Grondslagen van het Recht 2024-2025
Naam: Van Schaik Opdracht: Schrijfopdracht 3
Voornaam: Emma Studentnummer: 4221524
Dag en tijdstip werkgroep: Vrijdag, 11.15 - 13.00 Nummer werkgroep: 236
Naam docent: Liselotte Vink Aantal woorden: 1044
De invloed van de Verlichting op de doodstraf
, De Verlichting was een maatschappelijke beweging in de 18e eeuw, die veel
invloed heeft gehad op ons hedendaagse rechtssysteem. Het belang van de
rede, vrijheid en kritisch denken werd in deze periode benadrukt en de ideeën
van de Verlichting zorgden voor een transformatie waarbij de nadruk meer
kwam te liggen op mensenrechten en gelijke behandeling. Zo ook in het
strafrecht. Dit leidde tot veel discussie, met name over het gebruik van de
doodstraf. De discussie over de doodstraf is niet alleen historisch, maar heeft
ook invloed op hedendaagse mensenrechten en ethische vraagstukken in het
strafrecht. Hoewel veel democratische rechtsstaten de doodstraf als strijdig
beschouwen met de principes van de Verlichting, is deze niet in alle staten
verboden. Dit leidt tot de hoofdvraag van dit betoog: Hoe heeft de invloed van
de Verlichting op het strafrecht het huidige gebruik van de doodstraf in
democratische rechtstaten beïnvloed?
Om deze vraag te beantwoorden zal ik eerst bespreken wat de Verlichting
precies inhoudt. Vervolgens zal ik bespreken hoe de Verlichting invloed heeft
gehad op het huidige strafrecht. Dit zal ik verduidelijken door een arrest van het
Internationaal Gerechtshof. Daarna analyseer ik de verschillende toepassingen
van de doodstraf in verschillende democratische rechtsstaten en tot slot zal ik
bespreken hoe de verandering van het strafrecht door de Verlichting invloed
heeft gehad op de doodstraf zoals we die nu kennen. Dit alles zal ik
verduidelijken aan de hand van een artikel over de doodstraf.
De Verlichting
Immanuel Kant, een Duitse filosoof, was een van de belangrijkste denkers van
de Verlichting. Hij bepleit dat de Verlichting meer is dan alleen een culturele
periode uit de geschiedenis; het is ook een kritische houding tegenover allerlei
overgeleverde tradities en manieren van doen. 1 Het kritisch denken werd in de
verlichting een morele plicht: de individuele verantwoordelijkheid wordt ineens
onvervangbaar.2 Bij individueel denken komt ook meer vrijheid kijken, aangezien
mensen nu zelfstandig beslissingen kunnen nemen. De Verlichting vraagt naar
de onschadelijkse vorm van vrijheid: ‘de vrijheid om van zijn rede in alle
opzichten een openlijk gebruik te maken.3 Het gaat Kant niet om het
privégebruik van de rede, maar het publieke gebruik, omdat dat leidt tot een
gemeenschappelijke vorm van rede en gemeenschappelijke gezindheid. 4 Die
gemeenschappelijke gezindheid is essentieel voor het vormen van oordelen die
algemeen geldig zijn en bevordert de communicatie en samenwerking binnen
een samenleving.
1
Cliteur & Ellian 2019, p. 178.
2
Cliteur & Ellian 2019, p. 178.
3
Cliteur & Ellian 2019, p. 179.
4
Cliteur & Ellian 2019, p. 179-180.
Naam: Van Schaik Opdracht: Schrijfopdracht 3
Voornaam: Emma Studentnummer: 4221524
Dag en tijdstip werkgroep: Vrijdag, 11.15 - 13.00 Nummer werkgroep: 236
Naam docent: Liselotte Vink Aantal woorden: 1044
De invloed van de Verlichting op de doodstraf
, De Verlichting was een maatschappelijke beweging in de 18e eeuw, die veel
invloed heeft gehad op ons hedendaagse rechtssysteem. Het belang van de
rede, vrijheid en kritisch denken werd in deze periode benadrukt en de ideeën
van de Verlichting zorgden voor een transformatie waarbij de nadruk meer
kwam te liggen op mensenrechten en gelijke behandeling. Zo ook in het
strafrecht. Dit leidde tot veel discussie, met name over het gebruik van de
doodstraf. De discussie over de doodstraf is niet alleen historisch, maar heeft
ook invloed op hedendaagse mensenrechten en ethische vraagstukken in het
strafrecht. Hoewel veel democratische rechtsstaten de doodstraf als strijdig
beschouwen met de principes van de Verlichting, is deze niet in alle staten
verboden. Dit leidt tot de hoofdvraag van dit betoog: Hoe heeft de invloed van
de Verlichting op het strafrecht het huidige gebruik van de doodstraf in
democratische rechtstaten beïnvloed?
Om deze vraag te beantwoorden zal ik eerst bespreken wat de Verlichting
precies inhoudt. Vervolgens zal ik bespreken hoe de Verlichting invloed heeft
gehad op het huidige strafrecht. Dit zal ik verduidelijken door een arrest van het
Internationaal Gerechtshof. Daarna analyseer ik de verschillende toepassingen
van de doodstraf in verschillende democratische rechtsstaten en tot slot zal ik
bespreken hoe de verandering van het strafrecht door de Verlichting invloed
heeft gehad op de doodstraf zoals we die nu kennen. Dit alles zal ik
verduidelijken aan de hand van een artikel over de doodstraf.
De Verlichting
Immanuel Kant, een Duitse filosoof, was een van de belangrijkste denkers van
de Verlichting. Hij bepleit dat de Verlichting meer is dan alleen een culturele
periode uit de geschiedenis; het is ook een kritische houding tegenover allerlei
overgeleverde tradities en manieren van doen. 1 Het kritisch denken werd in de
verlichting een morele plicht: de individuele verantwoordelijkheid wordt ineens
onvervangbaar.2 Bij individueel denken komt ook meer vrijheid kijken, aangezien
mensen nu zelfstandig beslissingen kunnen nemen. De Verlichting vraagt naar
de onschadelijkse vorm van vrijheid: ‘de vrijheid om van zijn rede in alle
opzichten een openlijk gebruik te maken.3 Het gaat Kant niet om het
privégebruik van de rede, maar het publieke gebruik, omdat dat leidt tot een
gemeenschappelijke vorm van rede en gemeenschappelijke gezindheid. 4 Die
gemeenschappelijke gezindheid is essentieel voor het vormen van oordelen die
algemeen geldig zijn en bevordert de communicatie en samenwerking binnen
een samenleving.
1
Cliteur & Ellian 2019, p. 178.
2
Cliteur & Ellian 2019, p. 178.
3
Cliteur & Ellian 2019, p. 179.
4
Cliteur & Ellian 2019, p. 179-180.
