1.9 Bestuursrecht en andere rechtsgebieden..................................10
1.9.1 Bestuursrecht en staatsrecht.................................................10
1.9.2 Afbakening van het bestuursrecht ten opzichte van het
privaatrecht..................................................................................10
1.9.3 Bestuursrecht en strafrecht...................................................10
1.9.4 Invloed van Europees recht op het bestuursrecht....................10
2.1 De rechtsverhouding tussen bestuur en burgers........................11
2.2 Het begrip bestuursorgaan.......................................................11
2.3 Belanghebbenden....................................................................12
2.3.2 Bijzondere categorieën belanghebbenden: bestuursorganen en
‘statutair’ belanghebbenden..........................................................13
1
, 2.4 Wetmatigheid van bestuur........................................................14
2.4.1 Belastende bestuursbevoegdheden........................................14
2.4.3 Begunstigende bestuursbevoegdheden..................................15
2.4.4 Overige bestuurshandelen.....................................................15
2.5 Het specialiteitsbeginsel..........................................................15
2.6 Eenzijdigheid...........................................................................16
2.7 Gelede normstelling.................................................................16
2.8 Terugtred van de wetgever en discretionaire bevoegdheden......16
2.9 Bevoegdheidstoedeling............................................................17
2.9.1 Attributie en delegatie..........................................................18
2.10 Bestuurshandelingen..............................................................19
3 De Algemene wet bestuursrecht: structuur en kenmerken......20
3.1 Inleiding..................................................................................20
3.1.3 Gelaagde structuur en schakelbepalingen..............................20
3.1.4 Verhouding Awb tot andere – bijzondere – wetgeving..............20
4 Besluiten in de zin van de Algemene wet bestuursrecht..........21
4.1 Inleiding..................................................................................21
4.2 Besluiten en beschikkingen in de zin van artikel 1:3 jo. Artikel 6:2
Awb..............................................................................................21
4.3 De publiekrechtelijke rechtshandeling.......................................22
4.4 Soorten besluiten.....................................................................23
4.4.2 Beleidsregels........................................................................23
4.5.1 Beschikking op aanvraag of ambtshalve beschikkingen...........24
5 de bestuursrechtelijke normering van besluiten.....................25
5.1 inleiding..................................................................................25
5.2 Totstandkoming van besluiten..................................................29
5.2.4 Belangenafwegingsplicht, materiele zorgvuldigheid,
evenredigheidsbeginsel en willekeurverbod....................................30
5.2.7 Vertrouwensbeginsel.............................................................30
5.3 Specifieke normering ten aanzien van beschikkingen.................32
8 Bestuursrechtelijke voorprocedures......................................33
8.1.1 Bestuurlijke voorprocedures versus beroep op bestuursrechter.
....................................................................................................34
8.1.2 De voorprocedures; bezwaar versus administratief beroep......35
2
, 8.2 De bezwaarschiftprocedure......................................................35
8.2.1 Het systeem van de bezwaarschiftprocedure..........................35
8.2.3 Rechtstreeks beroep of prorogatie.........................................37
8.3 De bezwaarschriftprocedure en enkele andere Awb-procedures..38
8.3.1 Bezwaarschriftprocedure versus voorbereidingsprocedure......38
8.3.2 Bezwaarschriftprocedure versus klachtprocedure...................38
8.4 Toegangsvereisten bezwaarschriftprocedure.............................38
9.1 Inleiding..................................................................................40
9.2 Historische ontwikkeling..........................................................40
9.3 Functies en kenmerken van het bestuursproces.........................40
9.3.1 Rechtsbescherming versus controle.......................................41
9.3.2 Enkele beginselen van bestuursprocesrecht...........................42
9.3.3 De procedure op hoofdlijnen..................................................42
9.4 De toegang tot de (algemene) bestuursrechter..........................43
9.4.1 Absolute competentie en het vereiste van belanghebbendheid.
....................................................................................................43
9.4.2 Relatieve competentie...........................................................44
9.4.3 Eerst een bestuurlijke voorprocedure.....................................44
Belangrijke jurisprudentie.......................................................45
3
