Leisure – Martijn Mulder
Hoofdstuk 1 – Vrije tijd, vrijetijd en Leisure
Vrije tijd wordt door iedereen anders ervaren. Vrije tijd is een niet-tastbaar begrip.
Ondanks dit het geval is is het van grootbelang om zo precies mogelijk te omschrijven
wat we als vrije tijd zien, en wat niet. We kennen een objectieve en subjectieve
benadering.
1.1.1 De objectieve benadering van vrije tijd
Objectief wil zeggen gebaseerd op feiten. Op de vrije tijd wil dit zeggen dat er geen
interpretatieverschillen mogelijk zijn.
Vrije tijd = alle tijd - arbeid – onderwijs – zorgtaken (zorg voor anderen en huishoudelijk)
– persoonlijke tijd (slapen en eten)
De residuele definitie van vrije tijd is een overblijfsel.
De objectieve benadering is vooral zinvol bij onderzoek waar cijfers geanalyseerd
worden. Het CBS en SCP proberen in kaart te brengen hoeveel vrije tijd mensen hebben
en hoe dat zich ontwikkelt. Vrije tijd heeft in de loop van de jaren een hele andere positie
gekregen in onze levens. De objectieve benadering zegt lang niet alles. Om leisure goed
te begrijpen gebruiken we de subjectieve benadering. Het gaat hierbij om de individuele
consument met eigen behoeften en motieven en om de wisselwerking tussen vraag
(consument) en aanbod (vrijetijdsindustrie). Bij objectieve vrijetijd staat kwantiteit
centraal (free time)
1.1.2 De subjectieve benadering van vrije tijd
Subjectief wil zeggen dat iets afhankelijk is van de persoonlijke zienswijze. Volgens
subjectieve benadering kan je alleen van vrije tijd spreken wanneer de persoon zelf het
op dat moment als vrije tijd ervaart. Het gaat niet om kwantiteit maar, om kwaliteit. Het
is een persoons – en situatiegebonden fenomeen (leisure).
1.2 Cultuurafhankelijkheid van vrije tijd
Cultuur en de samenleving is erg belangrijk bij het analyseren van vrijetijdsgedrag uit een
bepaalde bevolkingsgroep of land. Ieder mens, in iedere cultuur in de wereld, beleeft en
ervaart dingen die te omschrijven zijn als vrijetijd. Zowel objectief als subjectief. Vrijetijd
wordt door niet-westerse landen heel anders besteed dan door westerse landen. Zo
speelt leisure hier een rol die aak samenhangt met spiritualiteit, culturele tradities,
geloofsbeleving en het ‘op een goede manier leven’.
1.3 Tijd, gedrag en beleving
Benade Naam Onderwe Kenmerk Relevant wanneer je..
ring (Engels) rp
Objectief Temporal Tijd Hoeveel vrije tijd heeft …aantallen wilt noemen of
iemand? landen, groepen, jaren met
elkaar wilt vergelijken.
↕ Behavioral Gedrag Wat doet men in vrije …wilt weten hoe mensen zich
tijd/ hoe ziet gedragen en hoe dat te
, leisuregedrag eruit? verklaren en beïnvloeden is.
Subjecti Mental Beleving Hoe beleeft/ervaart men …mensen wilt begrijpen;
ef vrije tijd/leisure? wanneer je motieven, waarden,
gevoelens en beleving in kaart
wilt brengen.
Volgens dit model wordt gedragsbenadering van leisure als meest relevant beschouwd;
‘Leisure is al het gedrag van mensen dat zich onderscheidt van het gedrag dat in de
betreffende cultuur bedoeld is om te overleven of gericht is op andere praktische
noodzakelijkheden in het leven’. Aangezien de definitie nog steeds niks zegt over wat
leisure inhoudelijk is vormt het een residuele definitie.
Hoofdstuk 3 – Vrijetijdsgedrag: cultuur en individu
3.1 Maatschappij, structuur en cultuur
Een maatschappij is een geheel van met elkaar levende mensen die met elkaar
verbonden zijn en geordend worden door een staat (overheid). De sociologie is de
wetenschap die bestudeert hoe verschillende groepen met elkaar samenleven en hoe
verschillen tussen en binnen samenlevingen te verklaren zijn.
3.1.1 Sociale structuur
Six degrees of seperation stelt dat je via sociale netwerken binnen zes niveaus met ieder
ander mens in de wereld bent verbonden (geen rekening gehouden met gedeelde
contacten). Een sociale structuur is een netwerk van mensen die met elkaar verbonden
zijn. Een harmonieuze relatie wordt ook wel aangeduid met de term sociale integratie.
Kenmerken van sociale afstand, integratie en rang binnen een structuur worden met
name bepaald door de geldende cultuur binnen een groep of maatschappij.
3.1.2 Sociale cultuur
De cultuur van een maatschappij kan worden gezien als invulling van sociale netwerken
of sociale cultuur. Een maatschappelijke cultuur omvat alle materiele en immateriële
elementen die de samenleving heeft voorgebracht en over heeft gedragen. Materiele
cultuurelementen verstaan we onder aan het totaal van tastbare cultuurelementen dat
de mens heeft voorgebracht. Onder immateriële cultuurelementen verstaan we de
uitdrukking van het leven. Cultuur kan ook op een kunstzinnige manier geuit worden
(musea, architectuur). We noemen dit cultuur in enge zin. Elitaire cultuur (opera)
wordt ook wel gezien als hoge cultuur die alleen voor een beperkte groep toegankelijk is.
Lage cultuur wordt ook wel als populaire cultuur omschreven; alle kunstzinnige
uitingen die volksvermaak tot doel hebben (popconcerten). Cultuur in brede zin is het
geheel aan waarden, normen, opvattingen, instituties en tradities dat een samenleving of
groep mensen kenmerkt.
3.1.3 Structuur, cultuur en vrijetijdsgedrag
De sociale structuur en cultuur waarin we leven zijn van invloed op ons vrijetijdsgedrag
(hoeveel vrije dagen, wat we belangrijk vinden, wat we kunnen en mogen en met wie we
omgaan).
3.2 Subculturen en sociale groeperingen
Hoofdstuk 1 – Vrije tijd, vrijetijd en Leisure
Vrije tijd wordt door iedereen anders ervaren. Vrije tijd is een niet-tastbaar begrip.
Ondanks dit het geval is is het van grootbelang om zo precies mogelijk te omschrijven
wat we als vrije tijd zien, en wat niet. We kennen een objectieve en subjectieve
benadering.
1.1.1 De objectieve benadering van vrije tijd
Objectief wil zeggen gebaseerd op feiten. Op de vrije tijd wil dit zeggen dat er geen
interpretatieverschillen mogelijk zijn.
Vrije tijd = alle tijd - arbeid – onderwijs – zorgtaken (zorg voor anderen en huishoudelijk)
– persoonlijke tijd (slapen en eten)
De residuele definitie van vrije tijd is een overblijfsel.
De objectieve benadering is vooral zinvol bij onderzoek waar cijfers geanalyseerd
worden. Het CBS en SCP proberen in kaart te brengen hoeveel vrije tijd mensen hebben
en hoe dat zich ontwikkelt. Vrije tijd heeft in de loop van de jaren een hele andere positie
gekregen in onze levens. De objectieve benadering zegt lang niet alles. Om leisure goed
te begrijpen gebruiken we de subjectieve benadering. Het gaat hierbij om de individuele
consument met eigen behoeften en motieven en om de wisselwerking tussen vraag
(consument) en aanbod (vrijetijdsindustrie). Bij objectieve vrijetijd staat kwantiteit
centraal (free time)
1.1.2 De subjectieve benadering van vrije tijd
Subjectief wil zeggen dat iets afhankelijk is van de persoonlijke zienswijze. Volgens
subjectieve benadering kan je alleen van vrije tijd spreken wanneer de persoon zelf het
op dat moment als vrije tijd ervaart. Het gaat niet om kwantiteit maar, om kwaliteit. Het
is een persoons – en situatiegebonden fenomeen (leisure).
1.2 Cultuurafhankelijkheid van vrije tijd
Cultuur en de samenleving is erg belangrijk bij het analyseren van vrijetijdsgedrag uit een
bepaalde bevolkingsgroep of land. Ieder mens, in iedere cultuur in de wereld, beleeft en
ervaart dingen die te omschrijven zijn als vrijetijd. Zowel objectief als subjectief. Vrijetijd
wordt door niet-westerse landen heel anders besteed dan door westerse landen. Zo
speelt leisure hier een rol die aak samenhangt met spiritualiteit, culturele tradities,
geloofsbeleving en het ‘op een goede manier leven’.
1.3 Tijd, gedrag en beleving
Benade Naam Onderwe Kenmerk Relevant wanneer je..
ring (Engels) rp
Objectief Temporal Tijd Hoeveel vrije tijd heeft …aantallen wilt noemen of
iemand? landen, groepen, jaren met
elkaar wilt vergelijken.
↕ Behavioral Gedrag Wat doet men in vrije …wilt weten hoe mensen zich
tijd/ hoe ziet gedragen en hoe dat te
, leisuregedrag eruit? verklaren en beïnvloeden is.
Subjecti Mental Beleving Hoe beleeft/ervaart men …mensen wilt begrijpen;
ef vrije tijd/leisure? wanneer je motieven, waarden,
gevoelens en beleving in kaart
wilt brengen.
Volgens dit model wordt gedragsbenadering van leisure als meest relevant beschouwd;
‘Leisure is al het gedrag van mensen dat zich onderscheidt van het gedrag dat in de
betreffende cultuur bedoeld is om te overleven of gericht is op andere praktische
noodzakelijkheden in het leven’. Aangezien de definitie nog steeds niks zegt over wat
leisure inhoudelijk is vormt het een residuele definitie.
Hoofdstuk 3 – Vrijetijdsgedrag: cultuur en individu
3.1 Maatschappij, structuur en cultuur
Een maatschappij is een geheel van met elkaar levende mensen die met elkaar
verbonden zijn en geordend worden door een staat (overheid). De sociologie is de
wetenschap die bestudeert hoe verschillende groepen met elkaar samenleven en hoe
verschillen tussen en binnen samenlevingen te verklaren zijn.
3.1.1 Sociale structuur
Six degrees of seperation stelt dat je via sociale netwerken binnen zes niveaus met ieder
ander mens in de wereld bent verbonden (geen rekening gehouden met gedeelde
contacten). Een sociale structuur is een netwerk van mensen die met elkaar verbonden
zijn. Een harmonieuze relatie wordt ook wel aangeduid met de term sociale integratie.
Kenmerken van sociale afstand, integratie en rang binnen een structuur worden met
name bepaald door de geldende cultuur binnen een groep of maatschappij.
3.1.2 Sociale cultuur
De cultuur van een maatschappij kan worden gezien als invulling van sociale netwerken
of sociale cultuur. Een maatschappelijke cultuur omvat alle materiele en immateriële
elementen die de samenleving heeft voorgebracht en over heeft gedragen. Materiele
cultuurelementen verstaan we onder aan het totaal van tastbare cultuurelementen dat
de mens heeft voorgebracht. Onder immateriële cultuurelementen verstaan we de
uitdrukking van het leven. Cultuur kan ook op een kunstzinnige manier geuit worden
(musea, architectuur). We noemen dit cultuur in enge zin. Elitaire cultuur (opera)
wordt ook wel gezien als hoge cultuur die alleen voor een beperkte groep toegankelijk is.
Lage cultuur wordt ook wel als populaire cultuur omschreven; alle kunstzinnige
uitingen die volksvermaak tot doel hebben (popconcerten). Cultuur in brede zin is het
geheel aan waarden, normen, opvattingen, instituties en tradities dat een samenleving of
groep mensen kenmerkt.
3.1.3 Structuur, cultuur en vrijetijdsgedrag
De sociale structuur en cultuur waarin we leven zijn van invloed op ons vrijetijdsgedrag
(hoeveel vrije dagen, wat we belangrijk vinden, wat we kunnen en mogen en met wie we
omgaan).
3.2 Subculturen en sociale groeperingen
