1. Politie in Nederland
College 1 aantekeningen
De politie streeft politieke instellingen na, komt vanuit de opkomende
macht van de overheid (natie-staten).
→ hanteert de kernfuncties van de staat
interne / externe veiligheid
belasting
organisatie / bestuur
Brodeur: high policing and low policing
High policing: nationale veiligheid (in dienst van overheid)
Low policing: 24/7 kleine ordeverstoringen (belangen burger)
Rule of law: controle op de macht der wet.
Functies politie:
handhaving openbare orde
Handhaving rechtsorde
Hulpverlening aan hen die dat behoeven
Sinds 1810 is er een spanning in het Nederlandse politiesysteem:
Justitiesysteem is top-down ingericht, politie ligt meer bij de gemeenten en
de steden.
Koninklijke Marechausse
Ministerie van Justitie
1851: Gemeentewet: Burgemeester is het hoofd van de politie, erg
gedecentraliseerd.
Justitie vs. Bestuur gemeentes
Strafrecht Ordehandhaving
Procureur-Generaal Burgemeester
1875 - 1918: Verstedelijking en industrialisatie leidt tot modernisering van
de politie in de grote steden. Grote steden hebben meer conflicten,
armoede en nachtleven. Sociale onrust moet bedwongen worden. -> meer
behoefte aan politie
, Na de 1e wereldoorlog: Professionele Politie
→ orienteert zich op justitie en de wet
→ vergt opleiding en heeft nieuwe diensten zoals de verkeerspolitie
→ burgers moeten zich melden bij de politie, geen eigenrichting
→ samenwerking van staatsagenten en specialisten
1940 - 1945: Duitse bezetting
Politie wordt ondergeschikt aan Ministerie van Justitie
Verwezenlijking van nationaal-socialistische doeleinden
Na 1945 herstel van het professionele model, grote steden hadden
een politiekorps, platteland had Rijkspolitie. Imago herstel na de
oorlog.
Roerige jaren ‘60: Baby boomers zetten het model onder druk.
Jaren ‘70: crisis professionele model. Politie is gericht op
middelen (uitvoeren opdrachten) ipv de doelen. Wetshandhaving
miskent verlies aan legitimiteit. Gericht op superieuren, miskenning
van discretionaire ruimte. Ook miste het contact met burgers.
→ Vanuit de VS komt problem-oriented policing overwaaien: preventief
politiewerk.
1977: Rapport Politie in Verandering (invloeden van sociale stromingen)
Decentraliseer en deconcenteer de politie door ze dichtbij de burger te
brengen. In wijkteams opereren. Ordehandhaving en hulpverlening staat
centraal. Meer vrijheid in beslissen per regio
1993: Nationale Politie en Rijkspolitie worden samengevoegd naar
Regionale Politie
2013: Nationale Politie is opgericht
Burgers maken zich drukker om wanorde en overlast dan om misdaad.
Overlast, vervuiling en verloedering hebben negatieve effecten op
veiligheidsgevoelens van burgers.
Samenvatting hoofdstuk 1 De modernisering van de Nederlandse politie
Zuid-Nederland: Koninklijke marechausse die de vorst bedient, hardhandig
werken.