Law & Governance hoorcollege aantekeningen

Law & Governance
Hoorcollege aantekeningen
Week 1 – Woonoverlast

Vandaag
 Waarom dit vak?
 Waar gaat het over?
 Waarom een Engelse titel?
 Welke onderwerpen komen aan de orde?

Het is 2 weken per thema:
 Thema 1 = overlast in de wijk
 Thema 2 = medische aansprakelijkheid / medische fouten
 Thema 3 = voetbalgeweld

De meeste overlastproblemen komen van huurders. Wat is dan de taak van de
woningcoöperatie die er wat aan kunnen doen? Dat soort dingen komen bij dit vak aan de
orde.

Overlast in de wijk
Bestuursrechtelijke aspecten:

Containerwoningen = containers
waar mensen wonen, de containers
zijn nergens meer houdbaar.




Woningen waar mensen mogen wonen, die nergens meer
houdbaar zijn. Mensen zijn hier anderen totaal niet tot last.
Het zijn “aso-woningen”.

Er zijn tegenwoordig speciale woningen waar deze mensen
terecht kunnen.
Als je buurman/buurvrouw bent van iemand die overlast
veroorzaakt, dan is dat een hel. Vaak zijn het mensen met
psychische problematiek (zie hieronder).




Thema 1: Overlast in de wijk, de burgemeester als sheriff
 Wat zijn de problemen?


1

,Hier gaat meneer later op in.

 En wie kan er wat tegen doen?
Wie kunnen hier wat tegen doen? Wie zijn de actoren?
Als je een buurman hebt die jou treitert in de nacht, dan kun jij daar enorme problemen
aan overhouden.

 Met welke instrumenten?
Juridisch en feitelijke instrumenten.

 Volgens welke normen?
Welke regels gelden daar voor? Wat zijn de waarborgen tegen het gebruik? Je kunt
iemand uit de woning zetten, daar zijn de buren mee gebaat, maar het gaat verder dan
dat: we leven nog steeds in een rechtsstaat.

De problemen
 Woonoverlast
o Vervuiling
o Kabaal
o Onveiligheid (intimidatie, drugslabs)
o Etc.
 Straatoverlast
o Hangjongeren
o Voetbalvandalisme
o Drugsdealers/-gebruikers
Deze 2 thema’s (woonoverlast & straatoverlast) gaan we bespreken.

Wie doet er wat aan?
De actoren:
 Wetgevers: opstellen verbodsnormen
o WvSR (art. 431: verbod burengerucht/verstoren nachtrust)
o Apv’s (veel bepalingen tegen hinder)
 Algemene plaatselijke verordening: regels die mensen moet
beschermen tegen allerlei verschillende vormen van hinder
 Politie/OM
 Je kunt aanbellen bij de buurman door hinder, maar wat als de
buurman niet luistert? Dan ga je naar de politie, in de hoop dat die
kan ingrijpen
 Bestuurders: college van B&W, burgemeester
 De rol van de burgemeester is de afgelopen jaren ingrijpend
veranderd: tegenwoordig heeft de burgemeester veel taken om
bijvoorbeeld criminaliteit tegen te gaan/te verlagen
 Particulieren: woningbouwcorporaties
 Privaatrechtelijk perspectief. In het privaatrecht zijn allerlei normen
ontwikkeld die verhuurders mogelijkheden bieden om overlast van
huurders kunnen aanpakken. Dit is de afgelopen jaren aangepast
 Bijvoorbeeld: kleine lettertjes ‘anti-overlast beding’
 Rechters
 Ook in het privaatrecht. Een verhuurder kan naar de rechter stappen
om iemand die overlast veroorzaakt op straat te zetten

Met welke instrumenten?
We zoomen nu in op het bestuurlijke instrumentarium van het college van B&W en de
burgemeester
Eerst een schematisch overzicht!
Bestuurlijke instrumenten
1) Bestuursdwang / dwangsom bij overtreding APV
2) Sluiting woning / gedragsaanwijzing
a. Art. 174a Gemeentewet


2

, b. Art. 151d Gemeentewet
c. Art. 13b Opiumwet
d. Art. 17 Woningwet
3) Stads-/gebiedsverbod bij straatoverlast
a. APV
b. Art. 172 lid 3 (lichte bevelsbevoegdheid)
c. Art. 172a Gemeentewet (Voetbalwet)

Bestuurlijke aanpak overlast: handhaving van APV
1) Bestuursdwang of dwangsom
Bijvoorbeeld bij overlast als gevolg van het houden van dieren. Denk aan het illegale
kattenpension behandeld bij beginselen staatsrecht
 Illegale kattenpension  mevrouw maakte het niet school – veel stank. De buren
hadden daar enorm veel overlast van. Allerlei maden die door de kieren van de
muren kwamen. De vraag is: van welke instanties hebben hier iets mee te maken?
Het is niet alleen een kwestie van bestuursrecht, maar ook van het burgerlijk recht
en strafrecht. Het probleem is opgelost doordat uiteindelijk de zogenaamde
bestuursdwang is opgelegd: de overheid maakt een einde aan de illegale
kattenpension.
Wat is de juridische constructie? In dit geval was er een APV bepaling, waarin het
verboden is om illegale dieren te houden die hinderlijk zijn voor de omgeving. Dit is een
standaard bepaling in een standaard APV (als jij een hond hebt die dag en nacht blaft,
dan is dat een overtreding van de APV). Het college van B&W is de instantie voor de
naleving van de APV-bepaling.

De rechter heeft altijd toegestaan in dit soort situaties dat er wordt ingegrepen met
bestuursdwang of dwangsom.
 Voorbeeld: een pauw die heel hard schreeuwt in de nacht. Het probleem is
uiteindelijk opgelost, doordat het college van B&W dreigde met een dwangsom
o Meneer noemt dit voorbeeld, om te laten zien dat er dus ook een
mogelijkheid is van het college van B&W om door middel van
bestuursdwang/dwangsom een einde te maken aan de woonoverlast

En paardenmiddel: de woningsluiting
3 sluitingsbevoegdheden
Burgemeester:
1) Art. 174a Gemeentewet
2) Art. 13b Opiumwet
College van B&W:
3) Art. 17 Woningwet

Woonoverlast: totstandkoming sluitingsbepalingen
Jaren 80: de problematiek van de drugsoverlast. Dealers vestigen zich (ook) in woningen.
Zij begonnen een winkeltje in een woning. Er waren ook dealers op straat.
 Er waren zelfs bepaalde wijken in Amsterdam waar de post niet meer bezorgd
werd vanwege de dealers
Maar, dealers vestigen zich dus ook in woningen.
 Een drugstoerist belde aan bij de verkeerde woning. Het is vervelend: kinderen
komen met injectienaalden thuis die zij hadden gevochten, junks hebben ruzie op
straat. Het is een hel om in zo’n buurt te wonen

Wat werd er tegen gedaan op dat moment?

Woonoverlast: drugsproblematiek
 Veiligheid
o Dag en nacht geluidsoverlast
 Komend en gaand gemotoriseerd verkeer
 Dichtslaan van (auto)portieren
o Rondhangen van klanten


3

,  Stemmen dag en nacht
 Vele malen foutief aanbellen
 Betreden van tuinen van omwonenden door klanten
o Intimiderend gedrag
o Verbaal geweld jegens omwonenden
o Verhoogde criminaliteit
o Mishandeling
 Gezondheid
o Gebruikte spuiten in omgeving
o Meer recent: brand-/explosiegevaar

Woonoverlast
 Strafrecht GEEN oplossing
o Bij arrestatie dealer uur later vervangen
o Het strafrecht kon geen oplossing bieden, het strafrecht kon niets doen aan
dit probleem

 Remedie:
o Bezoekersverbod in APV
 Uitzondering:
 Arts
 Familie/partner
De dealer in kwestie mocht er blijven wonen, maar er mochten geen bezoekers (naast
artsen/familie/partner) meer komen.

Voorbeeld  APV bepaling voor mensen uit Venlo. Politieagent staat dag en nacht te
surveilleren bij een woning. Dat hield de politie een aantal dagen vol, tot de loop eruit
was en de rust was teruggekeerd. Dit was een vordering die goed hielp tegen
drugsoverlast. Maar, toen was er een keer een medebewoner van een drugspand, hij had
ook last van het besluit (een besluit in de zin van algemeen bestuursrecht). Dat besluit
kon worden aangevochten. De medebewoner vecht het besluit aan. Zie hieronder.

Onverbindendverklaring
 Verordening bezoekersverbod
o Venlo (AB 1996, 204)

Wat is het probleem dan? Grondrechten mogen niet door een APV worden beperkt. De
omgeving raakt zijn recht op privacy kwijt als de vordering onverbindend wordt verklaard.
De Raad voor de Rechtspraak heeft de vordering onverbindend verklaard, omdat het een
inbreuk maakt op de Grondwet.
Alle gemeentes die te maken had met deze problemen, zaten met het hand in het haar:
zij konden geen woningen meer sluiten (drugswoningen).

Toen was er een kamerlid die zei: “Minister, dit kan niet zo. Er moet een oplossing
komen”. Er moet gewoon nog een bepaling aan de Gemeentewet worden toegevoegd,
dat woningen kunnen worden gesloten.
Zie hieronder.



Art. 174a lid 1 Gemeentewet
De burgemeester kan besluiten
een woning (…), te sluiten,
indien door gedragingen in de
woning (…)
de openbare orde rond de woning,
(…) wordt verstoord.
Deze wet gaf een specifieke wettelijke grondslag, waarbij woningen konden worden
gesloten als er overlast is.


4