HOORCOLLEGES STADSECOLOGIE
HOORCOLLEGE 1 - GROENSTRUCTUREN
Index Ecologische visie
- Wetgeving en beleid
- Gebieden en groenstructuren
- Aanwezige potentiële soorten (wat zit er en wat zou er kunnen zitten)(kijk ook naar de omgeving)
- Knelpunten voor de soorten
- Hoe los je de knelpunten op, welke suggesties/oplossingen. Liggen vaak in natuurinclusief
ontwerpen, groenstructuren
- Programma van uitvoer -> hoe ga je de oplossingen uitvoeren?
- Kostenplaatje
Verstedelijking -> natuurinclusief bouwen
Monitor Nationale Omgevingsvisie
- 60% woningbouw binnen bebouwd gebied
- 80% toename bedrijfsvestigingen binnen bebouwd gebied
- voor eerst afname aantal inwoners binnen bebouwd gebied
Nederland is de Europese koploper in de mate van verstedelijking
- de groei in het versteend oppervlak bedroeg circa 15% tussen 2000 en 2018
- Nederland is koploper in de EU: geen ander land heeft in de afgelopen 20 jaar een groter deel van
zijn grondgebied verstedelijkt da ons land: 1,74%
Steden worden steeds voller en compacter, dit heeft gevolgen voor de mens. Het bouwen gaat
tenkoste van groen en natuur in de stad.
Drie bouwstenen
1. Natuur in de woning:
Verblijfruimtes of nestelstenen in de gevels en daken voor gebouwafhankelijke soorten, zoals de
huismus, gierzwaluw en diverse vleermuizen
2. Natuur rondom de woning:
Groene daken en/of groene gevels (met ecologische waarde) en ecologisch groen in de tuin
3. Natuur in de buurt:
Groene publieke ruimte in de nabijheid van iedere woning en verbindingsroutes voor dieren
Natuurherstelwet artikel 6
- peiljaar 2021
- in 2030 geen nettoverlies groen en boomkroonbedekking in steden
- 2040 toename 3% stedelijk groen
- 2050 toename 5% stedelijk groen
- 2050 ten minste 10% boomkroonbedekking
- meer groen in bestaande en nieuwe gebouwen
,Eiland biogeografie (MacArthur & Wilson 1967)
Waar lijnen snijden: dat bepaald hoeveel en welke soorten op een eiland voorkomen
Patronen:
1. Op een groter eiland is kans op uitsterven kleiner. Op een groter eiland heb je minder
randoppervlak en dus meer bescherming -> meer soorten
2. Eiland dichterbij een ander eiland/land -> meer immigratie -> meer soorten
3. In beide gevallen -> meer soorten
- natuurgebieden zijn vaak eilanden in de stedelijke omgeving
1. Een groter natuurgebied is altijd beter dan een kleiner natuurgebied.
2. Een groter natuurgebied is beter dan 2 kleine natuurgebieden, want je hebt meer randoppervlak
bij twee kleine natuurgebieden en dus een grotere kans op uitsterven dan in een groot gebied.
3. Verbinding tussen twee of meer natuurgebieden is altijd beter dan geen verbinding
In ideale geval gebieden verbinden -> corridor
Kerngebieden, corridors, stepping stones
Natuur Netwerk Nederland (voorheen Ecologische Hoofdstructuur)
Groene (en blauwe) netwerken
1. Ring van buitengebieden
2. Reservaten/kerngebieden: parken, begraafplaatsen, volkstuinen
,3. Corridors: bermen, laanstructuren, oevers, groene scheggen,
natuurvriendelijke oevers
4. Stepping stones: bijenhotspots, groene daken, gevels, vijvers,
vlinderidyless, wadi’s
Connectiviteit/weerbaarheid -> voorbeeld bijen
1. Bed & breakfast
2. Dispersie-/vliegvermogen
3. Bijenbarrières
Patch-corridor-matrix
patches: hotspots -> kleine stukjes groen
3-30-300 regel
- 3 bomen vanuit je huis zichtbaar
- 30% in je buurt bedekt met groen bladerdak
- maximaal 300 meter van een park af van je huis
Haarlem
- verschillende waarden: ecologisch, klimatologisch, economisch, gezondheid, architectonisch
(beleving, identiteit)
- samenhangend netwerk
- Standaard Programma van Eisen Groen: groen, tenzij
- Platform groen: KNNV, IVN, Vogelwerkgroep, wijkraden, egelopvang
, Landschaps Ecologische Systeem Analyse (LESA)
Ramporde model: laag voor laag afpellen
Interactie
er zijn verticale en horizontale verbindingen tussen ecosystemen
Bodem en water wordt de komende jaren steeds belangrijker
LESA
In kaart brengen van de huidige situatie. Rekening houden met:
- patronen in ruimte
- horizontaal: verspreiding van planten en dieren, landgebruik door mensen
HOORCOLLEGE 1 - GROENSTRUCTUREN
Index Ecologische visie
- Wetgeving en beleid
- Gebieden en groenstructuren
- Aanwezige potentiële soorten (wat zit er en wat zou er kunnen zitten)(kijk ook naar de omgeving)
- Knelpunten voor de soorten
- Hoe los je de knelpunten op, welke suggesties/oplossingen. Liggen vaak in natuurinclusief
ontwerpen, groenstructuren
- Programma van uitvoer -> hoe ga je de oplossingen uitvoeren?
- Kostenplaatje
Verstedelijking -> natuurinclusief bouwen
Monitor Nationale Omgevingsvisie
- 60% woningbouw binnen bebouwd gebied
- 80% toename bedrijfsvestigingen binnen bebouwd gebied
- voor eerst afname aantal inwoners binnen bebouwd gebied
Nederland is de Europese koploper in de mate van verstedelijking
- de groei in het versteend oppervlak bedroeg circa 15% tussen 2000 en 2018
- Nederland is koploper in de EU: geen ander land heeft in de afgelopen 20 jaar een groter deel van
zijn grondgebied verstedelijkt da ons land: 1,74%
Steden worden steeds voller en compacter, dit heeft gevolgen voor de mens. Het bouwen gaat
tenkoste van groen en natuur in de stad.
Drie bouwstenen
1. Natuur in de woning:
Verblijfruimtes of nestelstenen in de gevels en daken voor gebouwafhankelijke soorten, zoals de
huismus, gierzwaluw en diverse vleermuizen
2. Natuur rondom de woning:
Groene daken en/of groene gevels (met ecologische waarde) en ecologisch groen in de tuin
3. Natuur in de buurt:
Groene publieke ruimte in de nabijheid van iedere woning en verbindingsroutes voor dieren
Natuurherstelwet artikel 6
- peiljaar 2021
- in 2030 geen nettoverlies groen en boomkroonbedekking in steden
- 2040 toename 3% stedelijk groen
- 2050 toename 5% stedelijk groen
- 2050 ten minste 10% boomkroonbedekking
- meer groen in bestaande en nieuwe gebouwen
,Eiland biogeografie (MacArthur & Wilson 1967)
Waar lijnen snijden: dat bepaald hoeveel en welke soorten op een eiland voorkomen
Patronen:
1. Op een groter eiland is kans op uitsterven kleiner. Op een groter eiland heb je minder
randoppervlak en dus meer bescherming -> meer soorten
2. Eiland dichterbij een ander eiland/land -> meer immigratie -> meer soorten
3. In beide gevallen -> meer soorten
- natuurgebieden zijn vaak eilanden in de stedelijke omgeving
1. Een groter natuurgebied is altijd beter dan een kleiner natuurgebied.
2. Een groter natuurgebied is beter dan 2 kleine natuurgebieden, want je hebt meer randoppervlak
bij twee kleine natuurgebieden en dus een grotere kans op uitsterven dan in een groot gebied.
3. Verbinding tussen twee of meer natuurgebieden is altijd beter dan geen verbinding
In ideale geval gebieden verbinden -> corridor
Kerngebieden, corridors, stepping stones
Natuur Netwerk Nederland (voorheen Ecologische Hoofdstructuur)
Groene (en blauwe) netwerken
1. Ring van buitengebieden
2. Reservaten/kerngebieden: parken, begraafplaatsen, volkstuinen
,3. Corridors: bermen, laanstructuren, oevers, groene scheggen,
natuurvriendelijke oevers
4. Stepping stones: bijenhotspots, groene daken, gevels, vijvers,
vlinderidyless, wadi’s
Connectiviteit/weerbaarheid -> voorbeeld bijen
1. Bed & breakfast
2. Dispersie-/vliegvermogen
3. Bijenbarrières
Patch-corridor-matrix
patches: hotspots -> kleine stukjes groen
3-30-300 regel
- 3 bomen vanuit je huis zichtbaar
- 30% in je buurt bedekt met groen bladerdak
- maximaal 300 meter van een park af van je huis
Haarlem
- verschillende waarden: ecologisch, klimatologisch, economisch, gezondheid, architectonisch
(beleving, identiteit)
- samenhangend netwerk
- Standaard Programma van Eisen Groen: groen, tenzij
- Platform groen: KNNV, IVN, Vogelwerkgroep, wijkraden, egelopvang
, Landschaps Ecologische Systeem Analyse (LESA)
Ramporde model: laag voor laag afpellen
Interactie
er zijn verticale en horizontale verbindingen tussen ecosystemen
Bodem en water wordt de komende jaren steeds belangrijker
LESA
In kaart brengen van de huidige situatie. Rekening houden met:
- patronen in ruimte
- horizontaal: verspreiding van planten en dieren, landgebruik door mensen
