Dagboek eerste wereldoorlog
24 november 1912:
Vandaag ben ik jarig, en ben ik 14 jaar geworden. Ik heb van mijn ouders een nieuwe Jurk
gekregen, daar ben ik echt heel blij mee. Kan niet wachten om deze morgen naar school
aan te doen. En van mijn opa en oma heb ik dit dagboek gekregen.
30 november 1912:
Vandaag op school vertelde de meester dat Europa bestond uit 2 delen, triple entente met
Frankrijk, groot Brittannië en Rusland en anderzijds de triple alliantie met Duitsland,
Oostenrijk-Hongarije en Italië. En dat er een machtsstrijd gaande was.
Keizer Wilhelm de 2de wilde heel graag van Duitsland een wereldmacht maken, Duitsland
had al een hele goede industrie. En begonnen begin 19de eeuw al om de grootste vloot te
bouwen. Engeland voelde zich daardoor bedreigd en begon ook boten te bouwen en zo
begon er een strijd tussen de alliantie en de entente die beide boten en munitie aan het
maken zijn. Mensen werden hier al bang van dat er wat zou gaan gebeuren.
25 december 1912:
Het is vandaag kerst, we hebben in onze woonkamer nu een kerstboom staan. Die
hebben ik en mijn broertje Maurits vandaag versierd, dat vind ik altijd heel leuk om te
doen. We gaan vanavond ook lekker uitgebreid eten met mijn opa en oma.
12 januari 1913:
Vandaag is mijn beste vriendinnetje jarig. Ze is nu ook 14 jaar geworden. We zijn al
vrienden met elkaar sinds dat we geboren zijn. Want onze moeders zijn ook hele goeie
vriendinnen van elkaar.
24 februari 1913:
Ik ging vandaag knutselen met mijn buurmeisjes, ik heb 5 buurmeisjes in de straat. 2
meiden zijn 10 jaar oud, iemand is 13 jaar oud en de andere 2 zijn ook 14 jaar oud net als
ik. We zijn gaan knutselen met dingen die we buiten hadden gevonden zoals, bladeren,
takjes, bloemetjes, gras, schelpjes en zand.
26 juli 1913:
Het was vandaag heel warm hier in Dendermonde, we konden onze zomer kleren aan
doen. Ik moest ook van mama een hoedje op, omdat ze bang is dat mijn hoofd anders
straks helemaal rood is. Maurits en ik gingen met papa naar een watertje waar we in
mochten spelen, er waren heel veel mensen daar. Ook ging ik bloemetjes plukken.
29 juni 1914:
Vandaag hoorde ik mijn vader tijdens het avondeten vertellen tegen mijn moeder dat
gisteren de prins van Oostenrijk was doodgeschoten. Mijn vader vond het heel erg, mijn
moeder reageerde niet echt en wist niet precies waar het over ging. Als reactie heeft
Oostenrijk-Hongarije op 28 juni 1914 de oorlog verklaard aan Servië.
1 augustus 1914:
Vandaag hoorde we op school dat Duitsland de oorlog heeft verklaard aan Rusland. Ik ben
heel erg bang dat de oorlog straks ook naar België komt.
3 augustus 1914:
, Vandaag heeft Frankrijk de oorlog verklaard aan Duitsland. Iedereen is nu bang omdat de
oorlog nu wel heel dichtbij België komt.
4 augustus 1914:
De Duitsers zijn vandaag België binnengevallen, mijn vader had gezegd dat België
neutraal zou zijn en wij geen oorlog zouden meemaken. Maar helaas is dit wel gebeurd. Ik
ben heel erg bang, dat ik mijn familie kwijt raak.
Vader vertelde dat de Duitsers met het Shlieffenplan zo snel mogelijk Frankrijk wilt
uitschakelen en omdat België geen toestemming gaf om door ons land te reizen, hebben
de Duitsers besloten om ons aan te vallen.
14 augustus 1914:
Mijn vader is opgeroepen voor het leger. En moet zich over een paar dagen melden. ik wil
echt niet dat mijn vader weg gaat! Ik ben super bang dat mijn vader dood gaat en dat ik
hem nooit meer zie. Maar ben ook wel trots dat hij gaat want, zo is de oorlog hopelijk
sneller voorbij. Er komen heel mensen naar onze stad. Heel veel jongen
mannen ,vrijwilligers en leden van de burgerwacht. Ze denken wel dat er bijna 20.000
mensen zijn gekomen. De stad wordt verandert om beter te kunnen verdedigen tegen de
Duitsers zegt vader. Ik merk de spanning bij de mensen iedereen is zenuwachtig, weten
niet wat er gaat gebeuren.
26 augustus 1914:
Ik kom net terug van de kermis met Mama en Maurits, voelt toch wel vreemd met al die
soldaten erbij. Opa was thuis gebleven en was druk aan het lezen in de krant, opa vertelde
over de Slag van de grenzen op 23 en 24 augustus bij Metz, de Ardennen en Charleroi en
Bergen. Was een strijd tussen de Duitse en Frans-Britse strijdkrachten, de Duitsers
hadden gewonnen waardoor de 3de , 4de en 5de Franse leger en Britse expeditiekorps
moesten terugkeren, stond bij de Grote terugtocht.
Stonden verhalen bij dat de Duitsers in Tamines bij Charleroi 650 burgers als levend schild
hadden gebruikt tegen Franse kogels. De Duitsers hadden er 380 neergeschoten of
verdronken. In Dinant waren er 665 burgers vermoord omdat ze probeerde te vluchten via
de Maas. Alle verhalen die in de krant stonden waren verschrikkelijk. Dat mama vroeg of
Opa alsjeblieft wilde stoppen met voor te lezen.
28 augustus 1914:
Er is nu een boot verbinding tussen België en Engeland waardoor 10 duizenden mensen
hebben kunnen vluchten.
Vanaf eind september 1914 werden er ook konvooien richting de Nederlandse grens
ingelegd.
1 september 1914:
Vandaag is mijn vader vertrokken naar het leger. Het leger heeft onze auto meegenomen.
Hij wilt graag helpen België te verdedigen tegen de Duitsers. Wij kunnen nu nergens meer
heen aangezien de auto nu ook weg is. Ik mis papa nu al heel erg.
Veel vrienden van mijn school zijn weggegaan met hun familie, Ze zijn gevlucht over de
Scheldebrug richting Frankrijk. De laatste treinen waren helemaal vol met mensen die
naar Grembergen en Gent wilde gaan.
We zijn nog maar met 15 in de klas.
6 september 1914:
24 november 1912:
Vandaag ben ik jarig, en ben ik 14 jaar geworden. Ik heb van mijn ouders een nieuwe Jurk
gekregen, daar ben ik echt heel blij mee. Kan niet wachten om deze morgen naar school
aan te doen. En van mijn opa en oma heb ik dit dagboek gekregen.
30 november 1912:
Vandaag op school vertelde de meester dat Europa bestond uit 2 delen, triple entente met
Frankrijk, groot Brittannië en Rusland en anderzijds de triple alliantie met Duitsland,
Oostenrijk-Hongarije en Italië. En dat er een machtsstrijd gaande was.
Keizer Wilhelm de 2de wilde heel graag van Duitsland een wereldmacht maken, Duitsland
had al een hele goede industrie. En begonnen begin 19de eeuw al om de grootste vloot te
bouwen. Engeland voelde zich daardoor bedreigd en begon ook boten te bouwen en zo
begon er een strijd tussen de alliantie en de entente die beide boten en munitie aan het
maken zijn. Mensen werden hier al bang van dat er wat zou gaan gebeuren.
25 december 1912:
Het is vandaag kerst, we hebben in onze woonkamer nu een kerstboom staan. Die
hebben ik en mijn broertje Maurits vandaag versierd, dat vind ik altijd heel leuk om te
doen. We gaan vanavond ook lekker uitgebreid eten met mijn opa en oma.
12 januari 1913:
Vandaag is mijn beste vriendinnetje jarig. Ze is nu ook 14 jaar geworden. We zijn al
vrienden met elkaar sinds dat we geboren zijn. Want onze moeders zijn ook hele goeie
vriendinnen van elkaar.
24 februari 1913:
Ik ging vandaag knutselen met mijn buurmeisjes, ik heb 5 buurmeisjes in de straat. 2
meiden zijn 10 jaar oud, iemand is 13 jaar oud en de andere 2 zijn ook 14 jaar oud net als
ik. We zijn gaan knutselen met dingen die we buiten hadden gevonden zoals, bladeren,
takjes, bloemetjes, gras, schelpjes en zand.
26 juli 1913:
Het was vandaag heel warm hier in Dendermonde, we konden onze zomer kleren aan
doen. Ik moest ook van mama een hoedje op, omdat ze bang is dat mijn hoofd anders
straks helemaal rood is. Maurits en ik gingen met papa naar een watertje waar we in
mochten spelen, er waren heel veel mensen daar. Ook ging ik bloemetjes plukken.
29 juni 1914:
Vandaag hoorde ik mijn vader tijdens het avondeten vertellen tegen mijn moeder dat
gisteren de prins van Oostenrijk was doodgeschoten. Mijn vader vond het heel erg, mijn
moeder reageerde niet echt en wist niet precies waar het over ging. Als reactie heeft
Oostenrijk-Hongarije op 28 juni 1914 de oorlog verklaard aan Servië.
1 augustus 1914:
Vandaag hoorde we op school dat Duitsland de oorlog heeft verklaard aan Rusland. Ik ben
heel erg bang dat de oorlog straks ook naar België komt.
3 augustus 1914:
, Vandaag heeft Frankrijk de oorlog verklaard aan Duitsland. Iedereen is nu bang omdat de
oorlog nu wel heel dichtbij België komt.
4 augustus 1914:
De Duitsers zijn vandaag België binnengevallen, mijn vader had gezegd dat België
neutraal zou zijn en wij geen oorlog zouden meemaken. Maar helaas is dit wel gebeurd. Ik
ben heel erg bang, dat ik mijn familie kwijt raak.
Vader vertelde dat de Duitsers met het Shlieffenplan zo snel mogelijk Frankrijk wilt
uitschakelen en omdat België geen toestemming gaf om door ons land te reizen, hebben
de Duitsers besloten om ons aan te vallen.
14 augustus 1914:
Mijn vader is opgeroepen voor het leger. En moet zich over een paar dagen melden. ik wil
echt niet dat mijn vader weg gaat! Ik ben super bang dat mijn vader dood gaat en dat ik
hem nooit meer zie. Maar ben ook wel trots dat hij gaat want, zo is de oorlog hopelijk
sneller voorbij. Er komen heel mensen naar onze stad. Heel veel jongen
mannen ,vrijwilligers en leden van de burgerwacht. Ze denken wel dat er bijna 20.000
mensen zijn gekomen. De stad wordt verandert om beter te kunnen verdedigen tegen de
Duitsers zegt vader. Ik merk de spanning bij de mensen iedereen is zenuwachtig, weten
niet wat er gaat gebeuren.
26 augustus 1914:
Ik kom net terug van de kermis met Mama en Maurits, voelt toch wel vreemd met al die
soldaten erbij. Opa was thuis gebleven en was druk aan het lezen in de krant, opa vertelde
over de Slag van de grenzen op 23 en 24 augustus bij Metz, de Ardennen en Charleroi en
Bergen. Was een strijd tussen de Duitse en Frans-Britse strijdkrachten, de Duitsers
hadden gewonnen waardoor de 3de , 4de en 5de Franse leger en Britse expeditiekorps
moesten terugkeren, stond bij de Grote terugtocht.
Stonden verhalen bij dat de Duitsers in Tamines bij Charleroi 650 burgers als levend schild
hadden gebruikt tegen Franse kogels. De Duitsers hadden er 380 neergeschoten of
verdronken. In Dinant waren er 665 burgers vermoord omdat ze probeerde te vluchten via
de Maas. Alle verhalen die in de krant stonden waren verschrikkelijk. Dat mama vroeg of
Opa alsjeblieft wilde stoppen met voor te lezen.
28 augustus 1914:
Er is nu een boot verbinding tussen België en Engeland waardoor 10 duizenden mensen
hebben kunnen vluchten.
Vanaf eind september 1914 werden er ook konvooien richting de Nederlandse grens
ingelegd.
1 september 1914:
Vandaag is mijn vader vertrokken naar het leger. Het leger heeft onze auto meegenomen.
Hij wilt graag helpen België te verdedigen tegen de Duitsers. Wij kunnen nu nergens meer
heen aangezien de auto nu ook weg is. Ik mis papa nu al heel erg.
Veel vrienden van mijn school zijn weggegaan met hun familie, Ze zijn gevlucht over de
Scheldebrug richting Frankrijk. De laatste treinen waren helemaal vol met mensen die
naar Grembergen en Gent wilde gaan.
We zijn nog maar met 15 in de klas.
6 september 1914:
